De natte handdoek

Ergernis. Schrijft een leraar: “Na 25 jaar durf ik me nog steeds een gepassioneerde leraar te noemen. Spijtig genoeg is het zeer moeilijk om je zo staande te houden in een team waar leraren elkaar besmetten met negatieve energie, jaloezie, onbegrip en roddel.”

Verwondering. Op onze vraag om het DNA van de leraar aan te vullen, komen vooral kernwoorden als enthousiasme, gedrevenheid en passie bovendrijven. Maar even opvallend is de onmiddellijke toevoeging van het verschijnsel waaraan de meeste leraren zich bodemloos ergeren: het cynisme van de collega’s.

“Kijk eens hoe slim ik ben”

Verantwoordelijkheid. “Het is een gif. Maar niemand spreekt erover of doet er wat aan. Alsof het bij de lerarenkamer hoort, zoals ontgroeningsrituelen bij de para’s”, verzucht een leraar. Cynische opmerkingen over de directie (hebben we die?), de visie (welke visie?), de overheid (kost alleen maar geld), de leerlingen (niets meer mee aan te vangen), de ouders (kunnen hun kinderen zelf niet opvoeden), de nieuwe collega (benieuwd hoe lang die het hier zal volhouden) en elk voorstel van de andere collega’s (komt toch niks van) lijken vormen van humor maar zijn dat niet. Het gaat om een fundamentele houding van wantrouwen tegen elke vorm van nut, inzet, goede bedoeling of passie. Vaak zijn de meegebrachte knipsels en cartoons op het prikbord bij de koffie er al een eerste uiting van. De dagelijkse scherpe sneren, het stilzwijgende grijnzen of het systematisch onderuithalen zijn het vervolg. Cynisme staat voor bitterheid, onbeschaamdheid en ongevoeligheid. Merkwaardig dat nagenoeg elke leraar onmiddellijk namen kan plakken op de cynici in de eigen school en dat er voor de rest niets mee gebeurt. De basis van het probleem lijkt dat veel mensen niet eens meer weten dat ze cynisch zijn geworden. Niemand houdt hun nog een spiegel voor, want vaak zit in hun opmerking ook wel een kern van waarheid. Omdat ze echter elke vorm van hoop zelf ontkennen, probeert niemand hen nog te veranderen. Zo houden ze zichzelf handig buiten schot. Cynici zeggen met heel hun lijf: “Ik zal eens laten zien hoe slim en intelligent ik ben door alles wat hoop en droom in jou mogelijk maakt uit te lachen en van bij het begin onmogelijk te maken”. Alsof ze meteen een natte handdoek gooien over elke mogelijke vonk die zou kunnen leiden tot het vuur van passie. En laat nu net passie een kerneigenschap van de leraar zijn. Benieuwd naar de cynische commentaren op wie dit stukje bij de koffie hangt.

Hoofdredacteur Klasse
leo.bormans@klasse.be