Dope in de klas

In Oost-Vlaanderen werd een 13-jarige jongen van school gestuurd. Hij verkocht zijn eigen Rilatinepillen als ‘leer’pillen. Tegen zes euro per stuk. Ook ouders zouden het goedje als een wonderpil zien die alle schoolproblemen kan oplossen. Maar een leerpil bestaat niet, zeggen specialisten.

Je kan kinderen niet opfokken tot voorbeeldige leerbeesten

1 Wat is mis met Rilatine?

Iris (32), moeder: «Onze buurjongen Glenn haalt sinds hij Rilatine gebruikt betere resultaten op school. Zou onze Kenny ook niet beter presteren wanneer hij dat pilletje neemt?»

Neen. Glenn kan zijn aandacht moeilijk bij de les houden, hij lijdt aan de aandachtsstoornis ADHD (zie deze Klasse voor Ouders, p. 10). Hij is overbeweeglijk (hyperkinetisch) en alles wat hij hoort, ruikt of ziet leidt hem af: de meester praat, een trein raast voorbij, de soep geurt lekker en de wind beweegt de takken van de bomen. Hij selecteert niet: al die indrukken komen tegelijk op hem af en hij kan zich niet concentreren op wat de meester vertelt. «Dat komt doordat er in zijn hersenen een tekort is aan een bepaalde stof, dopamine», zegt Lieven Lagae van de afdeling Kinderneurologie van de Universitaire Ziekenhuizen Gasthuisberg (KUL). «Het medicijn Rilatine herstelt dat tekort enigszins. Kinderen die niet aan ADHD lijden, hebben voldoende dopamine. Zij halen dus geen enkel voordeel uit Rilatine.»

2 Veel vis eten?

Veel vis eten is goed voor het geheugen’ zegt een volkswijsheid. Klopt dat?

Kinderen, jongeren en volwassenen halen voordeel uit gezonde voeding. Maar van een korte gezondheidskuur alleen tijdens de toetsenperiode -met of zonder vis- moet je geen mirakels verwachten. «Voor je dagelijkse rantsoen eet je best uit wat wij de ‘schijf van vijf’ noemen», vertelt Karen Klein, studentenarts aan de Universiteit Gent. «Het komt erop neer dat je zowel koolhydraten (brood, granen, deegwaren, aardappelen), fruit en groenten, zuivel, vlees of vis en een beetje olie of plantaardige vetstoffen eet. Maar dat moet je gewoon het hele jaar door doen.»

3 Dope voor kinderen?

Dirk (41), vader: «Er is maar een plaats waar ik onze Lars rustig krijg: bij de televisie. Zijn er middelen die ervoor zorgen dat mijn kind langer en meer geconcentreerd kan leren?»

«Er bestaan op dit ogenblik geen middelen die het leervermogen positief beïnvloeden», zegt Lieven Lagae. «Ik wil vanuit de medische wereld zelfs een heel krachtig signaal uitsturen: veel van de gebruikte middelen, soms goedbedoeld, houden grote gezondheidsrisico’s in. Het probleem is eerder dat sommige ouders meer van hun kinderen verlangen dan ze aankunnen. Dit creëert ongezonde situaties, vooral in toetsenperiodes.»

«Medicatie heeft geen enkel positief effect op studeren», zegt Karen Klein. Zij krijgt wel eens studenten over de vloer die te weinig inspanningen gedurende het jaar willen goedmaken met medicijnen. Maar ze moet hen ontgoochelen. Ze kan alleen voldoende nachtrust aanraden, op tijd en stond wat sport, goede sociale contacten, tijdig beginnen studeren en een stevige studieplanning.

4 Vitamines dan maar?

Sommige ouders slaan voor tientallen euro’s vitamines in. Heeft dat zin?

«Vitamines kunnen geen kwaad», zegt Lieven Lagae, «maar we overdrijven. Iemand die gezond eet en niet chronisch ziek is, heeft geen behoefte aan extra vitamines. Veel mensen voelen zich beter met extra vitamines, maar dat is alleen maar zo omdat ze dat willen geloven. Het bekende placebo-effect: ze voelen zich wat slapjes, nemen vitamines en voelen zich beter. Maar zonder die extra pilletjes of drankjes zouden ze even gezond door het leven stappen. En dat geldt ook voor kinderen en jongeren die intensief moeten studeren. Vitamines hebben geen positieve invloed op studeergedrag.»

Doe de dopingtest.

Leerpillen bestaan niet. Wat kunnen ouders wél doen? Beschrijf je eigen gedrag. Hoeveel kruisjes kan je zetten? Laat je partner de test ook eens invullen. Waar zitten de verschillen?

1	Ik verwacht van mijn kind alleen wat het aankan. Indiana Jones is een film. (De helft van de kinderen scoort onder het gemiddelde. Zorg dat je kind in een aangepaste studierichting zit.)
2	Ik moedig mijn kind aan om geregeld een beetje te leren in plaats van grote pakken ineens. Bob de Bouwer doet het ook steen voor steen.
3	Ik zorg voor een rustige studieomgeving (geen lawaai) en een ontspannen sfeer (geen ruzies). James Bond blijft uit de buurt.
4	Ik toon interesse voor wat mijn kind leert en stimuleer zijn zelfvertrouwen. Ja, Harry Potter kan toveren! (Feliciteer je kind met wat het kan. Veroorzaak geen stress door altijd meer en beter te eisen.)
5	Ik zorg ervoor dat mijn kind voldoende slaap heeft. TV en computer gaan uit.
6	Ik relativeer de resultaten van mijn kind op een gezonde manier. Superman bestaat alleen in de film. (Laat je kind uitleggen waarom een resultaat niet goed is. Toon begrip en til er niet te zwaar aan. Bespreek wat je er samen aan kan doen zonder kwaad te worden.)
7	Ik beloof geen gouden kastelen. (Een beloning kan kinderen motiveren. Materiële beloningen (geld, CD, fiets) verwennen snel. Een schouderklop, knuffel of wat lof doen vaak al wonderen.)

Vijf of meer kruisjes gezet? Je kind krijgt genoeg positieve dope. Wat ontbreekt?

Drie of vier kruisjes gezet? Het kan beter. Kijk waar dat kan.

Minder dan drie kruisjes? Je kan je kind positiever stimuleren. Kies drie aandachtspunten uit het lijstje.