Geen nieuwjaarsbrief

Ergernis. Ze schudden onbegrijpend het hoofd. Ik probeer aan een Amerikaanse en een Chinese professor die op bezoek zijn uit te leggen wat een nieuwjaarsbrief is. Ik denk dat ze het woord niet kennen. Maar eigenlijk kennen ze het gebruik niet.

Verwondering. Ik ontdek nu pas dat een nieuwjaarsbrief nergens anders ter wereld voorkomt. Alleen in Vlaanderen. Al meer dan vijfhonderd jaar uniek. De twee professoren in de psychologie vinden het een geweldig gebruik en ze bevestigen uit hun onderzoek dat zo’n brief voorlezen een bijzonder krachtig signaal is

.”Met een zoen van je kapoen”

Verantwoordelijkheid. Ik hoor dat sommige scholen nieuwjaarsbrieven hebben afgeschaft. Of niet doortrekken tot het zesde leerjaar. Zonde. Volgens Wikipedia wordt deze Vlaamse traditie net door het onderwijs doorgegeven van generatie op generatie. Je leeft in een waardevolle cultuur als je erin slaagt je dankbaarheid en je respect te benoemen en te uiten. Zowel de Chinese als de Amerikaanse prof bevestigen dat zoiets in hun cultuur heel moeilijk ligt. Schroom en afstand weerhouden hen. Een persoonlijke brief schrijven aan je ouders, grootouders, peter en meter … en die dan ook nog eens publiek voorlezen. Het is dapper, mooi en vaak ontroerend. Bovendien voelen zowel de voorlezer als de ontvanger er zich goed bij. Daarom zouden we het signaal nog krachtiger kunnen maken door alle voorgedrukte en jaar na jaar herhaalde standaardbrieven in de vuilnisbak te kieperen en de kinderen authentiek in hun eigen woorden te laten zeggen wat ze zo leuk vinden aan de volwassenen voor wie ze de brief maken. Dat kan onmogelijk voor elk kind hetzelfde zijn. Liever authentiek met een vlek en een fout dan ‘zoen’ en ‘kapoen’, de schijnbaar correcte clichés op rijm. En waarom stoppen we eigenlijk met het gebruik als we wat ouder worden? Wat houdt ons tegen om af en toe eens gewoon op papier te zetten wat we zo in de ander appreciëren? Het is een van de wetenschappelijk bewezen middelen die werken om van ons gelukkiger mensen te maken: anderen expliciet bedanken. Niet voor wat ze gedaan hebben maar voor wie ze zijn. En omdat ze er zijn: “Ik besta omdat jij bestaat”. Het effect is nog groter als je erin slaagt om effectief je ‘mentor’ te bedanken. Die persoon die je richting en ruimte heeft gegeven. Vaak blijkt dat een leraar te zijn. Heb jij die mentor van jou al eens ooit bedankt? Even het potlood scherpen voor de nieuwjaarsbrief van je leven. En voor straks: gelukkig Nieuwjaar.

Hoofdredacteur Klasse
leo.bormans@klasse.be