Hoe pakken directeurs de evaluatiegesprekken op school aan? En wat vinden leraren ervan? Daarvoor bevraagden Eva Vekeman en Geert Devos (UGent) en Eva Delvaux, Peter Van Petegem en Jan Vanhoof (UA) 4361 personeelsleden uit 80 secundaire scholen, 10 CVO’s en 13 CLB’s. Via 18 casestudies gingen ze daarnaast dieper in op het huidige evaluatiesysteem. Dit zijn hun voornaamste bevindingen:

Geen functiebeschrijving

De meeste personeelsleden en directieleden hebben een algemene functiebeschrijving voor hun ambt, maar minder dan de helft heeft een geïndividualiseerde functiebeschrijving, zo blijkt uit het onderzoek van UA en UGent. 90 procent van de personeelsleden heeft een functioneringsgesprek achter de rug, voor het evaluatiegesprek is dat slechts 40 procent.

Leraren leren weinig uit een evaluatie

Leraren zeggen dat ze na hun evaluatie wel eens nieuwe werkvormen uitproberen, maar ze zijn niet méér tevreden in hun job, voelen zich niet nauwer betrokken bij de school of ervaren geen betere werkverdeling. Het zet hen ook niet aan om nascholing te volgen.

Leraren vinden enkel functioneringsgesprekken nuttig

Functioneringsgesprekken zorgen ervoor dat leraren zich expliciet gewaardeerd voelen. Ze verplichten directeurs om regelmatig met iedereen over jobinvulling te praten en ze zetten aan tot zelfreflectie. Maar evaluatiegesprekken vinden leraren overbodig wanneer iemand goed functioneert. Ze vinden het ook jammer dat je niet kan differentiëren: het is ‘voldoende’ of ‘onvoldoende’. Bovendien leidt zo’n ‘onvoldoende’ meestal tot niets omdat ze sneuvelt op procedurefouten.

Houding van directeur is cruciaal

Voor leraren is het vooral belangrijk dat de directeur dicht bij zijn mensen staat en weet waar ze mee bezig zijn. Leraren zijn tevreden over de relatie met hun evaluator, vinden hem bekwaam en objectief, al twijfelen ze eraan of persoonlijke willekeur soms niet meespeelt.

Hoe kunnen scholen de evaluatiegesprekken verbeteren? Dit zijn de adviezen van de onderzoekers:

Koppel functionerings- en evaluatiegesprekken los van elkaar

Geert Devos (UGent): “Volgens het decreet moet een directeur met elk personeelslid in vier jaar tijd een gesprek over de individuele functiebeschrijving, een functionerings- en een evaluatiegesprek voeren. Zolang het goed gaat, kunnen ze dat best pragmatisch aanpakken  maar ze moeten zich indekken tegen mogelijke beroepsprocedures. Veel directeurs gaan daarom een ‘onvoldoende’ uit de weg. Of ze haspelen de evaluatie formeel af om toch in orde te zijn. Daarom pleiten we ervoor dat elke leraar een gesprek krijgt over zijn functioneren. Alleen als het écht nodig, volgt een evaluatiegesprek.”

Beloon leraren die goed functioneren beter

Geert Devos: “Het evaluatiesysteem wil vooral waarderend zijn, maar eigenlijk is een positieve evaluatie vandaag niet meer dan een schouderklopje. Personeelsleden belonen die goed functioneren of zichtbare inspanningen leveren om zich professioneel te ontwikkelen doorbreekt de vlakke loopbaan. Zo hou je vastbenoemden gemotiveerd en trek je jonge mensen aan. Via een opleiding kan je ervaren leraren ook de status van ‘expert teacher’ laten verwerven. Zij kunnen óók functioneringsgesprekken voeren.

Contactgegevens:

Nele Beerens (redacteur Klasse): nele@klasse.be of 0478 24 61 60
Prof. Dr. Geert Devos (onderzoeker UGent): geert.devos@UGent.be  of 09 264 86 61

Lees de volledige reportage in het meinummer van Klasse.

Download de samenvatting van het onderzoek: www.ond.vlaanderen.be/obpwo

Alle leraren in het basis en secundair onderwijs krijgen bij het aprilnummer van het onderwijsblad Klasse voor Leraren een pictogrammenwoordenboekje. Daarin staan 25 basisboodschappen voor laagdrempelige communicatie tussen school en ouders. Met uitleg in negen talen.

De 25 boodschappen (We gaan op uitstap, regenjas meebrengen, te laat op school, handtekening zetten …) krijgen een pictogram en een vertaling in negen talen. Het boekje is opgevat als een aanwijswoordenboekje (Point-it) bij persoonlijke contacten, maar er is ook een stickervel met pictogrammen die scholen kunnen kleven op brieven of in de agenda. Leraren kunnen ook een boekje voor ouders downloaden en meegeven voor thuis: www.klasse.be/ga/pictogrammen

WAAROM?  Een simpele tekening kan helpen in de basiscommunicatie met ouders. Met het boekje wil Klasse leraren en scholen bewustmaken van het belang van laagdrempelige en heldere communicatie. Daar wordt iedereen beter van. Het boekje helpt om laaggeschoolde en anderstalige ouders meer en beter te betrekken bij het onderwijs van hun kind. En het stimuleert ouders om basisboodschappen in het Nederlands te oefenen. Uiteindelijk zorgt een laagdrempelig gebaar van de school vaak tot veel goodwill bij de ouders.

SAMENWERKING.  Voor het ontwikkelen van het pictogrammenwoordenboekje werkte Klasse samen met Samenlevingsopbouw Vlaams-Brabant, De Schoolbrug Antwerpen, Schoolopbouwwerk Stad Kortrijk en Samenlevingsopbouw Oost-Vlaanderen. Voor de pictogrammen maakte Klasse gebruik van de gratis pictogrammen van www.sclera.be. Daarmee kunnen scholen hun arsenaal pictogrammen ook zelf uitbreiden.

ER IS MEER. Het pictogrammenwoordenboekje past in alle andere initiatieven van het ministerie van Onderwijs en Vorming om kansengroepen te bereiken: de nieuwsbrief voor intermediairen Klasse Xtr Strong, de instapbrieven voor anderstaligen met een samenvatting van het blad Klasse voor Ouders, het laagdrempelige starterspakket voor instappende kleuters  …

Klik hier voor het pictogrammenboekje in pdf-formaat.

Meer info: Michel Van Laere – Klasse – 0478 88 31 71

Onder zijn leiding kwam er niet alleen een blad voor leraren (Klasse) maar ook voor ouders (Klasse voor Ouders) en leerlingen (Maks! en Yeti). Die werden aangevuld met actieve websites en e-brieven. De Lerarenkaart en de Leerlingenkaart werden de bijhorende en veel gebruikte middelen om open en actief onderwijs te ondersteunen.  Recent kwam daar ook het populaire online televisiekanaal TV.Klasse bij. In totaal bereiken de communicatielijnen van Klasse meer dan 1,5 miljoen lezers per maand en de waardering ligt hoog. Klasse wordt uitgegeven door het Vlaams Ministerie van Onderwijs maar de redactie heeft een autonoom statuut. Leo Bormans is waarschijnlijk een van de weinige hoofdredacteurs met een dergelijke lange staat van dienst als hoofdredacteur bij eenzelfde blad.

De redactie bedankt hem voor zijn stimulerende inzet, begrijpt zijn beslissing en is blij dat hij ondertussen ook een stevige organisatie heeft opgebouwd die garant kan staan voor continuïteit en permanente vernieuwing. Tot 1 juli neemt Leo Bormans de lopende zaken waar. Vanaf 1 september zou er een nieuwe hoofdredacteur aan de slag kunnen gaan. Daarvoor plaatst de Vlaamse Overheid een open vacature. (Vanaf 1 maart op www.klasse.be/vacature)

2012: HET JAAR VAN DE MAN

Meer mannen voor de klas

Mannen zijn een bedreigd ras in de klas. In het basisonderwijs is het aandeel mannen in zeven jaar tijd met een kwart gedaald tot één op zeven. In het secundair is slechts vier op de tien leraren een man. Het goede nieuws? In de lerarenopleiding voor secundair onderwijs stijgt het aantal mannen, maar na enkele jaren praktijk stappen er nog te veel uit. Daarom roept het onderwijsblad Klasse 2012 uit tot “Het jaar van de man” op school. De campagne start met een ‘men only’-themanummer in januari. Onder het motto ‘Om voor de klas te staan heb je ballen nodig’ staat de mannelijke leraar dit jaar op vele manieren in de kijker.

Zijn mannen het nieuwe zwakke geslacht op school? Die vraag stelt Klasse deze maand aan  mannelijke leraren, studenten uit de lerarenopleiding en onderzoekers. “We hebben de vooroordelen met plezier genoteerd. Zo praten vrouwelijke leraren volgens de mannen graag over hun kinderen, kunnen ze niet lachen met moppen en verwarren ze een schoolreis met een verhuis. Mannen daarentegen hebben een hekel aan administratie, zijn niet erg punctueel en zien naar eigen zeggen de persoonlijke problemen van een leerling gemakkelijker over het hoofd”, aldus Kris Vanhemelryck, eindredacteur van Klasse.

Iedereen is het erover eens dat een gezond evenwicht tussen mannen en vrouwen op school het best is, voor de diversiteit op de werkvloer en als rolmodel voor de leerlingen. Maar de manier waarop we meer jongens warm kunnen maken voor het lerarenberoep, daarover verschillen ze van mening. “Het beroep herwaarderen door een hoger loon of een ‘stoerdere’ lerarenopleiding zal alvast niet helpen om meer mannen voor de klas te krijgen”, zegt Gerda Geerdink, lector ‘Seksediversiteit in het onderwijs’ aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, deze maand in Klasse. “Wat wél werkt, zijn goede rolmodellen. Vaak verwijzen ze naar een ex-leraar als voornaamste inspiratiebron om de opleiding te starten”, weet Nicole Vandormael, lector Frans en ‘jongenscoach’ aan de lerarenopleiding van de KHLim in Diepenbeek.  

Klasse laat als start van de campagne uiteenlopende rolmodellen aan het woord, van een leraar voeding-verzorging (mét schort) tot een jonge allochtone kleuteronderwijzer.  Het blad geeft ook vijf ideeën voor acties die scholen zelf kunnen ondernemen om meer mannen naar de klas te halen, van een aparte jobdag voor mannen over een ‘papadag’ op school tot een stagedag voor mannelijke laatstejaars. Scholen worden uitgedaagd om elke maand zelf creatieve campagnes te bedenken en uit te werken. Klasse beloont tien projecten met elk 250 euro voor logistieke ondersteuning.

TV.Klasse vroeg aan mannelijke studenten in de lerarenopleiding wat zij vinden van hun toekomstige job. Wie zijn hun voorbeelden? Zien de leerlingen eigenlijk het verschil? En hoe kunnen we de opleiding aantrekkelijker maken voor mannen?

Lees hier de reportage ‘Man voor de klas: een bedreigd ras?’

Bekijk hier het volledige januarinummer van Klasse.

Lees hier meer over de campagne.

Bekijk hier het filmpje van TV.Klasse.

Een op de zeven vrouwen en een op de tien mannen zijn het afgelopen jaar slachtoffer geweest van partnergeweld. In bijna de helft van de gevallen was er een kind getuige. De impact op kinderen die geweld zien of horen is volgens specialisten even ernstig als op kinderen die zelf mishandeld worden. Een op de drie getuigen van partnergeweld ondervindt er later gevolgen van. Leraren zijn vaak de enigen die signalen opvangen. Daarom zijn zij een belangrijke partner in de aanpak tegen geweld.
Volgende week krijgen 200.000 Vlaamse leraren van Klasse een stappenplan ‘Partnergeweld’. Doel is hen houvast te geven als ze ontdekken of vermoeden dat een leerling getuige is van partnergeweld. Klasse voor Ouders laat 700.000 gezinnen kennismaken met twee tieners die in een vluchthuis verblijven omdat het geweld tussen hun ouders escaleerde.

De vaststellingen
- Vorig jaar zijn er 468 kinderen opgevangen in een vluchthuis.
- Een op de zeven vrouwen en een op de tien mannen geven aan het laatste jaar slachtoffer te zijn geweest van partnergeweld. Een op de vijf heeft er met niemand over gesproken.
- In bijna de helft van de gevallen van partnergeweld was minstens één kind getuige.
- Negen op de tien jongeren hebben te maken met een vorm van geweld in de relatie zoals fysiek geweld, afpersing, bezitterigheid …

De gevolgen
De impact op kinderen die geweld zien of horen is volgens specialisten even ernstig als op kinderen die zelf mishandeld worden. Een op de drie getuigen van partnergeweld ondervindt er later gevolgen van. Bovendien vertonen ze op langere termijn dezelfde emotionele- en gedragsproblemen als kinderen die zelf slachtoffer van mishandeling zijn geweest.

Partnergeweld lijkt een probleem uit de persoonlijke sfeer en wordt door de buitenwereld vaak toegedekt. Niemand wil zich moeien. Nochtans is het nooit aanvaardbaar. Vaak blijven de geweldsituaties elkaar opvolgen tot er hulp komt van buitenaf. Leraren zijn soms de enige volwassenen die een kind nog vertrouwt of bij wie het zich veilig voelt. Daarom zijn zij een belangrijke partner in de aanpak tegen geweld.

De aanpak
“Vaak staat een leraar dichter bij het gezin dan andere volwassenen. Hij kan signalen opvangen. Slachtoffers van partnergeweld zoeken niet snel hulp uit schaamte, schuldgevoel, schrik … Omdat ze zwijgen, krijg je weinig kansen om het geweld te stoppen. Als een leerling bewust of onbewust aangeeft dat er geweld is, móeten leraren die kans grijpen om het probleem te bespreken. Anders geven ze de indruk dat geweld normaal is”, zegt specialist Hilde Genetello. De eerste stap is altijd erover praten en de leerling ondersteunen. Telkens zeven vuistregels geven leraren houvast voor een gesprek met de leerling of de ouders. Als tweede stap schakel je als leraar het netwerk van de school en eventueel het CLB in. “Geweld stopt niet vanzelf. Als je de andere kant opkijkt, gaat het geweld in het beste geval gewoon door. In het slechtste geval wordt het erger, frequenter en met ernstigere letsels … Niets doen is het erger maken”, zegt Hilde Genetello. Het CLB heeft alle contacten om ouders op weg te zetten om hulp te zoeken. Hulpverlening is een taak van gespecialiseerde instanties.

Het initiatief
-          Klasse verspreidt een gratis stappenplan rond ‘Partnergeweld’ onder 200.000 leraren. Ze leren hoe ze het gesprek aangaan met leerling en ouders, hoe ze met privacy moeten omgaan en welke netwerken ze kunnen inschakelen.
http://www.klasse.be/leraren/eerstelijn.php?id=19862
-          Tegelijkertijd worden 700.000 ouders geconfronteerd met het verhaal van jonge getuigen van partnergeweld.
-          Maks! (voor leerlingen van 14 tot 18 jaar) en Yeti (voor leerlingen van 10 tot 12 jaar) besteden aandacht aan het thema.
-          Via YouTube, www.tvklasse.be en andere onlinekanalen verspreidt TV.Klasse een filmpje van tien minuten dat op een inspirerende manier omgaan met leerlingen die getuige zijn van partnergeweld concretiseert.
http://www.klasse.be/leraren/eerstelijn.php?id=19862

Voor meer informatie of vragen:
Redactie Klasse: Leen Leemans – 0478 88 02 64 – leen@klasse.be.
Specialist: Hilde Genetello – hildegenetello@hotmail.com.

Scholen kunnen als tuchtmaatregel leerlingen tijdelijk of definitief uitsluiten. Als ze een leerling definitief uitsluiten tijdens het schooljaar, dan kan die leerling op zijn school geen examens meer afleggen. Daarom kan een school ook kiezen voor een definitieve uitsluiting op 31 augustus. In beide gevallen moet de school samen met het CLB op zoek naar een nieuwe school. Tijdens het vorig schooljaar werden 2162 jongeren definitief uitgesloten uit hun school. Dat is 0,5 procent van de totale schoolbevolking van het secundair onderwijs. 

“Na een conflict tijdens een uitstap ging het volledig mis”, vertelt Bahra (20) in Klasse voor Leraren, “niets werkt nog zoals het hoort als je op school buitengesmeten wordt.” Toch gaan scholen niet licht over zo’n beslissing. “Slechts zelden worden jongeren uitgesloten vanwege één groot voorval zoals drugs of geweld”, zegt Wim Mertens van CLB Het Kompas in Mechelen, “meestal gaat het om een aaneenschakeling van incidenten.” Directeur Eddy Magits van Colomaplus in Mechelen bevestigt: “De boodschap dat een leerling niet meer welkom is op school, komt nooit onverwachts. Een tuchtdossier krijgt altijd langzaam vorm. Een wegzending is pas de laatste stap”.
Leerlingen die hun schooljaar nog mogen uitdoen, kunnen vaak in een andere school met een blanco blad beginnen. Dat is anders voor leerlingen die tijdens het schooljaar uitgesloten worden. “Vanaf februari wordt het een probleem om voor een uitgesloten leerling een andere school te vinden”, zegt Wim Mertens. Omdat leerlingen in hun school ingeschreven blijven totdat er een nieuwe school gevonden is, zijn ze in principe niet ‘schoolloos’. Maar in de praktijk blijven ze vaak thuis. De CLB’s van de uitsluitende scholen en de onderwijsopbouwwerkers proberen die jongeren terug op school te krijgen. Eens ze achttien worden, kiezen ze soms zelf voor een traject buiten de school via het tweedekansonderwijs, de VDAB of ze gaan werken.

Lees het volledige artikel op www.klasse.be/leraren.

Het drama in Pukkelpop dat afgelopen maand het leven kostte aan vijf mensen, spookt verder in de hoofden van 60.000 toeschouwers die de storm overleefden. Onder hen waren er massa’s leerlingen en leraren. Voor veel leerlingen was het hun eerste festivalervaring. Hoe kan je ze helpen om het trauma te verwerken? Eén minuut stilte organiseren is een optie.
Klasse voor Leraren – verspreid onder 200.000 leraren – roept op 1 september op om het Pukkelpopdrama niet dood te zwijgen. Psycholoog Koen Lowet van psychologisch centrum Faresa in Hasselt geeft praktisch advies.

Wat is een trauma?

Koen Lowet: “Een trauma is een herinnering aan een vreselijke gebeurtenis, zoals een ramp, ongeval, brand, aanranding …   Niet iedereen die op Pukkelpop was, zal daar een trauma aan overhouden. Hoe meer gruwel je gezien hebt, hoe hulpelozer of machtelozer je je voelde tijdens het drama, hoe groter de kans is op een trauma. Daarom is nazorg zo belangrijk.”

Wat kan je als leraar of collega doen?

1. Nodig slachtoffers uit om te praten. Met lotgenoten, maar ook met vrienden, klasgenoten, vertrouwenspersonen … Zo weten ze dat ze er als slachtoffer niet alleen voor staan. Verplicht ze echter niet hun verhaal te vertellen. Ook zwijgen is een recht.
2. Vul waar nodig hun verhaal aan. Vaak zijn hun getuigenissen doorspekt met ideeën van “hoe hulpeloos ze wel niet waren” of “hoe ze er niks aan konden doen”. Vertel hun ook hoeveel moed ze getoond hebben, hoe ze erin geslaagd zijn om hun vrienden te helpen of hoe ze zelf om hulp hebben geroepen … Hun hulpeloze gevoel corrigeren, kan helpen om het trauma te verwerken.
3. Maak in de klas geen grapjes over de ramp. Neem hun ervaringen serieus.
4. Leg hun ook uit welke symptomen er nog kunnen volgen. Ze kunnen beelden van het drama terugzien, nachtmerries krijgen, hartkloppingen voelen, plots gaan huilen, veel zweten of prikkelbaar blijven. Dit zijn perfect normale reacties waarvoor ze zich niet hoeven te schamen.
5. Sommige slachtoffers gaan plekken of situaties die hen doen denken aan de ramp vermijden of durven bepaalde activiteiten niet meer te ondernemen. Reageer dan niet overbeschermend, maar stimuleer ze om het toch te proberen.
6. Merk je dat een slachtoffer een maand na de ramp nog altijd kampt met zware nachtmerries of schrik heeft van het minste, dan is het goed om professionele hulp te zoeken bij een psycholoog of het CLB.

Extra: scholen kunnen hun betrokkenheid tonen door bijvoorbeeld 1 minuut stilte te organiseren. Daarmee geef je ook een signaal aan de leerlingen dat het onderwerp bespreekbaar is.

Een cadeaubon voor een bordeelbezoek, een geit, een tuinkabouter, een Marokkaans kleed en een verwenkuur. Dat is de top vijf van meest bizarre cadeaus die leraren van ouders kregen op het einde van het schooljaar. De gewoonte om aan de leraar van je kind een cadeau te geven op 30 juni is nog altijd stevig ingeburgerd. Het onderwijsblad Klasse voor Leraren zoomt in zijn juninummer in op het fenomeen. Dit zijn de trends:

• Vroeger kregen leraren meer en grotere cadeaus.
• ‘Liefste juf/meester’-gadgets zijn op de terugweg.
• Ouders zoeken naar alternatieven, handelaars ook.

Zeven op de tien ouders van kinderen van 2,5 tot 14 jaar zijn van plan om op 30 juni de leraar van hun kind te bedanken met een cadeau. Dat blijkt uit een online enquête van Klasse voor Ouders bij achthonderd ouders. Tijdens de jaren zestig en zeventig van vorige eeuw kregen leraren vaak grote en dure cadeaus: een kilo pralines, een lederen etui, een kristallen vaas, een enorme fruitkorf … De omvang daarvan verminderde stelselmatig. Vanaf de jaren negentig werd het einde van het schooljaar sterk gecommercialiseerd. In mei en juni zijn allerlei gadgets om leraren te bedanken niet meer uit de uitstalramen en winkelrekken weg te denken. Logisch als je bedenkt dat ouders – volgens winkelketen Dreamland en cadeauwinkel Snuffels (Mechelen) – gemiddeld 6 euro per kind uitgeven met uitschieters tot 15 à 20 euro. Het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties (OIVO) raadt ouders daarom aan om kritisch na te denken en hun kinderen geen cadeaus mee te geven als ze daar niet zelf spontaan naar vragen en enkel als ze oprecht vinden dat hun leraar het goed doet.

Ouders verzinnen meer en meer alternatieven: ze koken of knutselen iets, ze kopen een boek of stuk speelgoed voor de klas of ze slaan de handen in elkaar. Leraren appreciëren die ‘warme’ of zelfgemaakte cadeaus het meest. Ze zien het als een blijk van waardering. Handelaars voelen die trend aan en proberen er op in te spelen. Als ouders zich toch laten leiden door het aanbod in de winkels, zijn leraren daar wel blij mee zolang dat cadeau bescheiden, nuttig of eetbaar is. Soms zijn cadeaus te groot of gewoonweg ongepast. Leraren houden bovendien helemaal niet van gecommercialiseerde cadeaus. Die ‘Liefste juf/meester’-gadgets zijn commercieel trouwens op de terugweg.

Vreemdste cadeaus: top 5 van de Klasse-lezer

1. Cadeaubon voor een bordeelbezoek
‘Ik heb het kaartje nog altijd … ongebruikt’ (Giedo)

2. Jonge geit
‘Ze hadden me al voorbereid op een ‘beest’, maar die geit verraste me toch erg’ (Jan)

3. Tuinkabouter
‘Het was er zo eentje met rode muts en kruiwagen. Mijn oma was er blij mee’ (Ellen)

4. Marokkaans kleed
‘Charmant, maar echt niet mijn stijl en veel te groot’ (Nadine)

5. Ontspannende verwenkuur
‘Alsof ze wisten dat ik dat kon gebruiken na een schooljaar met hun zoon’ (Patrick)

Geef jij een cadeau aan de leraar?
Dit antwoordden 800 ouders van kinderen van 2,5 tot 14 jaar:
JA: 71 procent
NEE: 29 procent
Bron: online poll Klasse voor Ouders  (www.klasse.be/ouders) 

Meer info:
- Artikel ‘De gadgetterreur: blij met je cadeau?’ in Klasse voor Leraren: http://www.klasse.be/leraren/blog.php?q=19423-De-gadget-terreur-blij-met-je-cadeau
- Poll en reacties van ouders op de website van Klasse voor Ouders: http://www.klasse.be/ouders/25155/koop-jij-een-cadeau-voor-de-leraar/

Na een oproep in Klasse, Yeti en Klasse voor Ouders kwamen honderden nominaties binnen voor leerkrachten in het lager onderwijs. Voor het feest in Brussel werden 200 leerkrachten uitgenodigd. De winnaar ontvangt de symbolische eretitel in naam van alle Vlaamse leerkrachten voor het werk dat zij dag aan dag leveren.

Leo Bormans (hoofdredacteur Klasse): “We waren blij verrast door het grote aantal nominaties. De Vlaming waardeert zijn leerkrachten, zoveel is duidelijk. Vaak gaat het om uitvoerige en emotionele brieven. Een leerkracht wordt nooit om één kwaliteit geprezen. Hij is veelzijdig en dat wordt zowel opgemerkt door de leerlingen als door hun ouders en collega’s. Ze erkennen allemaal zijn vakmanschap én zijn menselijke kant: hoe hij ervoor zorgt dat elke leerling zich goed voelt in de klas en graag naar school komt. De meest genoemde eigenschappen zijn een combinatie van vakmanschap, zorg, passie en enthousiasme. De briefschrijvers prijzen vooral die leerkrachten die oog hebben en tijd maken voor àlle leerlingen: dik en dun, groot en klein, vlot of in de problemen. De genomineerden zelf beklemtonen altijd hoe het goede werk maar mogelijk is dankzij het team waarvan die leerkracht deel uitmaakt. Ze zijn bijna verlegen dat ze genomineerd zijn en willen niet liever dan de bloemen meteen meenemen naar al hun collega’s. Lesgeven is meer dan ooit teamwork.”

Enkele citaten uit de nominatiebrieven voor Emmy Wouters:

Van ouders: We hebben twee kinderen bij haar in de klas gehad. Zij wees er ons van in het begin op, vriendelijk maar kordaat, dat we die twee individuen zeker niet met elkaar mochten vergelijken. Ze slaagt erin om de mens achter elk kind en achter elke ouder te zien. Zonder te betuttelen. Ze weet wat ze wil, onpartijdig, onvoorwaardelijk. We hadden het vorig jaar heel moeilijk in ons gezin. Maar wie stond er op het juiste moment met de bloemen en de hartelijke woorden die ons ondersteunden? Zij! Ze staat niet boven haar leerlingen maar er midden in. Ze roept niet, maar ze fluistert. En wij fluisteren zo luid we kunnen: maak haar de leraar van het jaar!

Van een jonge collega: Ik heb eerst mijn stage gedaan bij haar. En het was al meteen duidelijk dat zij een voorbeeld voor mij ging vormen. Een betere mentor kan je je niet dromen. Een perfectionist waarvan alle collega’s elke dag bijleren. Ik ben er zo fier op dat ik haar heb leren kennen. Als jonge leraar, als collega en als een echte vriendin.

Van de zorgcoördinator: Haar streefdoel is alle leerlingen op elke mogelijke manier vooruit te helpen. Bij haar worden leerlingen met faalangst zelfzekerder, leerlingen met leerbeperkingen krijgen bijzondere hulp, als het thuis moeilijk gaat is zij het luisterend oor, wie leerachterstand heeft gaat er bij haar snel op vooruit. Onderwijsvernieuwingen bekijkt ze met een kritisch oog. Maar ze past ze met plezier toe als het de leerlingen ten goede komt. Ze gaat ook op een heel persoonlijke manier met de ouders om. Ze cijfert zichzelf zo vaak weg dat wij haar nu maar eens op de voorgrond moeten zetten.

In een document ondertekend door al haar collega’s:

“Er zijn mensen en er zijn uitzonderingen”.

Er zijn mensen die ogenschijnlijk niet meer capaciteiten hebben dan anderen, noch meer evaring, en die desondanks ver boven het gemiddelde van de mensheid uitsteken en die hierdoor heel wat bewondering en verbazing wekken. Is er een verklaring voor deze uitzonderingen? Absoluut! Een dergelijke mens is ongelooflijk enthousiast, heeft een keihard doorzettingsvermogen en is voortdurend ontevreden over wat hij zelf gepresteerd heeft. Zij is zo’n uitzondering! Wij nomineren haar dan ook met luide stem voor De Leraar van het Jaar.

Van de schooldirecteur: Ik heb haar voorgesteld om een rol te spelen als pedagogisch directeur. Maar dat heeft ze kordaat afgewezen omdat haar hart en haar werk bij de kinderen ligt. Ik kan dat alleen maar respecteren. De band die zij heeft met de leerlingen is uniek. En wat ze voor de collega’s en de school betekent, daar vind ik geen woorden voor.

Er kwamen brieven binnen van een pedagogisch adviseur die vertelt hoe zij differentieert en kinderen op een unieke manier kansen geeft. Van een onderwijsinspecteur die even uit zijn rol stapt en zegt: ik hoor dat mensen haar willen nomineren, ik kan dat alleen maar voluit begrijpen en ondersteunen. Haar niet aflatend enthousiasme en haar zin voor verantwoordelijkheid, haar collegialiteit en haar vriendschappelijkheid moet je gewoon eens gaan voelen in die school. De hele schoolraad stuurde een brief omdat ze zich ook in de schoolraad zo actief inzet en altijd met hart en ziel begrip toont voor de mening van de ouders en het welzijn van de kinderen.

Het CLB-team van de school heeft een evaluatieverslag voor haar gemaakt waarin ze tien op tien krijgt. “Omdat ze een warm hart heeft voor kansarmen. Omdat ze op cognitief en sociaal-emotioneel gebied altijd alles uit de leerlingen haalt wat er in zit, ongeacht hun afkomst. Ze voelt mee maar kent haar grenzen en weet afstand te houden als dat nodig is. En ze doet dat altijd met een positieve noot en een kwinkslag.”

De leerlingen van de klas die vorig jaar bij haar zat, hebben achter haar rug een heel lied op cd opgenomen voor en over haar.

Het waren uiteindelijk de brieven van de leerlingen van haar klas die de doorslag gaven. Zij hadden de nominatie goed kunnen geheim houden. Toen ze dan ook op het moment van de bekendmaking, samen met de andere leerkrachten, ouders en directie de zaal binnen kwamen, kreeg juffrouw Emmy meteen een staande ovatie.

Enkele getuigenissen van leerlingen:

Ezzat: Ik ben wat ze noemen een “anderstalige nieuwkomer”. Ik spreek nog niet zo lang en zo goed Nederlands. Maar dankzij onze juf gaat het elke dag beter. Ze begrijpt àlle kinderen. Ze weet wie we zijn en wat we voelen. Als je een maand les van haar hebt gekregen, dan wil je àltijd les van haar krijgen. Ze legt alles goed uit en ze heeft aandacht voor onze problemen. Als ik een probleem heb, weet ik dat ik dat aan haar kan vertellen. Maar ze weet ook wanneer iemand heel slim is en meer nodig heeft dan een gewone les. In het begin begreep ik niet zo veel. Ze kwam me dan altijd extra uitleg geven. Het is haar nooit teveel om iemand te helpen en ze doet dat altijd met een glimlach. Ze had bijvoorbeeld al heel snel gezien dat ik wel heel goed kon rekenen. Nu krijg ik andere en uitdagende rekentaken van haar. Zij is de allerbeste!

Liza: Juf Emmy is een super toffe juf. Ze is niet zoals een andere juf. Juf Emmy is grappig, leuk, lief,… en zo kan ik de hele dag doorgaan. Ze helpt de kinderen in de klas heel goed. Ze legt alles héél goed uit zodat IEDEREEN de les begrijpt. Ik kan haar al mijn problemen vertellen. Ze luistert dan niet alleen, ze probeert mijn probleem mee op te lossen. Ik kan je vertellen dat juf Emmy de tofste juf is die ik ooit heb gehad! Als ze een grapje vertelt, kunnen alle kinderen heel goed lachen en willen we nadien meer opletten in de klas. Daarom is juf Emmy mijn favoriete juf!

Tessa: Juf Emmy is heel lief. Ze geeft heel veel aandacht aan ons. Ze heeft ook heel veel geduld en ze kan veel aan. Ze geeft leuke lessen en als ze verhalen voorleest, doet ze dat zooooo grappig. De hele dag door is ze grappig. Soms kan ze wel streng zijn, maar dat vinden wij niet erg. Nadien is ze toch terug heel lief tegen ons. Als ze ons iets vraagt, vertrouwt ze ons. Ze gelooft in ons. Ze lacht ook  altijd mee met onze mopjes. Dat vind ik heel leuk. De juf weet heel snel wanneer je het moeilijk hebt. Dan helpt ze je meteen. De meeste kinderen in andere klassen en scholen zeggen ‘HOERA’ als de schoolbel gaat en ze naar huis mogen gaan. Ik vind het spijtig als de bel gaat, want ik wil bij juf Emmy blijven.

Zeg goeiedag op straat

Tussen 2 en 7 mei loopt een onbekend jurylid op straat met een goed gevulde portefeuille op zak. De eerste voorbijganger die hem of haar goeiedag zegt, krijgt vijfhonderd euro. In welke gemeente, in welke straat, op welke dag en hoe laat, wordt door het lot bepaald. 

Sterke initiatieven van scholen

(1) Het Goeiedag-T-shirt

“Elke leerling komt gekleed in een wit T-shirt naar school. De leerlingen zijn gewapend met textielstiften. Elke leerling die goeiedag zegt tegen iemand laat die persoon met stift zijn naam en het woord ‘goeiedag’ op zijn T-shirt schrijven.”

Vrije Basisschool Lebbeke – Laurierstraat 26 – 9280 Lebbeke – 052 41 14 18 – contactpersoon: Els Menten

***

(2) Elkaar dansend en zingend begroeten

“Voor we de schooldag starten, zingen we met de hele school het lied ‘Alles Goed?’ van Jan De Smet en begroeten elkaar met de volksdans ‘Piepke Duik’. De schoolbus wordt vol gehangen met affiches over ‘groeten’. Elke morgen vormt een klas een haag aan de schoolpoort en begroeten ze hun medeleerlingen met een goeiedag.”

Vrije Basisschool Dikkelvenne – Bossemstraat 2 – 9890 Dikkelvenne – 09 384 42 60 – directeur: Danny Declercq -contactpersoon: Marleen De Rijcke

***

(3) Leerlingen opleiden tot ‘Goeiedag-zeggers’

“Met een mysterieuze oproep zoeken we onder de leerlingen vlotte jongens en meisjes die iets meer durven. Die leerlingen leiden we op tot officiële ‘Goeiedag-zeggers’. Samen met de leerlingen bedenken we leuke en originele manieren om die week het goeiedag zeggen in de kijker te plaatsen. Een lied, speciale ontvangsten, goeiedagstickers, het woord ‘goeiedag’ krijten op de speelplaats, …”

Vrije Basisschool Sint-Antonius – Pastoor Bontestraat 2 – 9900 Eeklo – 09 377 32 30 – directeur: Christiaan De Schepper – contactpersoon: Pieter Van Hecke

***

(4) Een goeiedag-meter

“Op de speelplaats wordt een grote ton met groene balletjes gezet: elke bal staat symbool voor een keer waarop leerlingen of leerkrachten elkaar fijn begroeten. Tijdens de week van de Week van de Goeiedag mogen leerlingen die een fijne begroeting deden die balletjes in een grote plastic buis steken. Op het einde van de week moet die buis vol zijn en dan volgt een verrassing.”

Sjabi De Wissel – Schuttershof 1 – 2870 Puurs – 03 897 95 85 – directeur: Agnes Foubert

***

(5) Een goeiedag-shake

“Met de leerlingenraad ontwikkelen we een nieuwe ‘shake’. Die manier om elkaar te begroeten is momenteel erg hip bij jongeren. Kijk maar naar het succes van de Ketnet-shake. De leerlingenraad zal de shake aan de andere leerlingen aanleren in het begin van de week. Daarnaast zullen we ook creatieve spreuken maken. Die spreuken printen we op T-shirts.”

Go! Zilvermeeuw  – Blankenberge Dijk 50 – 8370 Blankenberge – 050  43 35 01 – directeur: Birgit Laporte -  contactpersoon: Wenny Gurdebeke

***

(6) Een ‘goeiedaglied’ en winkelende mensen begroeten

“Elke dag zullen kinderen van onze basisschool winkelende mensen begroeten. Aan de winkels zingen we ook ons zelfgemaakte goeiedaglied. Twee kinderen zullen ’s morgens ook de (groot)ouders begroeten aan de schoolpoort. ”

Vrije Basisschool De Linder – Achterbroeksteenweg 190 – 2920 Kalmthout – 03 666 81 15 – directeur: Els Van Veldhoven – contactpersoon: Inge Beyers

***

(7) Hoe begroeten mensen elkaar in andere talen en andere culturen?

“Onze school doet met alle klassen mee aan de week van de Goeiedag. De jongste leerlingen maken goeiedagversjes en krijttekeningen. De oudere leerlingen imiteren hoe mensen elkaar begroeten in andere culturen. Zij maken ook affiches met het woord goeiedag in verschillende talen.”

Vrije Basisschool Hemiksem, – Lindelei 203 – 2620 Hemiksem,– 03 887 69 78 – directie: Guy Vloeberghs contactpersonen: Veerle Pintens en Katrien Deschepper.

***

Deze school wint de 500 euro

De Mytylschool is een school voor kinderen met lichamelijke en meervoudige beperkingen voor leerlingen tussen 2,5 en 23 jaar. Zij wint vijfhonderd euro met haar actie tijdens de ‘Week van de goeiedag’, van 2 tot 7 mei 2011. De kinderen begroeten met zelfgemaakte handjes waar spreuken op staan hun bushauffeurs, buren en vrienden. De oudere kinderen versieren de schoolhekken met handen zodat voorbijgangers ook een vriendelijke groet ontvangen in het verkeer.

“Wij gaan handjes werpen in Brasschaat. Zo worden we een beetje Brabo in Brasschaat”, vertelt leerkracht Hilde Stynen. “We vragen onze buren om onze handjes ook op te hangen op een zichtbare plaats. Zo wordt de actie nog meer bekend. De buren die dit doen, worden door onze leraren bedankt met lekkere Antwerpse handjes.”

Siblko/Sibso 5- Mytyl – Dullingen 46 – 2930  Brasschaat – 03 217 26 33 – directeur: Lene Claessens – Contactpersoon Hilde Stynen (0476 51 22 45)

 Klasse reikt de cheque uit in de Mytylschool – Dullingen 46 – 2930 Brasschaat op dinsdag 3 mei 2011 om 10.30 uur

‘Week van de goeiedag 2011′ is een initiatief van Klasse: www.klasse.be