advertentie

2162 leerlingen niet meer welkom op school

1 reactie

Vorig schooljaar kregen 2162 jongeren uit het secundair onderwijs na een tuchtprocedure van hun school te horen dat ze niet meer welkom waren. Met onmiddellijke ingang of vanaf 1 september 2011. Tijdens afgelopen zomervakantie moesten ze dus op zoek naar een nieuwe school. Wie vindt een nieuwe plek voor hen?

“Na een conflict tijdens een uitstap in het vierde jaar ging het compleet mis op school. Het schooljaar daarna kreeg ik nog een tweede kans. Dat was tevergeefs. Ik werd onmiddellijk weggestuurd en mocht zelfs mijn examens niet meer meedoen”, zegt Bahra Eksen (20). “Toen ik van school gestuurd werd, was ik zo kwaad dat ik bijna op de vuist ging met mijn graadcoördinator. Achteraf voelde het aan als eenopluchting. Ik was het studeren beu.” Hij was ondertussen achttien en ging werken. “Daar heb ik nu veel spijt van. Zonder diploma geraak je nergens.” Bahra nam ontslag, haalde eerst een aantal vrijstellingen via de examencommissie en daarna zijn diploma secundair onderwijs via het tweedekansonderwijs. Dit schooljaar start hij in het hoger onderwijs. “Als je slim genoeg bent, heb je in Vlaanderen geen enkel excuus om geen diploma te halen, maar dat besef je niet als je jong bent.” Als schoolspotter in Mechelen staat hij nu zelf aan de schoolpoort om conflicten tussen jongeren op te lossen. Hij ‘spot’ ook spijbelaars en brengt die naar school. Zijn advies aan de jongeren die hij begeleidt? “Wees een voorbeeldig student. Niets werkt nog zoals het hoort als je op school buitengesmeten wordt.”

Veertig tuchtprocedures

Eddy Magits, pedagogisch directeur van Colomaplus in Mechelen herkent het verhaal van Bahra. “In de loop van vorig schooljaar hebben we een tiental leerlingen definitief uitgesloten”, zegt hij. “In juni kwamen er nog een veertigtal tuchtprocedures bij. Daarvan eindigt de helft in een uitsluiting. Dat is 2 à 3 procentvan onze leerlingen, best een normaal cijfer voor een stadsschool met technische en beroepsrichtingen.

”In het werkingsgebied van het lokaaloverlegplatform van Mechelen worden jaarlijks gemiddeld tweehonderd leerlingen definitief uitgesloten.“Meestal doen scholen dat vanwege een aaneenschakeling van incidenten. Slechts zelden gaat het om een groot voorval, zoals drugs of geweld”, zegt Wim Mertens, medewerker bij CLB Het Kompas in Mechelen. In Colomaplus komt de boodschap dat een leerling niet meer welkom is op school nooit onverwacht: “Tuchtdossiers krijgen langzaam vorm. We werken met zeven stappen. Tussendoor krijgen leerlingen telkens kansen, maken we nieuwe afspraken en sturen we bij”, zegt Eddy Magits. “We nemen ook op tijd afstand door bijvoorbeeld een coach te laten bemiddelen of terug te koppelen naar de klassenraad.

”Een wegzending is de laatste stap. Eerst weegt de school nog eens af: wat is er allemaal gebeurd, welke begeleiding heeft de leerling gekregen en welk advies geeft de klassenraad? “We houden ook een tuchtgesprek met de ouders en de leerling om naar hun kant van het verhaal te luisteren en te peilen naar de goede voornemens van de leerling”, aldus Eddy Magits.

Blanco blad

Leerlingen die hun schooljaar nog mogen uitdoen,kunnen vaak in een andere school met een blanco blad beginnen. Eddy Magits: “Als het om apenjarenproblemen gaat, groeien die er wel uiten komt het nog goed.” Dat is anders bij jongeren waarbij de school maar een van de problemen is. “Voor hen begint de miserie pas helemaal als ze buitengezet worden op school”, zegt Wim Mertens. “Als het misloopt op school, moet je kunnen terugvallen op de ouders. Door armoede, echtscheiding, taalproblemen… lukt dat soms niet. School komt bij hen niet op de eerste plaats. ”Ook in Colomaplus ervaren ze die leerlingen als de meest kwetsbare groep. Eddy Magits: “Soms word je met schrijnende situaties geconfronteerd. Het gaat om jongeren die elk jaar opnieuw weggestuurd worden. Maar je kan niet alles oplossen op school.”

Leerlingenruil

“Als het schoolsysteem geen oplossing biedt voor jongeren, nemen we ze op in het Carrousel-project van de stad Mechelen. Ze worden intensief persoonlijk begeleid samen met het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg”, zegt Wim Mertens. Daarnaast heeft het lokaal overlegplatform ook een bemiddelings- en oriënteringscel waarin vertegenwoordigers van de scholen en CLB’s, het onderwijsopbouwwerk en de stad zetelen. “Vanaf februari wordt het een probleem om voor een uitgesloten leerling een andere school te vinden”, zegt Wim Mertens. “Als studierichtingen vol zitten, moeten we buiten Mechelen zoeken. Die scholen zien ons vaak niet graag komen. Als we bellen, weten ze dat er ‘kosten’ aan die leerling zijn.”

Binnen het eigen werkingsgebied zorgt de bemiddelingscel ervoor dat jongeren zich kunnen inschrijven en dat scholen loyaal zijn. “De directies zijn eerlijk tegenover elkaar en ze geven informatie over leerlingen. Sommigen ruilen ook leerlingen”, geeft Wim Mertens toe. Als een leerling toch ergens geweigerd wordt, start de bemiddelingscel een dossier en zoekt naar een school die bereid is om die leerling in te schrijven. “Voorwaarde is wel dat de ouders willen meewerken. Vaak zijn ze hun vertrouwen in het onderwijssysteem kwijt. Of ze willen dat hun kind in Mechelen naar school blijft gaan of die specifieke richting volgt. Dat beperkt de mogelijkheden.”

Omdat leerlingen in hun school ingeschreven blijven totdat er een nieuwe school gevonden is, zijn ze in principe niet ‘schoolloos’. Maar in de praktijk blijven ze vaak thuis. De CLB’s van de uitsluitende scholen en de onderwijsopbouwwerkers proberen die jongeren terug op school te krijgen. Eens ze achttien worden, kiezen ze soms zelf voor een traject buiten de school via het tweedekansonderwijs, de VDAB of ze gaan werken.

Ivoren toren

“Scholen hebben best veel geduld met hun leerlingen”, zegt Wim Mertens. “Maar als ze geen kans op verbetering zien, raakt dat geduld wel op.” Toch blijft een leerling uitsluiten meestal een moeilijke beslissing. “Het voelt aan als falen. We zijn er als school niet in geslaagd om een leerling op het juiste spoor te krijgen”, zegt Eddy Magits. “Het is echter ook onze taak om die heel grote groep leerlingen bij wie het wél goed gaat, te beschermen. Gelukkig zit ik niet in een ivoren toren en heb ik een groep medewerkers die betrokken zijn bij de begeleiding waarmee ik kan overleggen voor ik beslis. Soms heeft het gewoon geen zin meer om kansen te geven.”

Uitsluiten volgens de regels

Een school kan als tuchtmaatregel een leerling tijdelijk of definitief uitsluiten. Bij een definitieve uitsluiting moet de school eerst het advies van de klassenraad vragen. Ook de ouders (of de meerderjarige leerling) moeten vooraf gehoord worden. De school moet de tuchtbeslissing schriftelijk en gemotiveerd meedelen. De ouders of de leerling (als hij meerderjarig is) kunnen beroep aantekenen. In het schoolreglement moet staan hoe en bij wie ze dat kunnen doen. Als de school een leerling tijdens het schooljaar definitief uitsluit, dan kan die leerling op zijn school geen examens meer afleggen. Daarom kan een school ook kiezen voor een definitieve uitsluiting op 31 augustus. In beide gevallen moet de school samen met het CLB helpen zoeken naar een nieuwe school. Zolang die niet gevonden is, blijft de leerling administratief ingeschreven in zijn ‘oude’ school. Een school kan tijdens de twee schooljaren die volgen op het schooljaar waarin ze de leerling heeft uitgesloten, weigeren om de leerling opnieuw in te schrijven. Leerlingen mogen hun eigen tuchtdossier inkijken. Een school mag een tuchtdossier niet doorgeven aan een andere school.

Schrijf een reactie op dit artikel

Vind je dit artikel interessant?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief LerarenDirect! Elke week het belangrijkste onderwijsnieuws, tips, educatieve activiteiten en acties van Klasse. Gratis in je mailbox.