Een leraar is intercultureel competent als hij de diversiteit in zijn klas kan herkennen, waarderen en integreren in zijn lessen. Het Steunpunt Diversiteit en Leren ontwikkelde daarvoor een definitie en meetinstrument. Ze zijn bedoeld voor de lerarenopleiding, maar ook bruikbaar voor leraren die al langer in het vak staan.

Evalueer jezelf. Welke competenties herken je bij jezelf? Waar ben je goed in? Waarin wil je nog beter worden?

Competentie 1: De leraar benadert diversiteit op een positieve manier.

• Je staat open voor diversiteit.
• Je schept een veilig en stimulerend klimaat voor jongeren en kinderen om zichzelf te zijn.
• Je bent je  bewust van je eigen vooroordelen en stereotyperingen en vermijdt deze.

Competentie 2: De leraar herkent diversiteit in de klas, op school en daarbuiten

• Je vormt op basis van observaties en gesprekken een veelkleurig, genuanceerd en gelaagd beeld van jongeren en kinderen.
• Je hebt oog voor de noden en behoeften van alle jongeren en kinderen.
• Je hebt aandacht voor de sociale relaties zoals wisselende statusposities, vriendschappen en conflicten.
• Je probeert zicht te krijgen op de veelheid van competenties van alle jongeren en kinderen.

Competentie 3: De leraar integreert diversiteit in het totale onderwijsleerproces van jongeren en kinderen. 

• Je gaat gericht op zoek naar vormen van diversiteit bij leerlingen en benut deze tijdens het leerproces.
• Je bouwt variatie in zijn didactische praktijk in.
• Je stimuleert uitdrukkelijk de eigen inbreng van leerlingen.
• Je bouwt differentiatie in, in de lespraktijk.
• Je laat een brede waaier van talenten en competenties aan bod komen tijden het leerproces.
• Je maakt tijd en ruimte vrij voor spontaan en informeel leren.
• Je gaat op zoek naar verbindingen tussen binnen- en buitenschoolse leerervaringen van leerlingen.
• Je onderwerpt je lesmateriaal aan een diversiteitstoets.
• Je kan breed en billijk evalueren.

Competentie 4: De leraar begeleidt kinderen en jongeren tot kwaliteitsvolle interactie met elkaar en met anderen.

• Je maakt regelmatig gebruik van werkvormen waarbij leerlingen elkaar moeten helpen om tot resultaat te komen.
• Je maakt regelmatig gebruik van werkvormen waarbij leerlingen met elkaar moeten samenwerken om tot resultaat te komen.
• Je laat in de lespraktijk consequent ruimte voor dialoog, discussie en reflectiemomenten.
• Je laat leerlingen regelmatig in heterogene groepen samenwerken aan taken of opdrachten.

Competentie 5: De leraar ziet zijn eigen maatschappelijke verantwoordelijkheid en handelt ernaar.

• Je  onderschrijft dat omgaan met diversiteit een competentie is die men voor alle leerlingen in alle klassen dient na te streven.
• Je onderschrijft dat jijzelf deze competentie levenslang moet nastreven, wil je alle leerlingen gelijke onderwijskansen bieden.
• Je onderschrijft dat een leerkracht een verantwoordelijkheid heeft in het creëren van een schoolbeleid dat consequent aandacht heeft voor diversiteit.

Competentie 6: De leraar kan omgaan met de diversiteit van leerlingen, leerkrachten, ouders en externe partners.

• Je gaat met leerlingen, leerkrachten, ouders en externe partners om in een geest van democratisch overleg en samenwerking.
• Je kan je inleven in de verschillende perspectieven van leerlingen, leerkrachten, ouders en externe partners.
• Je past je soepel aan, aan  de verscheidenheid van leerlingen, leerkrachten, ouders en externe partners.
• Je bent bereid te leren van leerlingen, leerkrachten, ouders en externe partners.

Wil je je competenties aanscherpen?

Het Centrum Diversiteit en Leren geeft tips aan studenten uit de lerarenopleiding om hun competenties te verbeteren. Ook jij kan ermee aan de slag.

• Competentie 1: diversiteit positief benaderen
• Competentie 2: diversiteit waarnemen
• Competentie 3: integratie in onderwijsleerproces
• Competentie 4: kwaliteitsvolle interactie
• Competentie 5: maatschappelijke verantwoordelijkheid
• Competentie 6: omgaan met de diversiteit van anderen

Schrijf een reactie op dit artikel