Beloon scholen die besparen

1 reactie

Sieg Monten, stafmedewerker onderwijs van het Netwerk tegen Armoede, vreest dat de meerkost van digitalisering wordt doorgeschoven naar de ouders.

Iedereen heeft de mond vol van de nakende hervorming van het secundair onderwijs. De voorbije drie jaar is er een bibliotheek aan rapporten, nota’s en adviezen geproduceerd. Het zijn allemaal belangrijke documenten. Voor het Netwerk tegen Armoede, een netwerk van 55 verenigingen waar armen het woord nemen, ontbreekt er nog één cruciaal hoofdstuk: structurele maatregelen om de kosten voor de gezinnen in het secundair aan te pakken. Meer en meer scholen worden geconfronteerd met onbetaalde facturen.

Meer en meer scholen schakelen incassobureaus in. Wat enkele jaren geleden nog maar een marginaal fenomeen was, is het voorbije schooljaar uitgegroeid tot een ware tsunami. Het lijkt wel het nieuwe tovermiddel om ‘diegenen die niet kunnen’ te onderscheiden van ‘diegenen die niet willen’ betalen. De concentratie van de facturatiediensten binnen de scholengemeenschappen en het uitbesteden van diensten aan derden, zoals de verkoop/ verhuur van handboeken, werkt de inzet van incassobureaus in de hand.

Het resultaat is bedenkelijk. Voor gezinnen met sterke schouders en zonder schaamte, zij die ‘niet willen betalen’, verandert er niets. Gezinnen in armoede daarentegen plooien zich dubbel om alsnog te betalen. Want de schaamte is groot en de schouders zijn te zwak om aan dit drukkingsmiddel te weerstaan. De extra administratieve kosten van de bureaus nemen gezinnen in armoede er noodgedwongen bij, wat hun financiële kwetsbaarheid versterkt. Die bijkomende kosten en de overlevingsschulden die gezinnen in armoede aangaan, blijven ver uit het zicht van de school.

“Secundair is te duur voor gezinnen met basisinkomen”

De kern van de zaak is dat het basisinkomen van gezinnen in armoede te klein en het secundair onderwijs te duur is. Zeker nu de digitalisering van het Vlaamse onderwijs echt wel doorgebroken lijkt, waarbij de zichtbare en niet-zichtbare meerkost naar de gezinnen doorgeschoven wordt.

Scholen moeten er nu maar eens echt werk van maken om hun kosten te beheersen. Want hoe betaalbaarder een school, hoe minder onbetaalde facturen. Worden hier de scholen met een goed kostenbeleid ten onrechte op een hoopje gegooid met die met een slecht beleid? Zeker. Net hier is een rol weggelegd voor de minister. Ook hij moet een onderscheid maken tussen scholen ‘die niet kunnen’ en ‘die niet willen’.

Waarom geen structuur in het leven roepen waarbij de scholen per graad en per richting moeten aantonen hoeveel ze écht kosten. Vervolgens moeten ze jaarlijks aantonen dat ze de kosten beheersbaar houden of zelfs goedkoper maken. Scholen die goed bezig zijn, kan de overheid belonen door kosten op zich te nemen zoals (delen van) de onbetaalde facturen, het lesmateriaal of de meerkost van de digitale evolutie. Tegelijkertijd kunnen we de financiële ademruimte van gezinnen verhogen. Met schooltoelagen op maat (afhankelijk van de reële kosten per studierichting) en hogere schooltoelagen voor de laagste inkomens zouden we grote stappen vooruit zetten. De invoering van het systeem van maximumfacturen, zoals in het basisonderwijs, in de hervormde algemene eerste graad secundair is de logica zelve. Maximumfacturen per richting of voor meerdaagse uitstappen vanaf de tweede graad is voor het Netwerk tegen Armoede het onderzoeken waard.

Voldoende stof dus voor het ontbrekende hoofdstuk in de hervorming. Het beoogde resultaat is een betaalbaar secundair onderwijs, ook voor gezinnen in armoede, en minder onbetaalde facturen voor de scholen. Iedereen gelukkig dus. Iedereen? Nee, incassobureaus zijn terug naar af. En dat is maar goed ook. Het Netwerk tegen Armoede bezorgt alle Nederlandstalige scholen vanaf 1 september een stappenplan met tips rond kosten en communicatie met mensen in armoede.

sieg.monten@netwerktegenarmoede.be
www.netwerktegenarmoede.be

Schrijf een reactie op dit artikel