advertentie

Tablets op school: de beste app is de leraar

7 reacties

“De iPad is een geweldige nieuwe didactische tool, maar geen pedagogisch wondermiddel”, zegt Peter Van den Broeck, leraar Engels en pedagogisch ICT-coördinator. “Leer je de leraar niet hoe hij ermee moet werken, dan is een tablet gewoon Blad Papier 2.0” Rendeert een iPad in de klas? Klasse ging met ICT-expert Bram Faems binnen zonder bellen in de les Engels. I teach, therefore iPad?

Sint-Jozefinstituut, Hamme. Leraar Peter Van den Broeck stapt 6 Handel binnen met twee dozen iPads. Business as usual in de Engelse les, want iPads duiken steeds vaker op in het klaslokaal. “De pc-klassen zaten overvol en we investeerden al eerder in een laptopklas”, zegt Peter Van den Broeck. “Ik gebruikte echter mijn eigen iPad af en toe in de les en dacht: waarom geen twintig iPads kopen voor de school? De directeur reageerde enthousiast, maar had één voorwaarde: ‘Geef me tien concrete lesideeën waarvoor je een iPad wil gebruiken.’ Ik had er onmiddellijk twintig. Enter iPads!”

Weg met de verlengkabels

De leraren gebruiken de sets van telkens vier tablets gretig. “Je reserveert ze het best twee weken op voorhand”, lacht Van den Broeck. “Logisch. Geen gesleur met laptops of verlengkabels meer, je zet de iPad aan en je zit onmiddellijk op het internet. Het is handiger dan naar een pc-lokaal te gaan, zeker als je de pc maar tien minuten nodig hebt om op het web te surfen. Je verliest tijd en de leerlingen zijn afgeleid. Maar met een iPad integreer je ICT in de klas. Je gebruikt het toestel en stopt het daarna gewoon weer weg.” De les Engels trekt zich op gang. Met de gemeenteraadsverkiezingen als kapstok oefenen de leerlingen vergadertechnieken. Ze stellen tijdens de vergadering een partijprogramma op en illustreren dat met foto’s en filmpjes als campagnemateriaal gemonteerd op de iPad. De tablet draait ongemerkt mee en neemt de Engelse debatten op. “Interessant: de iPad staat niet centraal, maar is volledig geïntegreerd in de les”, zegt Bram Faems. Hij is ICT-coördinator in de Jonatanschool in Sint-Niklaas, gespecialiseerd in ICT-toepassingen voor leerproblemen, en verzorgt het leerzorggedeelte van de lerarenportaalsite KlasCement. “De iPad is hier een hulpmiddel, geen gadget. Dat komt omdat de school vertrokken is vanuit een pedagogische visie: hoe kunnen tablets een meerwaarde bieden in de klas?”

Evaluatie-instrument

“Een tablet helpt je om aan de sterk veranderende leerplandoelstellingen en eindtermen te voldoen”, zegt Van den Broeck. “We klagen vaak dat leerlingen niet meer kunnen schrijven. Toch geven we leerlingen vooral schrijfopdrachten. Zo verwachten we van leerlingen bso dat ze stageverslagen schrijven, terwijl ze mondeling heel taalvaardig zijn. Vraag hun liever om met de iPad een fotoverslag te maken en laat ze dat mondeling toelichten. Het nieuwe leerplan moderne vreemde talen legt sterk de nadruk op zulke interactieve, geïntegreerde opdrachten.” “Oh nee, mijn haar zit niet goed”, roept Bo. De leerlingen gebruiken de tablet nu als fototoestel om campagnebeelden te schieten. Handig, want met hetzelfde apparaat bewerken ze straks de foto’s, maken ze een filmpje, monteren dat en mailen op het eind van de les het resultaat naar hun leraar. “Geweldig”, zegt Bram Faems. “Vroeger duurden spreekoefeningen vaak een ganse week voor iedereen aan de beurt was geweest. Nu zit het resultaat op het einde van de les in Peters mailbox. Dan kan hij straks al evalueren en de leerlingen persoonlijk bijsturen. Het valt me op dat leerlingen zo makkelijk aan de slag gaan met een tablet. Het is gewoon een werkinstrument, net zoals een rekenmachine. ‘Ze vinden het zo leuk om met een tablet te werken, het motiveert hen’, zeggen voorstanders. Daar zal echter vlug sleet op komen. Eens zo’n iPad ingeburgerd is in de klas, wordt dit gewoon weer een alledaagse Engelse les.”

Geen verplicht nummertje

Peter Van den Broeck gebruikt de iPad lang niet in elke les. “Wij zijn géén iPadschool.Zo gebruikt de vakgroep wiskunde geen iPads, maar digitale pennen. Andere collega’s zijn dan weer schitterende vertellers met minder interesse voor technologie. Bekijk het vanuit het standpunt van de leerlingen: de hele dag met een iPad werken, daar zitten ze niet op te wachten.”

“Variatie is heel belangrijk om je leerlingen te motiveren en om elk leertype van leerlingen aan bod te laten komen”, weet Bram Faems. “Zo komen verlegen leerlingen bij een groepswerk misschien minder aan bod, maar steken ze wel enorm veel op door naar een leraar te zitten luisteren. Een tablet brengt afwisseling in de les, maar mag geen verplicht nummertje worden. Bovendien: als je leraren niet leert hoe je op een andere manier les kan geven dankzij een tablet, dan wordt een iPad een domme vervanger van papier in plaats van een krachtige tool.” “Dat klopt”, zegt Van den Broeck. “Daarom ben ik als pedagogisch ICT- coördinator deeltijds vrijgesteld om mijn collega’s te ondersteunen. Eerst gaf ik sessies aan alle geïnteresseerde collega’s samen, maar ze pikten daar weinig van op. Wees liever een klankbord en spreek mensen persoonlijk aan: ‘He, ik heb iets wat misschien interessant is voor je les.’ Die individuele aanpak vergt tijd, maar ik merk dat mijn collega’s zo veel vlugger gaan experimenteren, omdat ze zelf kunnen bepalen hoe ver ze willen gaan met de integratie van ICT in de les. Zo gebruikt een leraar koken nu stop motion in zijn lessen. De tablets hangen boven de drie kookeilanden en nemen elke minuut een foto. Op het einde van de les evalueert hij samen met de leerlingen aan de hand van de foto’s hun werk.” Bram Faems ziet ook mogelijke problemen: “Je moet twee keer investeren: in iPads, maar ook in een inspirerende coach. De school leunt sterk op Peter, maar wat als Peter uitvalt of een andere job zoekt?” Van den Broeck is er gerust op: “De voordelen van werken met een tablet hebben ondertussen het hele korps besmet! (lacht)”

Handboek blijft bestaan

Ondertussen loopt het mis in de klas. Net zoals in een ‘normale’ spreekoefening Engels verliezen de leerlingen zich in half-Nederlandse zinnen en mislukte non-discussies. Van den Broeck grijpt in. Hij reset de dictafoon op de iPad en focust de leerlingen op hun opdracht. De ingreep van de coach loont. Jasper neemt de instructies uit het handboek bij zich en Romana maakt het verslag … op papier. “Een iPad vervangt voorlopig niet alle boeken”, zegt Van den Broeck. “Ik heb vorig jaar twee weken gewerkt met handboeken op de tablet, maar dat lukte gewoonweg niet. Leerlingen hebben vaak verschillende boeken naast elkaar nodig: handboek, werkboek, grammatica. Maar je kan toch moeilijk twee tablets tegelijkertijd gebruiken? Bovendien is een tablet niet gemaakt om op te schrijven. Een mail van meer dan vijf zinnen verstuur ik vanaf mijn pc. Als leerlingen een verslag schrijven of een powerpointvoorstelling maken, dan kan dat niet met een iPad. Daarom bestaan onze pc-klassen en laptop-pool ook nog.” Ook voor Bram Faems is een tablet geen pedagogisch wondermiddel: “Je kan digitale aantekeningen maken in het werkboek, en in een digitaal handboek heb je een zeer goede zoekfunctie. Maar gebruik je een tablet enkel als e-reader, dan rechtvaardigt dat de aankoopkost niet. Een tablet is een medium dat een heel nieuwe visie op handboeken nodig heeft. Zet je het handboek gewoon op pdf, dan heeft dat geen enkele meerwaarde. Vergeet ook maar dat een digitaal boek goedkoper is dan een papieren boek. De grootste kost van een handboek zit niet in de druk, maar wel in de ontwikkeling. Tablets kunnen wel een uitstekende tool worden om te differentiëren in de klas. Helaas zijn ze nog niet in staat om er bijvoorbeeld dyslexieprogramma’s op te laten draaien.”

De school investeert

In de volgende les Engels leert 4 Wetenschappen meer over interviewtechieken. Van den Broeck heeft een beeldfragment gedeeld in de dropbox van de iPad. De leerlingen bekijken per twee het filmpje in hun eigen tempo: terugspoelen, fragmenten analyseren, herbekijken. Straks stormen ze het klaslokaal uit met hun iPad en nemen zelf een interview op dat ze daarna in de klas met de iMovie-app monteren. Opvallend: slechts één leerling kent de app, maar na vijf minuten is de hele klas ermee weg. Als de leerlingen zo spelenderwijs met een iPad leren, wil de school hen dan uiteindelijk zelf tablets laten aankopen? Van den Broeck: “Nee. De school investeert, de leerlingen gebruiken. Leerlingen betalen ook geen bijdragen voor de pc-lokalen. Via ons reserveersysteem zetten we de iPads zo efficiënt mogelijk in. We kopen straks extra toestellen omdat de vraag zo groot is geworden. We hebben overigens geen deal met Apple. We krijgen drie procent schoolkorting, punt uit. Een iPad is niet goedkoop, inderdaad, maar voor een Android-tablet van dezelfde kwaliteit betaal je even veel.” Net omdat de school betaalt, vinden de ouders de introductie van de tablet best oké. Komt er geen commentaar dat de leerlingen nu nog meer voor hun scherm zitten? Van den Broeck: “Ze zitten thuis veel meer voor hun computer dan op school. En de maatschappij stopt niet aan de schoolpoort. We hebben gsm’s niet kunnen weghouden van de speelplaats. Toch staan ze nog steeds in groepjes te babbelen op de speelplaats. Ja, ze checken hun Facebookprofiel. Maar niet in de klas. Daar zijn goede afspraken over. We beperken de toegang tot het internet in de klas niet. Als je dat doet, is je iPad geen tablet, maar een kleitablet.”

Schrijf een reactie op dit artikel

Vind je dit artikel interessant?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief LerarenDirect! Elke week het belangrijkste onderwijsnieuws, tips, educatieve activiteiten en acties van Klasse. Gratis in je mailbox.

dossiers: