Tomas Van Reybrouck, psycholoog:

«Er bestaan geen slechte ouders en slechte vrienden»

Kan je als ouder van een jong kind ervoor zorgen dat je kind later niet aan de drugs gaat? Klasse voor Ouders vraagt het aan Tomas Van Reybrouck. Hij is psycholoog bij het CAT-Preventiehuis in Gent en begeleidt Alice en andere ouders van kinderen met drugproblemen.

'Je krijgt ze zoals je ze kweekt', 'Het is de schuld van de ouders', hoor je vaak zeggen van kinderen met drugproblemen. Is dat zo?

Tomas Van Reybrouck: «Hoe goed je het als ouder ook bedoelt, je moet weten dat er ook andere invloeden inwerken op je kind. Er bestaan geen slechte ouders of slechte vrienden. Al kunnen ze wel een aandeel hebben in een mogelijk drugprobleem. Maar ook het temperament en het karakter van je kind en de specifieke kenmerken van de drug (voel ik er mij beter door?) bepalen of hij al dan niet aan de drugs gaat. Specialisten gebruiken daarom vaak de driedeling MENS (karakter, temperament van je kind), MILIEU (ouders, vrienden, televisie...) en MIDDEL. Er kan veel misgaan met kinderen, ook al hebben ze de beste ouders van de wereld maar ook omgekeerd: het is niet omdat men slecht gestart is dat alles daarom verloren is.»

Wat kunnen ouders dan doen?

Tomas Van Reybrouck: «Een goed contact met je kind, luisteren en praten, warmte geven en interesse tonen, regels afspreken en je kind problemen leren oplossen kunnen je kind beschermen tegen drugs. Maar dat geeft geen garantie dat je kind later niet experimenteert of geen drugproblemen krijgt. Je kind goed volgen en tijdig hulp zoeken zijn dus even belangrijk. We merken dat ouders van jongeren die drugs gebruiken bang zijn om de schuld te krijgen. Daardoor durven ze geen hulp zoeken. De vraag 'wat heb ik nu fout gedaan' levert trouwens weinig op. Zo'n vraag slorpt heel veel energie op die je beter voor een andere vraag aanwendt: hoe kunnen we met de situatie omgaan waardoor het voor iedereen leefbaarder wordt?»

Hoe sterk maak jij je kind?
Zeven tips

De kans dat je kind voor zijn dertiende in de verleiding van alcohol en drugs komt is klein. Erg klein zelfs. Dat zeggen specialisten. Maar daarna verandert er op korte tijd heel veel. Er bestaat geen onfeilbaar recept dat ervoor zorgt dat je kind nooit problemen krijgt met alcohol en drugs. Zeven tips kan je nu al door je opvoeding roeren.

1 Liefde Zorg ervoor dat je kind voelt dat je hem graag ziet. Ook, en misschien vooral, als hij een fout heeft gemaakt en een straf of berisping krijgt. Wie als kind zeker is van de liefde van mama en papa zal later minder bang zijn om zijn gedacht te zeggen en daardoor de sympathie van de groep te verliezen. Liefde tonen is wat anders dan verwennen.

2 Babbel Maak tijd voor een gezellige babbel. Moedig je kind aan om te vertellen wat het allemaal meemaakt. Kinderen die kunnen vertellen over wat ze denken en voelen laten zich niet zo makkelijk beïnvloeden. Ze zijn beter bestand tegen druk van de vrienden.

3 Handje Een kind van 12 loopt niet langer aan het handje. Geef wat vrijheid, maar zorg ervoor dat je weet waar je kind uithangt. «Waar ga je naartoe?» is een heel terechte vraag.

4 Schouderklopje Hoe groter kinderen worden, hoe minder complimentjes we geven. Ten onrechte, want zelfs de lastigste puber blijft gevoelig voor waardering, ook al doet hij alsof het hem niks kan schelen. Laat hem voelen dat zijn vrienden niet de enige zijn die hem waarderen.

5 Mislukking Leer je kind omgaan met mislukking en verlies. Lukt het niet op school? Onderzoek samen met hem en de leraar wat fout loopt en of de talenten van je kind niet beter tot hun recht komen in een andere studierichting. Heb je zelf verdriet: verstop dat niet, toon het en praat erover. Zo leren kinderen omgaan met persoonlijke frustraties in plaats van ze te ontvluchten.

6 Afspraken Maak duidelijke afspraken. Pas ze aan zijn leeftijd aan. Geef je kind de kans om over die regels te discussiëren. Maar eens afgesproken, moet je kind ze wel naleven.

7 Voorbeeld Jouw rook- en drinkgedrag hebben een invloed op wat je kind doet. Rook je zelf wel en ga je niet altijd even verstandig om met alcohol? Dan heb je nog altijd het recht om je dertienjarige puber te verbieden een sigaret op te steken of een breezer te drinken.

Deze zeven tips komen uit de brochure 'Tieners, alcohol en drugs. Informatie voor ouders van 10-12 jarigen'. De brochure is in elke Vlaamse basisschool verspreid voor alle ouders met kinderen in het vijfde en zesde leerjaar. Niet gekregen? Vraag even na op school. Bestellen kan ook. De brochure kost dan 0,40 euro en je kan die bestellen op vad@vad.be (bestelcode ALR03) of telefoneer naar 02 423 03 33.

Meer info vind je bij de Vereniging voor Alcohol en -andere Drugproblemen - www.vad.be, www.catinfo.be – tel. 02 423 03 33 en ook op www.klasse.be/eerstelijn (klik op 'ouders' en dan op 'drugs')

Met al je vragen kan je ook telefonisch terecht bij de druglijn: 078 15 10 20 - www.druglijn.be

Ook op school?

Hoe kan ik kiezen, wanneer sta ik onder druk van mijn vrienden, wat kan ik doen als ik verdrietig of bang ben? Kinderen leren meer op school dan taal en rekenen alleen. Ze leren ook over zichzelf. Ze praten van jongsaf aan in de klas over -verleidingen als snoep, tabak, alcohol, drugs... Ouders en school kunnen daar mooi samenwerken. Ook op jouw school?

Wat leert jouw kind op school? Lees meer op http://www.ond.vlaanderen.be/dvo/publicaties/zoveel_ga_ik_leren/inhoud.htm