De bankrekening van je school

Voor elke honderd euro die de Vlaamse Overheid uitgeeft, spendeert ze 40 euro aan het Vlaamse onderwijs. Vorig schooljaar (2007-2008) was dat goed voor 9 242 miljoen euro. Waar gaat al dat geld naartoe? En hoe? 

Over hoeveel geld gaat het?
Vorig schooljaar kreeg het basisonderwijs in Vlaanderen 2 899 miljoen euro. Het secundair onderwijs 3 788 miljoen. Met dat geld betaalt de overheid de lonen van de leraren, geeft ze werkingsmiddelen aan scholen en clb's, investeert ze in schoolgebouwen en basisuitrusting (machines, apparatuur), betaalt ze schooltoelagen...

Hoeveel werkingsmiddelen krijgt een school?
Elke school in Vlaanderen krijgt een basisbedrag per leerling. Dat noemt men werkingsmiddelen. Dat basisbedrag hangt af van het niveau en de onderwijsvorm. Een secundaire school krijgt meer dan een basisschool. Het technisch secundair onderwijs (tso) meer dan het algemeen secundair (aso). Ook het buitengewoon onderwijs krijgt een groter basisbedrag per leerling. Dit schooljaar bedragen de werkingsmiddelen voor basis- en secundaire scholen samen meer dan 800 miljoen euro.

Wat moeten scholen met dat geld betalen?

• Een school kan haar werkingsmiddelen inzetten zoals ze zelf wil. Ze betaalt er bijvoorbeeld verwarming, water, elektriciteit, onderhoud aan de gebouwen, vorming voor leraren, een nieuwe rekenmethode, antipestcampagne, fotokopieën mee.
• Elke basisschool betaalt er het verplichte materiaal voor elke leerling mee: een passer, schrijfgerief, de atlas... en ook de uitgaven voor sport, cultuur en uitstappen. Met de maximumfactuur mag ze niet alle kosten nog doorrekenen aan de ouders. Om het aantal uitstappen niet te moeten inkrimpen, kregen de basisscholen de afgelopen vier jaar 60 procent meer werkingsmiddelen.
• Het secundair kreeg de afgelopen vier jaar 34 procent meer werkingsmiddelen.
• Voor extra, maar niet verplichte diensten die de school aanbiedt zoals opvang, maaltijden en drankjes mag ze nog altijd geld vragen, maar de prijzen moeten redelijk blijven.

Betalen de scholen de lonen van de leraren?
Nee, de Vlaamse Overheid schrijft het loon van de leraren in het basis- en secundair onderwijs rechtstreeks over op hun rekening. Een school kan bijkomend bijvoorbeeld wel een klusjesman aanwerven, maar die betaalt ze dan van haar werkingsmiddelen.

Waarom krijgen sommige scholen nog meer?
Sommige scholen moeten meer inspanningen doen en krijgen daarom meer geld.

• Scholen van het officiële onderwijs zijn wettelijk verplicht om verschillende levensbeschouwelijke vakken (bv. zedenleer of godsdienst) aan te bieden. Ze krijgen daarvoor extra middelen.
• In sommige scholen zitten leerlingen die thuis geen Nederlands praten, een schooltoelage krijgen, uit een kansarme buurt komen of waarvan de moeder laag opgeleid is. Met extra geld kunnen scholen die leerlingen beter begeleiden.

Werkingsmiddelen zijn de belangrijkste, maar vaak niet de enige bron van inkomsten voor een school. Er zijn scholen die extra's krijgen van hun gemeente, schoolbestuur, ouderraad, private sponsors... of van allerlei activiteiten die ze organiseren.

En hoeveel is dat nu per leerling?
Er zijn dus veel elementen die bepalen hoeveel geld een school voor een leerling krijgt. Gemiddeld geeft de Vlaamse Overheid per kleuter een basisbedrag van 429 euro en 647 euro voor een leerling in de lagere school. Voor een secundaire school is dat 909 euro per leerling per jaar. (In het aso bedraagt de basisfinanciering 748 euro, in het bso kan die tot 1 028 euro per leerling bedragen). In het buitengewoon basisonderwijs is de financiering 1 256 euro per kind, in het buitengewoon secundair onderwijs 1 314 euro. Let op, dit zijn gemiddelden!

Wie krijgt dat geld?
De schooldirecteur krijgt dat geld niet rechtstreeks in handen. Volgens de wet moet de Vlaamse Overheid de werkingsmiddelen uitbetalen aan het schoolbestuur. Dat is bijvoorbeeld een gemeente (voor een gemeenteschool), een scholengroep (gemeenschapsonderwijs) of een vzw (in het vrij onderwijs). Schoolbesturen die meerdere scholen onder hun hoede hebben, bepalen zelf de verdeelsleutel.

Wie beslist wat de school doet met haar geld?
Volgens de wet is dat het schoolbestuur. De schooldirecteur beslist meestal over kleine en steeds terugkerende uitgaven en heeft normaal gezien een belangrijke inbreng bij de beslissingen van het schoolbestuur. Als dagelijkse leider kent hij best de noden van de school (bv. dringende herstellingswerken).

Hebben leraren inspraak in de centen van de school?
In elke school moet er een schoolraad zijn. Daarin zitten ook ouders en leraren. Hoe de school de werkingsmiddelen inzet, is in het gemeenschapsonderwijs een verplicht punt op de agenda van de schoolraad: welke schoolactiviteiten, wat rekenen we door aan de ouders, welke aankopen of herstellingen zijn dringend.... In de andere schoolnetten brengt de schoolraad enkel advies uit over de fi- nanciële bijdrage (de bijdrageregeling) van de ouders. De schoolraad geeft een advies aan het schoolbestuur. Dat beslist. Volgt het schoolbestuur het advies van de schoolraad niet, dan moet ze dat uitleggen.

Is er controle op dat geld?
De Vlaamse Overheid controleert of scholen het geld dat ze krijgen goed besteden. Elk schoolbestuur moet geregeld verantwoorden wat ze met de werkingsmiddelen doet.

Wat is de 'maximumfactuur' en wat mag een basisschool nog aan ouders vragen? www.schoolkosten.be