«'s Avonds ben ik doodop»

«Vaak liggen de kinderen langer wakker dan ikzelf», lacht Marianne. «'s Avonds ben ik doodop». Vijf jaar geleden ging haar vriend bij haar weg. Een donderslag. Marianne (37) was niet voorbereid. Ze kreeg het hoederecht over Joren (7) en Dieter (6). Om de veertien dagen gaan de kinderen voor een weekend naar hun vader. Tijdens de week gaat Marianne uit werken. 's Morgens om zes uur laat ze de kinderen bij oma en opa. Om vijf uur 's avonds pikt ze de kinderen op school op. Tenzij er vergadering is op het werk. Samen huiswerk maken, lessen leren en eten. Om negen uur ligt iedereen in bed. Zucht.

«Ik moet alles kunnen»

«Wat het zwaarste weegt is dat er nooit een tweede persoon eens alles van je overneemt. Je bent altijd eindverantwoordelijke. Vaak krijg ik het gevoel dat ik tekortschiet, ook al is het niet zo. Je deelt niks, niet je geluk, maar ook niet je verdriet. Omdat je alleen bent doe je ook sommige dingen niet. Zo zou ik heel graag op vakantie gaan in een verafgelegen huisje in het zuiden van Frankrijk. Ik doe het niet en kies voor zekerheid. Er moest maar eens iets gebeuren. Ik moet ook alles kunnen. Als de garagepoort niet meer sluit, moet ík dat oplossen. In andere gezinnen hebben ze daar een papa voor. Ik doe dat zelf.»

Mindere dag

«Sommige mensen vinden dat we sukkelaars zijn. Dat is niet zo. Mijn kinderen doen het niet slechter op school omdat ik een alleenstaande moeder ben. Door de omstandigheden zijn ze wel vlugger zelfstandig. Joren helpt mee met de was en strijk. Als ik eens een mindere dag heb, kan ik op hem rekenen. Ik probeer mijn kinderen goed op te voeden en ze wat mee te geven. Wat hebben kinderen aan twee ouders die elke avond voor de televisie in slaap vallen? Ik ga met Joren en Dieter naar musea, tentoonstellingen. Het heeft geen zin me te wentelen in verdriet. Ik vecht niet met de wereld. Ik pak hem aan.»

Geen Adidas

«Dat mijn kinderen in een éénoudergezin opgroeien, zorgt op school niet echt voor problemen. De rapporten worden gekopieerd voor mijn ex. Nieuwjaarsbrieven, vaderdagen, alles wordt opgelost. Waar ik wel bang voor ben, zijn de bos- en skiklassen. Die kosten veel geld als je alleen bent. Bij ons dus geen Kipling en dure gadgets, dat weten de kinderen. Als er voetbalschoenen nodig zijn, zijn dat geen adidassen. Ik budgetteer strak.»

Met neusbel

«Ik ben blij dat ik mijn ouders heb. Die mensen hadden zich hun oude dag wel anders voorgesteld. Elke schooldag vangen ze de kinderen al om zes uur 's morgens op. Eén avond per week is het mijn avond. Dan ga ik naar de academie. Iedereen aanvaardt daar iedereen zoals hij is. Met blauw haar, een neusbel of alleenstaand. Het doet er niet toe. Zo'n avond heb ik nodig als ontspanning om de zaak een beetje in evenwicht te houden.»

Wim Vyncke (44) en Berna Schuddinck (38), ouders van Len (17), Wim (16), Sofie (14), Bart (13), Karen (10), Els (8) en Anne (5):

«Mensen oordelen snel»

«Het grootste probleem is dat iedereen zich voortdurend moet aanpassen. De ene week zijn een deel van de kinderen er wel, de andere week zijn ze er niet. Maar dat went. Moeilijk was ook de middenweg zoeken tussen de gewoonten van de verschillende gezinnen. Wanneer gaat de tv op, wanneer komt er frisdrank op tafel enz Maar ook dat loopt wel na verloop van tijd. Ook het werk op school opvolgen vraagt meer inspanningen», zegt Berna. «Wij hebben nooit de bedoeling gehad om nieuwe vader of nieuwe moeder te worden», benadrukt Wim. «We hebben ons open opgesteld en niet zo van: ik ben je nieuwe papa, want dat lukt niet. Kinderen zoeken geborgenheid. Dat doen ze allemaal. Wij zorgen ervoor dat we ze dat kunnen geven: geborgenheid en regels. Van bij het begin hebben we open kaart met ze gespeeld. Bij elke beslissing hebben we hun stem gehoord. Je moet wel opletten dat je je eigen kinderen niet gaat voortrekken. Dat is een natuurlijke reflex waar je je altijd bewust moet van zijn.»

Kamers delen

Uit haar vorig huwelijk heeft Berna vier kinderen: Wim (16), Bart (13), Els (8) en Anne (5). Wim heeft er drie: Len (17), Sofie (14) en Karen (10). De kinderen van Berna zijn haar toegewezen. Vier dagen per maand zijn ze bij haar ex. Wim en zijn ex zien de kinderen ongeveer even vaak. Dat zijn ze samen overeen gekomen. Om de andere week wonen ze bij hem. Een gezellige drukte. Een tijdlang hebben ze samengewoond in het huis van Wim. Niet gemakkelijk. Zijn kinderen moesten hun huis, hun eigen kamer, delen met de kinderen van Berna. Weinig plaats, weinig ruimte om tot rust te komen. Dat bracht spanningen mee. Sinds kort zijn ze verhuisd. «Het huis is nu neutraal. Het is van niemand en van iedereen. Ieder heeft nu zijn eigen veilig plekje waar hij ook alleen kan zijn. Dat scheelt wel wat», zegt Wim.

Structuur en regels

«Omdat twee grote gezinnen bij elkaar komen, ben je verplicht om te zorgen voor structuur en regels», zegt Wim. «We kunnen niet anders. Zo creëren we ruimte waar de kinderen zich vrij voelen en zich optimaal kunnen ontwikkelen. Ik denk dat wij door de omstandigheden meer bewust met opvoeding bezig zijn. Wij hebben ook pubers in huis. Mét hun problemen. Ik heb het moeilijk als ik hoor dat sommige mensen vlug een oordeel over ons klaar hebben: 'Ja, wat wil je, echtscheiding, in een gezin met zeven kinderen wonen, dat kan toch niet goed zijn'. Maar de problemen die we hebben zijn niet anders dan die van elk ander gezin met pubers of zeven kinderen. Daar zijn we nogal gerust in.»

«We doen het zelf»

Berna: «Veel problemen hebben we op school niet ondervonden. Ja, natuurlijk wel wat ongeloof hier of daar. Maar dan ging dat vooral over de zéven kinderen. Het enige punt waar het wel eens durft manklopen is bij gelegenheden als vaderdag, nieuwjaar enz Sommige leerkrachten hebben daar begrip voor en zorgen dat er twee cadeautjes voor vaderdag zijn, maar anderen zijn radicaal. Wij zijn daar soepel in en kopiëren zelf de schoolrapporten voor onze exen. De vrienden van onze kinderen vinden ons nieuwe gezin gewoon. Dat komt waarschijnlijk doordat onze kinderen zelf positief staan tegenover hun nieuwe gezinssamenstelling. Als zij negatief zouden zijn, kan je niet willen dat hun vrienden positief doen.»

Klasse voor Leerkrachten besteedt deze maand ook extra aandacht aan nieuw samengestelde gezinnen en hoe de school daar beter mee kan leren omgaan. Uw ervaringen en adviezen zijn welkom: Klasse (GEZINNEN) - Jacqmainlaan 165 - 1210 Brussel.Klasse voor Ouders 33, november 1999, p. 4-5