(Marja, moeder)

GEZOND ETEN: de voedingsdriehoek

Elk kind heeft brandstof nodig: energie om goed te kunnen werken. Die brandstof zit in koolhydraten (brood, aardappelen, deegwaren, peulvruchten) en in vetten (boter, olie, kaas, eieren, gebak).

Elk kind heeft bouwstoffen nodig om te groeien (eiwitten en mineralen). Die zitten vooral in melk, kaas, ei, vis en vlees.

Elk kind heeft beschermende stoffen nodig om niet vlug ziek te worden: vitaminen, mineralen, vezels en water. Die zitten vooral in groenten en fruit, bruine broodsoorten

De voedingsdriehoek geeft een idee van wat je dagelijks best eet en in welke verhouding. De aanbevelingen gelden voor volwassenen en kinderen vanaf zes jaar.

De restgroep: zoetigheden, snoepjes, alcoholische drankjes, mayonaise. Aanbeveling: zijn niet nodig in een evenwichtige voeding

Smeer- en bereidingsvet: levert energie. Aanbeveling: matigen. Een mespunt smeervet op de boterham, één eetlepel bereidingsvet per persoon bij een warme maaltijd.

Vlees, vis, en eieren: of vervangproducten als soja, peulvruchten en noten zorgen voor eiwitten. Aanbeveling: 75-100 gram per dag.

Zuivelproducten: (melk, yoghurt, smeerkaas, platte kaas) zijn een belangrijke bron van calcium, eiwitten en vitamine B. Calcium zorgt voor sterke botten. Aanbeveling: 1-2 sneden kaas, 3 tot 4 glazen melk.

Groenten en fruit: leveren vitaminen, mineralen en vezels. Aanbeveling: fruit: 2 à 3 stuks per dag, bij voorkeur vers - groenten: 300 gram.

Graanproducten: (beschuit, brood, ontbijtgranen, rijst, deegwaren) en aardappelen vormen de basis van een gezonde voeding. Aanbeveling: 3-5 aardappelen en 5-12 sneden brood per dag

Water: is een onmisbaar deel van ons lichaam. Aanbeveling: in normale omstandigheden 1,5 liter water per dag

LEUK AAN TAFEL: negen tips

1. Roep de kinderen tijdig aan tafel zodat ze rustig hun spel kunnen afmaken of hun huiswerk en lessen kunnen onderbreken.

2. Eet zoveel mogelijk op vaste tijdstippen. Eet aan tafel, niet voor de televisie of rechtstaand.

3. Zorg dat iedereen mee verantwoordelijk is voor de maaltijd: laat kinderen mee de tafel dekken en afruimen, laat ze mee beslissen over het menu, kook eens samen.

4. Pas de voeding en de hoeveelheid aan de leeftijd van het kind aan. Schep niet te veel op het bord.

5. Zorg voor een goede sfeer aan tafel. De tafel is geen plaats om ruzies uit te vechten. Wijs jonge kinderen niet voortdurend op hun gemors of getreuzel. Benadruk wat goed gaat.

6. Breng afwisseling in het eten. Maak het spannend en prettig. Bedenk bv. bij elk recept een te gekke naam.

7. Jonge kinderen dwingen om iets te eten werkt vaak averechts. Je kan kinderen wel vragen om te proeven. Proberen heeft iets positiefs, dwingen niet.

8. Toon zelf het goede voorbeeld. Maak zelf genoeg tijd om te eten, toon hoe je zelf kan genieten van het eten, hoe je nieuwe smaken uitprobeert

9. Maak afspraken aan tafel en zorg dat je met je (eventuele) partner eensgezind optreedt.

(Pak niet alles tegelijk aan. Elke week één ander aandachtspunt?)

EETPROBLEMEN: te dik, te dun

Als je kind plotseling anders (te weinig, te veel) gaat eten, kan dit een signaal zijn van een probleem. Voelt het kind zich goed? Is er iets gebeurd op school? Zijn er spanningen in het gezin? Toon je kind dat je bezorgd bent, maar dwing het niet erover te praten: «Ik heb het gevoel dat je ergens mee zit.» Aarzel niet contact op te nemen met de school, of het CLB.

- Te dik. Ongeveer één kind op tien is te dik. Twee op drie van hen worden later ook zwaarlijvige volwassenen. Ze lopen meer risico op hart- en vaatziekten.

Hoe komt het dat mijn kind te dik wordt? Ongezonde voeding, verkeerde en onregelmatige voeding, aanleg, spanningen, onverwerkt verdriet? Hoe kan ik mijn kind helpen? Raadpleeg tijdig de huisarts of het CLB-team van de school.

- Lijnen. Eén op drie meisjes tussen 11 en 18 jaar vindt dat ze moet afvallen. 6 % van de 11-, 12-jarigen beweert dat ze een vermageringsdieet volgt. Op hun achttiende is het aantal verdubbeld.

Zoek uit waarom je kind lijnt. Omdat vriendinnen dat doen? Om een paar kilo's te verliezen? Of om meer vrienden, meer waardering, meer zelfvertrouwen, een positiever zelfbeeld te krijgen. Kijk vooral naar wat je kind niet (meer) doet: heeft ze nog vrienden om op terug te vallen, durft ze persoonlijke dingen met iemand bespreken, heeft ze het gevoel ergens goed in te zijn, kan ze fouten relativeren? Zoek tijdig hulp via de huisarts of het CLB-team.

- Anorexia en boulimie. Lijnen kan ontsporen naar magerzucht (anorexia) of loopt compleet uit de hand door een combinatie met eetbuien (boulimie).

Vaak liggen andere problemen aan de basis van eetstoornissen. Toon je bezorgdheid, maak de problemen bespreekbaar, blijf respect tonen voor je kind, neem het probleem ernstig zonder te dramatiseren en zoek hulp.

Kinderen worden regelmatig door de CLB-arts gecontroleerd (eerste en tweede kleuterklas, eerste, derde en vijfde leerjaar, eerste en derde secundair). Neem mogelijke signalen van het CLB-team ernstig en zoek hulp.

WAT KAN JE VAN DE SCHOOL VERWACHTEN?

- een beleid en visie op gezondheidsopvoeding (afspraken over snoep op school, brooddozen, frisdranken, drank- en snoepautomaten op school)

- het goede voorbeeld: gezellige eetzaal (propere stoelen, tafels en vloer, propere borden), leerlingen krijgen genoeg tijd om te eten, de schoolmaaltijden voldoen aan de eisen van evenwichtige voeding

- gezondheidsopvoeding: de school leert kinderen wat gezonde voeding is, leert ze omgaan met zichzelf (angsten, tegenslagen), met media en reclame (slankheidsideaal, fastfood)

- goed schoolklimaat: iedereen krijgt de kans om zich te ontplooien volgens eigen tempo en mogelijkheden. Prestaties overheersen niet alles.

- samenwerking met het CLB: er is regelmatig overleg met het CLB-team. Dat werkt als spilfiguur naar de welzijns- en gezondheidssector (therapeuten)