10 hete vragen

Van elke 100 euro die de Vlaamse overheid uitgeeft, spendeert ze 40 euro aan het Vlaams onderwijs. Vorig schooljaar (2007-2008) was dat goed voor 9 242 miljoen euro. We betalen allemaal mee voor de school en de leraren van onze kinderen. Waar gaat al dat geld naartoe? En hoe? Klasse neust in de bankrekening van de school.

1 “Over hoeveel geld gaat het?”
Vorig schooljaar kreeg het basisonderwijs in Vlaanderen 2 899 miljoen euro. Het secundair onderwijs kreeg 3 788 miljoen. Met dat geld betaalt de overheid de lonen van de leraren, geeft ze werkingsgeld aan scholen en het clb, investeert ze in schoolgebouwen en apparatuur, betaalt ze schooltoelagen…

2 “Hoeveel werkingsgeld krijgt een school?”
Elke school in Vlaanderen krijgt een basisbedrag per leerling. Dat noemt men ‘werkingsmiddelen’. Dat basisbedrag is afhankelijk van het niveau en de onderwijsvorm. Een secundaire school krijgt meer dan een basisschool. Het technisch secundair onderwijs (tso) meer dan het algemeen secundair (aso). Ook het buitengewoon onderwijs krijgt een groter basisbedrag per leerling.

3 “Wat moeten scholen met dat geld betalen?”
Een school besteedt het geld zoals ze zelf wil. Dat geld dient om bv. verwarming, water, elektriciteit, onderhoud aan de gebouwen, een vorming voor leraren, een nieuwe rekenmethode, antipestcampagne, fotokopies… te betalen.
Elke basisschool betaalt er ook het materiaal van dat ze verplicht moet
aanbieden aan elke leerling (een passer, schrijfgerief, de atlas…). Ook kosten voor sport, cultuur, uitstappen die ze omwille van de maximumfactuur niet meer mag doorrekenen aan de ouders, betaalt ze hiervan. Opdat de scholen dit zouden kunnen doen, zonder het aantal uitstappen te moeten inkrimpen, zijn de werkingsmiddelen voor basisscholen de afgelopen vier jaar met 60 % toegenomen. In het secundair is dat 34 %.
Voor extra diensten die de school niet verplicht aanbiedt, zoals opvang, maaltijden en drankjes mag de school nog altijd geld vragen, maar de prijzen moeten redelijk blijven.

4 “Betalen de scholen de lonen van de leraren?”
Nee, de overheid stort het loon van de leraren uit het basis en secundair onderwijs rechtstreeks op hun rekening. Een school kan bijkomend wel bv. een klusjesman aanwerven maar die betaalt ze dan van de werkingsmiddelen.

5 “Waarom krijgen sommige scholen nog meer?”
Sommige scholen moeten meer inspanningen doen en krijgen daarom meer geld:
- Een gemeenteschool of een school van het gemeenschapsonderwijs (het offi cieel onderwijs) is wettelijk verplicht om verschillende levensbeschouwelijke vakken (bv. zedenleer of godsdienst) aan te bieden. Ze krijgt daar extra geld voor.
- In sommige scholen zitten leerlingen die thuis geen Nederlands praten,
een schooltoelage krijgen, uit een kansarme buurt komen of waarvan de moeder een lage opleiding heeft. Met extra geld begeleiden scholen die leerlingen beter.
- Werkingsmiddelen zijn de belangrijkste maar vaak niet de enige bron van inkomsten voor een school. Sommige scholen krijgen extra’s van hun gemeente, schoolbestuur, de ouderraad, private sponsors, het organiseren van allerlei activiteiten.

6 “En hoeveel is dat nu per kind?”
Gemiddeld geeft de overheid voor een leerling in een gewone basisschool 665 euro per leerling, voor een secundaire school is dat gemiddeld 909 euro per leerling per jaar. (In het aso bedraagt de
basisfinanciering 748 euro, in het bso kan de basisfinanciering tot 1 028 euro per leerling bedragen). In het buitengewoon basisonderwijs is de financiering gemiddeld 1 256 euro per kind, in het buitengewoon secundair onderwijs 1 314 euro. Let op, dit zijn gemiddelden!

7 “Wie krijgt dat geld?”
De schooldirecteur krijgt dat geld niet rechtstreeks in zijn hand. Volgens de wet moet de Vlaamse overheid de werkingsmiddelen uitbetalen aan het schoolbestuur. Dat is bv. een gemeente (als het over een gemeenteschool gaat), een scholengroep (gemeenschapsonderwijs) of een vzw (in het vrij onderwijs). Sommige schoolbesturen hebben verschillende scholen onder hun hoede en verdelen het geld naar keuze over die scholen.

8 “Wie beslist wat de school doet met haar geld?”
Volgens de wet is dat het schoolbestuur. De schooldirecteur mag meestal beslissen over kleine en steeds terugkerende uitgaven en hij heeft normaal een belangrijke inbreng bij de beslissingen van het schoolbestuur. Als dagelijkse leider van de school kent hij of zij best de noden van de school (bv. dringende herstellingswerken).

9 “Hebben ouders inspraak in de centen van de school?”
In elke school is een schoolraad verplicht. Daarin zitten ook ouders en
leerkrachten. Hoe de school de werkingsmiddelen inzet is in het GO (gemeenschapsonderwijs) een verplicht punt op de agenda van de schoolraad (welke schoolactiviteiten organiseren we, wat rekenen we door aan de ouders, welke aankopen of herstellingen zijn dringend…). In de andere schoolnetten brengt de schoolraad enkel advies uit over de financiële bijdrage (de bijdrageregeling) van de ouders. Het schoolbestuur beslist. Volgt het schoolbestuur het advies van de schoolraad niet, dan moet ze dat uitleggen.

10 “Is er controle op dat geld?”
De overheid controleert of scholen het geld dat ze krijgen goed besteden. Elk schoolbestuur moet regelmatig verantwoorden wat ze met de werkingsmiddelen doet.