Heb jij ook een SOS-kind? Eentje met Stress, Onderprestaties en Spanningsklachten? Zeven tips uit het nieuwe boek ‘Stresskids’ voorkomen dat je kind ontploft. En waarom het zonder druk vlotter leert en leuker leeft, legt schrijver en therapeute Wendy Peerlings zelf uit.
7 tips bij Stress-Onderpresteren-Spanning
SOS 1 “Jens kan zich niet concentreren tijdens zijn huiswerk”
Maak huiswerk voor het eten. Vlak na het eten gaat de energie van je lichaam naar de vertering van je maaltijd en niet naar je hoofd. Ook water maakt de concentratie wakker. Laat je kind regelmatig water drinken als hij aan het werk is. Gewoon helder water.
SOS 2 “Youssef begint aan zijn opdracht en maakt het dan niet af”
Laat kinderen hardop zeggen wat ze moeten doen. Ook als ze een simpel klusje doen zoals de tafel dekken. Dat helpt om niet in het wilde weg aan een taak beginnen. En je speelt minder makkelijk de draad kwijt tijdens de opdracht.
SOS 3 ”Bo schrijft niet mooi, maar doet ze wel haar best?”
Kijk met positieve ogen naar je kind. Hoe vaak zeg je ‘Als je erop let, als je het maar wil, als je het rustig doet, dan lukt het wel.’ Bo wil mooi schrijven, ze wil zo graag een compliment en ze probeert. Maar soms lukt het gewoonweg (nog) niet. Laat blijken dat je weet dat ze haar best doet en dat het nog moeilijk voor haar is: “Doe wat je al kan.”
SOS 4 “Lander schrikt van elk geluidje en heeft elke vogel gezien”
Knuffel veel en stevig. Waarom? Een aangename aanraking geeft je kind een veilig gevoel en kalmeert het. Zo weten zijn hersenen dat voortdurend waakzaam zijn voor ‘mogelijk gevaar’ niet nodig is.
SOS 5 “Kitty verstijft van de stress voor een leestest”
Kitty kan voordeel halen uit ‘De knoop’. Dat is een ontspanningstechniek die snel de stress vermindert. Zelfs spanningshoofdpijn verdwijnt er soms mee. Sommige juffen doen dit al in de klas. Zit, sta, lig met je enkels over elkaar gekruist. Leg je armen gekruist op je buik met je handpalmen naar elkaar toe. Draai je armen naar binnen toe omhoog. Sluit je ogen en adem in met je tong tegen je gehemelte. Adem uit met je tong los. Hou dit enkele minuten vol. Kitty kan nu rustig aan haar leestest beginnen.
SOS 6 “Pieter wil niet op kamp, hij durft het niet”
Probeer het wonderzinnetje “Wat zou ik moeten doen zodat jij dat eens wil proberen?” Pieter weet door je vraag dat hij er niet alleen voor staat. Tegelijkertijd neem je ook niet alles van hem over, want zo zou je hem hulpeloos maken.
SOS 7 “Billie leert wel, maar ze onthoudt het niet”
Zorg voor voldoende nachtrust. Een kind heeft die tien uren slaap nodig om wat het gezien, geleerd heeft op te slagen in zijn geheugen. Maak waar mogelijk de leerstof heel zichtbaar. Met de maaltafels bijvoorbeeld tel je ook snel je geld, of het aantal boeken in de kast. Dat bevordert de motivatie om die tafels te oefenen.
Lees hier waarom kinderen veel buiten moeten spelen en baby’s best zo lang mogelijk kruipen?
Interview met gedragstherapeute Wendy Peerlings
Wat gebeurt er bij een kind dat onder druk staat?
“Stress knoeit met je hersenmassa waardoor vlot redeneren niet meer mogelijk is. Alle energie en aandacht gaat dan naar dat ene stukje van je brein dat voor ‘overleven’ zorgt. De stukken die voor het ‘leren’ zorgen, werken dan niet meer goed samen, waardoor je kind informatie verliest of verkrampt. Haal die druk eraf en je zal merken dat een kind op een meer ontspannen en leukere manier wel laat zien wat het in zich heeft.”
Vanwaar komt die druk?
“Kinderen leggen de lat erg hoog voor zichzelf. Ze willen bijvoorbeeld niet onder het klasgemiddelde zitten. Ouders willen graag dat al hun kinderen perfect zijn. En dan is er de maatschappij die veel belang hecht aan hoge diploma’s. Het is tegenwoordig een schande om te zeggen dat je kind sterk is in een technisch vak. Ook hobbyclubs leggen druk. Probeer maar eens een puur recreatieve voetbalclub te vinden. Overal moet je presteren, of je zit op de bank. Zonder hoge cijfers, geen compliment. Voor sommige kinderen wordt het echt te veel.”
Heeft elk kind last van Spanning, Onderpresteren en Stress?
“Nee, maar het kan er wel gevoelig voor zijn. Kinderen met leerstoornissen (dyslexie, dyscalculie etc…) tonen vaak SOS-signalen. Maar ook vele andere kinderen lopen op de toppen van hun tenen waardoor ‘er niet uitkomt wat erin zit.’ Een kind voor wie lezen of rekenen zijn zwakke plek is, zal zijn probleem kunnen milderen door de SOS-klachten aan te pakken. Een kind dat tijd krijgt om zijn eigen leerritme te volgen, zal minder snel stress hebben omdat we het niet forceren om iets te doen waarvoor het nog niet klaar is.”
Wat doe je als ouder om SOS-klachten te voorkomen?
“Wees altijd en overal positief met kinderen. Zeg in plaats van ‘Je hebt drie fouten’ ‘Je hebt er zeven goed’. Laat kinderen in zichzelf geloven. Vergeet niet: elk kind kan heel veel. En er is niet één kind dat alles kan. Wil je als ouder het beste voor je kind? Aanvaard dan dat het beste voor je kind niet altijd gelijk is aan het beste dat andere kinderen kunnen. Zorg dus voor realistische verwachtingen op korte termijn. Later is nog ver weg en er kan nog o zo veel veranderen.”



Het is best interessant om allerlei tips te lezen die het kind én ouders kan helpen om beter opgewassen te zijn tegen al hetgeen vandaag de dag van hun gevergd wordt. En niet alleen kindjes met dyslexie of ADHD of noem maar op, hebben het moeilijk. Ook kinderen die op het eerste zicht geen moeite hebben om bij te benen. Is dit geen teken aan de wand dat ons onderwijs, dat op zulk hoog niveau gesitueerd wordt, gewoon te veel verlangt van onze kinderen. Zou er eindelijk eens een STOP op al dat presteren kunnen gezet worden.
Onze maatschappij is te veel prestatiegericht.
De kinderen hebben geen tijd en krijgen ook geen kans meer onbezorgd kind te zijn.
Als je als kind in de klas de leerstof niet van eerste keer beet hebt, dan heb je eigenlijk al pech.
Er worden zoveel activiteiten op school georganiseerd en ze moeten overal naartoe gaan, maar niemand staat er bij stil dat alle nevenactiviteiten af gaan van de tijd dat er kan gewerkt of geoefend worden.
Getuige de lessen Frans van onze oudste dochter: Op 9/12 a.s staat het proefwerk Frans voor het kerstrapport gepland, gisteren werd er vlug vlug het begin van het laatste hoofdstuk ingeramd de bijhorende spraakkunst staat voor morgen geprogrammeerd, de oefeningen daarover moeten alleen gemaakt worden en tijd om het boek te verbeteren is er niet, hoe kan een kind van 11 in godsnaam een proefwerk juist leren, als ze niet weten dat alle ingevulde oefeningen correct zijn.
Alles gaat veel te vlug, veel te snel, met niet genoeg aandacht, waar moet dat eindigen????
Hallo,
ook onze dochter is een echt sos-kind. Ze legt de lat voor haarzelf zo hoog, alles moet gewoon perfect zijn. Thuis kan je dat nog een beetje opvangen met complimentjes en heel veel gesprekjes tussen moeder en dochter. Maar soms heb ik het gevoel dat de school en de klas alles weer terug op nul brengt. Ze zit, jammer genoeg, in een zeer competitieve klas. Enkel en alleen de punten tellen en heel veel kinderen zijn bezig over de eerste zijn, de slimste, de beste,…
Dat maakt het voor haar allemaal veel moeilijker. Elke keer als ze een toets heeft beginnen de klachten van hoofdpijn en buikpijn al 2 dagen op voorhand. Tijdens de toets zelf krimpt ze helemaal in elkaar volgens haar juf. En de punten die ze heeft ( en altijd heel goed zijn) zijn altijd net iets te min. Ze had altijd net iets meer kunnen hebben volgens haar.
Ze zit nu pas in het tweede leerjaar, wat gaat het worden als ze in het middelbaar gaat komen.
Ik hoop dat het onderwijs ooit verandert en dat we de kinderen meer zelfvertrouwen kunnen geven ipv hen het gevoel te geven dat hun best doen nooit genoeg zal zijn.
Ik kan me alleen maar aansluiten bij chanti en andere bezorgde ouders. Vandaag studeerde mijn dochter uit het 5e WO natuur: de leerstof die zij moet kennen, krijgt mijn oudste in het 1e middelbaar, met zelfs nog minder details !!! Hoe hoog moet de lat liggen? Ik vraag mij af wat het nut is om steeds maar meer en meer in de kinderen te willen pompen en belangrijke aspecten va het leven zoals welbevinden, probleemoplossend denken, verdraagzaamheid enz. aan de kant blijven liggen? We doen de kinderen er geen plezier mee, maar maken van hen stresskonijnen met veel klachten en problemen die begeleiding en therapie nodig hebben om weer normaal en weerbaar te kunnen functioneren.
Gewoon spelen, ontdekken, spelenderwijs leren en uitproberen zijn ouderwets, terwijl veel kinderen die op school ondermaats (wat is ondermaats?) presteren, inventief, creatief en gelukkig zijn als ze de kans, tijd en ruimte aangeboden krijgen…
Leerkrachten, kijk verder dan de leerplannen, kijk naar het individuele kind, (dezelfde rekenblaadjes voor 21 leerlingen kan in principe niet !!), niet naar de hoge norm (moet een lln uit het 3e leerjaar weten dat een servische student de tsaar heeft vermoord en daardoor een WO heeft ontketend, laat staan dat ze dat begrijpen?), hou je kinderen in het oog dat ze gelukkig zijn en zich veilig voelen, de enige manier om hen tot ontwikkelen te brengen…
een bezorgde moeder
elke maand lees ik klasse voor ouders, en geregeld is daar een onderwerp bij dat jezelf ook al hebt meegemaakt of meemaakt, zoals nu sos stress. Bij onze jongste dochter is een dik jaar geleden vanalles onderzocht en kreeg ik te horen dat ze zou te maken hebben met dislateralisatie(ondermaats presteren op school zowel in lezen, schrijven, rekenen, slecht evenwicht), zij gaat reeds twee jaar naar logopedie, doet nu twee maal per week kiné, de logo is ook nog is tweemaal per week. Ook zij heeft last van enorme spanningen, stress, als ze weet dat er toetsen gaan komen. Wij zijn altijd zeer positief met haar, nooit negatieve commentaar op haar prestaties, en toch heeft zij zulke grote angsten, voor alles, en de laatste tijd worden ze steeds erger. Ze zit in het tweede leerjaar en zwemt sinds kort in het diepe, en volgens de juf gaat het bijzonder goed, maar elke dinsdag begint ze te piekeren, morgen zwemmen, of ze niet mag thuisblijven. Ik geef niet toe, want dat is uitstellen, ze moet in zichzelf geloven, maar ik weet ook niet hoe haar daartoe te krijgen. Ook op school is er een speciaal programma opgesteld voor haar, meer tijd bij toetsen, niet lezen tegen tijd, en ze zet zich geen 100 maar 200% in, alleen beseft ze zelf veel te goed dat alles niet gaat zoals bij de andere kinderen van de klas. Als mama lig je daar echt van wakker, en ik weet dat het voor haar ook heel zwaar is, die extra inspanningen buiten school, op school, kon ik haar angsten maar afnemen, die spanningen, dan zou alles al veel beter gaan, geloven in haarzelf, maar hoe kan ik dat doen, daar weet ik geen raad mee. Alleen, dagelijks zeg ik hoe trots ik op haar ben, en knuffelen we heel innig, …en dan zie ik ze stralen, mijn meisje
elke maand lees ik klasse voor ouders, en geregeld is daar een onderwerp bij dat jezelf ook al hebt meegemaakt of meemaakt, zoals nu sos stress. Bij onze jongste dochter is een dik jaar geleden vanalles onderzocht en kreeg ik te horen dat ze zou te maken hebben met dislateralisatie(ondermaats presteren op school zowel in lezen, schrijven, rekenen, slecht evenwicht), zij gaat reeds twee jaar naar logopedie, doet nu twee maal per week kiné, de logo is ook nog is tweemaal per week. Ook zij heeft last van enorme spanningen, stress, als ze weet dat er toetsen gaan komen. Wij zijn altijd zeer positief met haar, nooit negatieve commentaar op haar prestaties, en toch heeft zij zulke grote angsten, voor alles, en de laatste tijd worden ze steeds erger. Ze zit in het tweede leerjaar en zwemt sinds kort in het diepe, en volgens de juf gaat het bijzonder goed, maar elke dinsdag begint ze te piekeren, morgen zwemmen, of ze niet mag thuisblijven. Ik geef niet toe, want dat is uitstellen, ze moet in zichzelf geloven, maar ik weet ook niet hoe haar daartoe te krijgen. Ook op school is er een speciaal programma opgesteld voor haar, meer tijd bij toetsen, niet lezen tegen tijd, en ze zet zich geen 100 maar 200% in, alleen beseft ze zelf veel te goed dat alles niet gaat zoals bij de andere kinderen van de klas. Als mama lig je daar echt van wakker, en ik weet dat het voor haar ook heel zwaar is, die extra inspanningen buiten school, op school, kon ik haar angsten maar afnemen, die spanningen, dan zou alles al veel beter gaan, geloven in haarzelf, maar hoe kan ik dat doen, daar weet ik geen raad mee. Alleen, dagelijks zeg ik hoe trots ik op haar ben, en knuffelen we heel innig, …en dan zie ik ze stralen, mijn meisje
Mijn zoontje van 7 ziet het schoolgaan totaal niet zitten. Dit heeft eigenlijk altijd zo geweest, ook bij de kleuters. Faalangst is 1 van zijn problemen, daarbij komt nog dat hij enorm veel lees- en schrijfmoeilijkheden heeft. Hij is over gemogen naar het 2de studiejaar, onder het mom van: we vermoeden dat hij een combinatie van dyslectie en desortography heeft en zullen hem begleiden en laten testen. De druk wordt steeds groter en zelfs de simpelste rekensommen – wat vorig jaar moeiteloos lukte – gaan niet meer, maar van die beloofde extra begleiding merk ik niks, tenzij je de extra huistaken om bij te benen meeteld. Vorige week stond er een nota in zijn agenda dat hij is weggelopen uit school, ik vraag mij sterk af hoe dit verder moet en heb daarom maar besloten om zelf stappen te ondernemen die me een pak geld zullen kosten, maar daarmee wordt mijn zoontje hopelijk gelukkiger.
Als je kind in paniek geraakt bij iedere toets en proef, niet meer school wil gaan en geen “fun” meer heeft in de alledaagse dingen doordat ze alles perfect wil en alles onder controle wil houden, vraag ik me af: Wat heb ik bij de opvoeding verkeerd gedaan ? Waarom kan ze haar botten er niet eens aan vegen ? Waarom voelen haar voelsprietjes alles veel te intens aan ?
Een troost dat we niet alleen zijn.
Met een tweeling die in hetzelfde studiejaar (5° studiejaar) zit en waarvan de ene omzeggens niets voor school hoeft te doen om toch 28 op 30 te halen, en de andere al snel een half uur tot een uuur oefent om hetzelfde resultaat te behalen, is het evenmin gemakkelijk. Je kunt dan wel zeggen dat ieder talenten gekregen heeft en de een met wat meer inspanning wel hetzelfde kan bereiken als de andere, toch is het niet zo evident om de hardst werkende te blijven motiveren om de inspanning te blijven doen. Kleine klachtjes komen dan al eens aan de oppervlakte… Het is niet altijd makkelijk om daar passend op in te spelen.
Elke ouder is zich wel degelijk bewust wat zijn kind kan
en weet ook wel dat er veel te hoge eisen worden gesteld. Hetgeen op zijn beurt zorgt voor extra stress zowel bij kind als bij ouders.
Het probleem is ” je moet mee met de malle molen”, een malle molen die wij ouders zelf hebben geschapen EEN ERFENIS VOOR ONZE KINDEREN, mooi hé !
Heel onze maatschappij staat op zijn kop, hoeveel kinderen kennen nog echte nest warmte, hoeveel kinderen zijn wekelijkse vakantiegangers, en wij ons maar voorhouden dat kinderen zich makkelijk aanpassen, ons eigen geweten sussen zonder echt stil te staan bij de gevolgen voor het kind zelf.
Hoog tijd dat eerst de ouders gaan ontstressen en alles
op een rijtje zetten, en dan pas zullen we onze kinderen
datgene kunnen geven waarop ze recht hebben.
Als mama van 5 kinderen allemaal in de lagere school, heb ik gas moeten terug nemen.
Blijven werken en er toch zijn voor de kinderen, en ze kunnen bijstaan en helpen waar nodig, dat werd te veel van het goede.
Op de duur, bestond mijn leven uit werken, haasten, werken, haasten.
Dit kon niet meer verder.
Dus moesten wij bekijken hoe we wel rond konden komen met maar 1 inkomen en moesten er toegevingen gedaan worden.
Er kan niet meer zomaar een duur uitstapje gemaakt worden, of niet meer onbezonnen spullen gaan kopen, ook eens tevreden leren zijn met wat minder.
Maar nu is iedereen bij ons thuis wel gelukkiger, meer ontspannen en ervaren we veel minder stress.
Mijn echtgenoot maakt nu lange dagen, maar kan met een gerust hart gaan werken, ik ben er voor de kinderen en het huishouden, hij kan zich concentreren op andere dingen.
Trouwens voor veel van die dure uitstappen zijn zeker, meer haalbare en betaalbare alternatieven, inventief zijn is de boodschap.
Ik weet dat het niet voor iedereen mogelijk is om een stap achteruit te zetten, de oorzaak van veel stressen ligt eigenlijk in hoofdzaak bij onszelf. Willen we niet allemaal de beste, de slimste, de mooiste,… zijn.
Inderdaad Anoniem (3/12/08) wat je oudste dochter overkwam klopt niet. Een goede planning van lesgeven en vlug verbeterde toetsen in klas bespreken is nodig om efficiënt te onderwijzen. Soms heeft de leerkracht de neiging om nog vlug, vlug ‘het programma’ af te werken… Dit levert dan onnodig stress toestanden op en
slechte resultaten. Hoe kun je als bewuste ouder daarop reageren? Kun je dat met die leerkracht bespreken en samen een pedagogisch verantwoorde oplossing vinden zonder gezichtsverlies voor de leerkracht en zonder represailles voor de kinderen van die ‘bemoeizieke’ ouders? Ideëen iemand?
Er wordt inderdaad te veel verwacht van onze kinderen. Steeds meer kinderen maar ook volwassenen kunnen niet meer mee in deze veeleisende samenleving. Op school mag niemand de laatste zijn. Zelf met een raport van 78% wordt er nog gezeverd dat ze niet mee kunnen. Alles is gefocust op prestatie wat veel stress geeft. Ze staan met de croneter naast mijn kind als hij moet lezen, rekenen of toetsen moet maken, waar gaat dat naar toe. En als je kind dan stress of faalangst krijgt is het de schuld van de ouders. Ik werk al 25 jaar in de kinder en jeugdpsychiatrie en ik heb die zien verdriedubbelen! Steeds meer kinderen kunnen hun leven niet meer aan en haken af. Alarm bellen zouden moeten luiden maar de druk wordt nog opgedreven. Klaargestoomd om later hardt te werken. Gebrainwasht door het neoliberalisme.