“Ik wil ook eens luizen”, zei Jonas (9) enkele jaren geleden. Maar daar dacht mama Arlette wel anders over. Rob, David, Matthias, Magalie, Jonas en Zoë van de lagere school laten zich controleren op luizen door het kriebelteam. “Sinds ons kriebelteam is het luizenprobleem tot een minimum herleid”, zegt coördinatrice Arlette Coomans.

“We kregen vroeger regelmatig brieven van de school”, zegt Arlette, mama van Matthias, Jonas en Andres. “‘Er werden luizen gesignaleerd in de klas van uw kind’. Maar niemand wist wie luizen had, hoe erg het probleem was en we lieten het wat passief over aan ‘het noodlot’. Omdat de problemen hardnekkig terugkwamen, stak de ouderraad de koppen bij elkaar. En zo kwamen we bij een kriebelteam: ouders die regelmatig àlle kinderen van de school onderzoeken op luizen. We vonden snel kandidaat-ouders om mee te doen. Een school luizenvrij houden kan niet, maar iedereen besefte dat een kriebelteam de enige manier was om het probleem in te dijken. We informeerden alle ouders en niemand had een bezwaar dat hun kind door een andere ouder werd onderzocht.”

Geen beleid
“We hadden vroeger geen beleid op school”, zegt directeur Jan Leenaerts van de Sancta Maria Basisschool in Leuven. “De luizen werden meestal toevallig ontdekt. Het probleem sleepte vaak maanden aan en het clb had niet genoeg mankracht om controles te doen. Uit die tijd herinner ik me een hopeloze mama die ’s avonds het haar van haar kind had ingewreven met petroleum en dan in een handdoek had gewikkeld. ’s Ochtends waren de luizen wel weg, maar het kind had brandwonden op het hoofd. Het toont de schaamte en radeloosheid van ouders. Met actieve ouders in een kriebelteam is dat nu helemaal anders.”

“We controleren heel de school”
Arlette: “Bij het begin van het schooljaar onderzoeken we alle kinderen. Dat doen we ook na de kerst- en paasvakantie. Als we luizen vinden, controleren we de besmette klas om de veertien dagen tot ze luizenvrij is. Na elke controle krijgen alle kinderen een brief mee met goed of slecht nieuws. We respecteren daarbij de privacy van de kinderen en ouders. Op dit moment zijn er elf kriebelouders die 420 kinderen controleren. En het is nog leuk ook. Tijdens het ‘kriebelen’ praten we wat bij met de ouders.”

Lage drempel
“Het voordeel van een kriebelteam is dat je met ouders werkt. Hun kinderen hebben vaak ook al zelf luizen gehad. Dat zorgt ervoor dat je erover kan praten zonder taboe. We tonen dat het geen schande is, dat luizen niks te maken hebben met hygiëne, dat het ene kind gevoeliger is dan het andere en dat het belangrijk is dat je het snel signaleert zodat de school en ook andere ouders snel ingrijpen.”

Steeds minder besmettingen
“De eerste keer dat we de school controleerden was één kind op twaalf besmet. Toen we veertien dagen later de klassen met besmetting opnieuw controleerden was dat nog één op dertig. Nog eens twee weken later één op zeventig. Als je zo’n cijfers kan voorleggen aan ouders, dan hoef je ze niet te overtuigen van het bestaan van een kriebelteam. We bestaan intussen al vijf jaar en je kan stellen dat we ieder schooljaar met steeds minder besmette hoofdjes starten.”

Luizen op school los je pas op als iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt

In het schoolreglement
“Bij hardnekkige gevallen vragen we de directeur dat hij de ouders opbelt of dat het clb de ouders aanspreekt. Soms is er een moeilijke thuissituatie en volgen de ouders de luizen niet nauwkeurig op. Als kinderen in het vierde of vijfde leerjaar zitten, kan je hen ook zelf al instructies geven: hoe controleer je het haar met een luizenkam.” Intussen heeft de school het schoolreglement aangepast. Directeur Jan: “Als een kind maandenlang besmet blijft en we weten dat de ouders amper inspanningen doen en er dus na verschillende controles en brieven geen beterschap is, vragen we de ouders om het kind thuis te houden. Dat hebben we nog maar één keer moeten doen. Twee weken later was het kind verlost van luizen en neten. Tot nu toe is dus nog niemand moeten thuisblijven.
Natuurlijk neem je bij een besmetting ook maatregelen op school. De jasjes worden apart gehangen, de verkleedkoffer gaat dicht, we vragen om mutsen en sjaals in de mouwen van de jas te steken, geen haarspeldjes of kammen uit te wisselen…”

Kriebelsucces
“Als een klas luizenvrij is, krijgen de ouders ook een briefje van het kriebelteam. We bedanken ouders voor de samenwerking en vragen de controle regelmatig te blijven doen. Wij kunnen niet zonder de ouders thuis. En als we succes hebben is dat omdat we samenwerken: de ouders, de school en het kriebelteam. Luizen op school los je pas op als iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt.”

Zeven tips van het ‘Kriebelteam’

1. Zorg voor open en snelle communicatie.
2. Bekijk hoe je alle ouders kan betrekken.
3. Geef de juiste informatie.
4. Werk aan de juiste sfeer en taal: luizen hebben is geen schande of misdaad.
5. Volg besmette kinderen nauwkeurig op.
6. Op voorhand behandelen is niet goed! Zo kweken de luizen weerstand aan de producten.
7. Hou vol.

Meer info over luizen vind je hier
Bekijk het TV.Klasse-filmpje over de nat-kam-test
Brieven in negen verschillende talen en uitleg over de nat-kam-test vind je hier