Kan je verkoudheid voorkomen als je je handen vaak wast? Moet je melktanden ook poetsen? In welk haar kriebelen luizen het liefste? Over hygiëne doen veel verhalen de ronde. Vind jij de feiten tussen de fabels? Zijn de onderstaande uitspraken JUIST of FOUT?

1. Je kan verkoudheid voorkomen door je handen te wassen.
2. Als je elke dag het haar van je kind wast, krijgt het geen luizen.
3. Melktanden hoef je niet te verzorgen, die vallen toch uit.
4. Je krijgt puistjes van je niet goed te wassen.
5. Om je kind te wassen moet je zeep gebruiken.
6. Een kind moet elke dag in bad.
7. Vuil zijn versterkt je weerstand tegen ziekten.

1. Je kan verkoudheid voorkomen door je handen te wassen.

JUIST
Kinderen die hun handen vaak en goed wassen, worden minder snel verkouden én krijgen minder vaak griep. Hoe dat komt? Bacteriën en virussen verspreiden zich vooral via de handen. Ze komen daar terecht door te hoesten, de zakdoek vast te houden, de mond aan te raken… Door vaak de handen te wassen spoel je de bacteriën weg voor ze in je mond terecht komen. Nog een voordeel: propere handen besmetten geen andere mensen.

Tip: Hoe was je je handen? 5 stappen

1. Maak je handen nat onder de kraan.
2. Doe er zeep op.
3. Overal goed wrijven (bovenkant, onderkant, ook tussen je vingers en vergeet je duimen niet!)
4. Grondig onder de kraan afspoelen.
5. Handen afdrogen met een propere handdoek of papieren doekje.

2. Als je elke dag het haar van je kind wast, krijgt het geen luizen.

FOUT
Luizen verdwijnen niet door je haar veel te wassen. Ook preventief wassen werkt niet. Ze houden van nette en vette haren, van water en shampoo. Elk kinderhoofdje kan dus luizen krijgen.

Tip: Hoe voorkom je luizen?

1. Gebruik de natkammethode om te controleren of je kind luizen heeft. In dit filmpje zie je hoe je dat doet. Of bekijk het stappenplan met foto’s.
2. Merk je luizen op? Verwittig dadelijk de school!
3. Zijn er luizen gesignaleerd op school, gebruik dan niet elkaars muts, petje, sjaal, das, haarspeldjes, borstel en kam.
4. Controleer de haren regelmatig bij iedereen in huis en vergeet jezelf niet.
5. Behandel de haren nooit preventief met chemische producten. Zo geraken de luizen gewoon aan die producten en gaan ze er na een tijdje niet meer van dood.

3. Melktanden hoef je niet te verzorgen, die vallen toch uit.

FOUT
Melktanden moet je even goed verzorgen als gewone tanden. Melktanden reserveren de plaats voor de nieuwe tanden. Ze ondersteunen de boven- en onderkaak tot er nieuwe tanden komen. Als melktanden dan uitvallen omdat ze slecht verzorgd zijn, krijg je een mond vol gaten. De kaken zitten dan zonder steun. De overgebleven tanden nemen die taak dan over en groeien scheef.

Tip: Vijf tips voor mooie, gezonde kindertanden

1. Een kleuter moet twee keer per dag de tanden poetsen, na het ontbijt en voor het slapengaan. Vanaf zes jaar poetst het best drie keer per dag.
2. Gebruik een tandenborstel met een kleine kop en zachte haren. Vervang de tandenborstel minstens om de drie maanden of als de borstelharen uit elkaar staan.
3. Leer je kind stap voor stap poetsen, eerst de buitenkant van de tanden en kiezen, dan de binnenkant en als laatste bovenop de kiezen.
4. Suiker zorgt voor gaatjes. Gun de tanden een rustpauze na een suikerdrankje of -hapje. Zo kunnen de tanden zich spontaan ‘herstellen’.
5. Neem je kind tweemaal per jaar mee naar de tandarts. Dat bezoek is gratis.

4. Je krijgt puistjes van je niet goed te wassen

FOUT
Puistjes krijg je doordat klieren te veel talk aanmaken. Niet door bacteriën op de huid! Je kan ze dus niet ‘eraf’ wassen.

5. Om je kind te wassen moet je zeep gebruiken.

FOUT
Water is vaak al voldoende. Zeep verwijdert het natuurlijke laagje vet van de huid. En zonder vetlaagje droogt de huid uit. Zeker bij kinderen met eczeem of huidproblemen kan zeep de situatie erger maken. Gebruik wel zeep om de handen en de voeten te wassen.

TIP: Gebruik pH-neutrale zeep.
pH-neutrale zeep heeft dezelfde pH-waarde als de huid. Dat is de zuurtegraad. Het laagje dat de huid beschermt wordt dus in principe niet weggewassen.

6. Een kind moet elke dag in bad.

FOUT

Warm water droogt de huid uit. Hoe warmer het water, hoe droger de huid wordt. Douchen in plaats van baden is geen garantie voor een gezonde huid. Het duurt wel minder lang, maar het water is warmer dan bij een bad.
Hoe moet je je kind dan wassen? Elke dag in bad gaan hoeft niet. Je kan je kind perfect met een washandje en wat water schoonmaken. De hormonen van peuters en jonge kinderen draaien bovendien nog niet op volle toeren. Daardoor zweet een kind minder dan een volwassene. Wanneer een kind echt vuil is, bijv. van buiten te spelen, is een bad of douche natuurlijk wel handig.

TIP: Hou de watertemperatuur in het oog

1. Gebruik geen heet water.
2. Laat de waterpret niet te lang duren.
3. Gebruik geen badschuim maar badolie. Dat droogt de huid niet uit.

7. Vuil zijn versterkt je weerstand tegen ziekten.

JUIST

Elke mens heeft een verdedigingssysteem dat indringers zoals bacteriën en virussen aanpakt: het immuunsysteem. Wanneer bacteriën het lichaam binnendringen, maakt het immuunsysteem antistoffen aan. Door die antistoffen blijft het lichaam meestal gezond. Een kind dat dagelijks alle bacteriën weg wast, zal minder antistoffen aanmaken.
Het is wel niet bewezen dat té schoon zijn de reden is van allergieën en huidproblemen. De onderzoeken daarover spreken elkaar tegen.

TIP: Wees niet bang van een beetje vuil.

Wellicht heeft je kind heel veel plezier gehad wanneer het van kop tot teen onder de modder zit. Geef jij je kind het recht op vuile knieën terug? Tips om hem buiten te laten spelen vind je in dit artikel.