Klasse voor ouders

Kansarmoede aanpakken op school

Eén op de vijf kinderen in België leeft in armoede. Ze zitten in elke klas. Dat ze kansarm zijn, daar hebben scholen weinig vat op. Toch is goed onderwijs een van de belangrijkste ontsnappingsroutes uit de kansarmoede. Maar scholen kennen de problemen van hun leerlingen niet altijd. En een (secundaire) school kan soms door uitvallen. In dit artikel reageert kansarme mama Sandra.  Scholen een stappenplan om kansarmoede op school te herkennen en aan te pakken.

Tien tips voor een kostenvriendelijke school.

Om op jouw ouderraad of schoolraad te bespreken?
  1. Communiceer al tijdens de inschrijving via de (wettelijk verplichte) bijdrageregeling helder en volledig over schoolkosten.
  2. Maak gespreide betaling mogelijk. Deel aan alle ouders mee welke betalingsmogelijkheden er zijn. Factureer frequenter en voor kleinere bedragen. Zo ligt de betalingslast voor ouders lager.
  3. Laat de eerste schoolrekening vroeg komen. Zo ontdek je snel betalingsproblemen.
  4. Bespreek het kostenbeleid met de ouderraad.
  5. Zoek budgetvriendelijke middelen om de doelstellingen van de school te bereiken.
  6. Breng alle schoolkosten in kaart. Ook van materialen die ouders niet rechtstreeks aan de school betalen. Is alles nodig? kan het goedkoper? Zijn er verborgen kosten?
  7. Laat vakgroepen nadenken over materialen, uitstappen, boeken …
  8. Zoek alternatieve financiering voor projecten en uitstappen. Werk samen met LOP’s, regionale technologische centra, de verbroederde gemeente …
  9. Zeg aan ouders voor welke activiteiten ze een tegemoetkoming (o.a. van het ziekenfonds) kunnen krijgen.
  10. Geef de materialenlijst mee vóór de grote vakantie. De koopjesperiode begint op 1 juli.Scholen en ouderraden kunnen het stappenplan downloaden op www.klasse.be/eerstelijn

Kansarmoede in cijfers

- Bijna een kind op de vijf leeft in ons land in een gezin met een inkomen lager dan de armoedegrens. Dat betekent voor een gezin met twee volwassenen en twee kinderen een netto-inkomen van minder dan 1 844 euro per maand.
- Steeds meer alleenstaande ouders (een op de drie) komen in de risicozone terecht.
- De kans dat een leerling uit een bescheiden milieu zich dankzij zijn opleiding opwerkt tot een hogere sociale klasse is bijzonder klein.
- In Vlaanderen zitten vier keer meer kansarme leerlingen in het beroepsonderwijs dan kinderen van welstellende ouders. In het algemeen secundair onderwijs zitten twee keer meer tieners uit de hogere sociale klasse dan hun leeftijdsgenoten uit de lagere sociale klasse.
- Van alle Oeso-landen (32) eindigt Vlaanderen op de zestiende plaats voor ‘gelijke kansen voor elk kind’. Landen als Korea (3), Tsjechië (11) en Griekenland (12) scoren beter.

Meer in het dossier 'Kansarmoede'

10 Reacties op “Kansarmoede aanpakken op school”

  1. Het klinkt natuurlijk mooi dat we (weer eens) de kansarmoede zullen aanpakken. Zelf heb ik kinderen in alle vormen van onderwijs van universitair tot BLO en BUSO gehad. En ik stel vast dat het systeem nu al veel meer aandacht schenkt en middelen en personeel toekent aan het onderwijs van zwakker begaafden dan voor gemiddelde of meer begaafde kinderen. Het is een beetje als zou een boer zich tot het uiterste inspannen op zijn meest onvruchtbare stuk land terwijl hij op het vruchtbare achteloos een beetje zaait en plant en dat verder aan zijn lot overlaat. Wat zouden hoger begaafde kinderen niet kunnen bereiken als ons onderwijs in hen evenveel energie zou stoppen als in BLO – kinderen die met alle respect (want als je het niet kan, dan kan je het niet) er zelden iets van opsteken. Heeft iemand er al eens bij stilgestaan dat maatschappelijk zwakkere ouders misschien gewoon minder intelligent en dynamisch zijn dan anderen en dat hun kinderen dus meer kans hebben om dezelfde weg op te gaan, hoeveel kansen ze ook krijgen ?

  2. Beste Daddieke,
    Ik vind het heel jammer dat je er zo over denkt. Het lijkt me dat jullie ook vele tegenslagen tegengekomen zijn in het onderwijs, en daar heb ik begrip voor. Ik wil echter hierbij verduidelijken dat kansarm NIET GELIJK staat aan DOM. Heel veel kinderen die in armoede leven hebben echt wel veel potentieel om op ‘verstandelijk’ gebied zoals je het noemt, goed te scoren. De moeilijkheid in de kansarmoede-problematiek ligt er niet in dat deze kinderen ‘onderontwikkeld’ zijn of gewoonweg dom, maar de naam zegt het zelf, ARM ZIJN AAN KANSEN. Ik kan alleen maar toejuichen dat klasse deze vooroordelen en misverstanden tracht te verduidelijken. Ouders en kinderen in armoede zijn mensen net als jij en ik, die zeer goed weten waar ze mee bezig zijn.

  3. het is inderdaad zo dat er veel aandacht en investering gaat naar armoede
    maar tussen die armen zitten er ook vaak zeer intelligente jongeren.die ondanks inspanningen niet de kansen krijgen zie ze verdienen. Het aanbod dat geboden word is niet altijd helpend.
    En als het je eens zou lukken om DIE zo gezegde Maatschappelijk Zwakkere Ouders te leren kennen.Zou je misschien ook zien dat er eigenlijk wel Intelligenten en dynamische mensen tussen zitten. Maar die door hun kwetsuren in het verleden niet de hulp kregen die ze verdienen zodat ze zouden kunnen studeren!!of ontplooien
    Wat ik wel kan beammen is dat hoogbegaafde kinderen ook niet altijd de voor hen gepaste hulp krijgen.Wat ze eigenlijk ook Kansarm maakt.welliswaar op een ander vlak maar ook zij worden groeikansen ontnomen.
    Ook weet ik dat er in die kansarme gezinnen ook kinderen zittten met hoogbegaaftheid maar die dan anders bekeken worden omdat de ouders er andere waarden en normen hebben. of omdat ze moeilijk doen omdat niemand ze begrijpt en vaak word niet de juiste diagnose hoogbegaafd maar wel onhandelbaar of moeilijk kind.
    Ik betreur alleen dat je ons Kansarmen vergelijkt met onvruchtbare grond.Want ook onvruchtbare grond kan met de juiste behandelingen weer de kans krijgen om vruchtbaar te worden.Het zou jouw maar overkomen he

  4. Waarom kunnen we gewoon de strijd samen niet aanpakken?in plaats van onze energie te steken om uit te maken wie meer of minder heeft dan de andere!

    De strijd dat alle kinderen MOETEN de kans krijgen om te groeien.ongeacht wie ze zijn of uit welke klasse ze ook komen.of mensen nu het geld hebben of niet.
    Iedereen heefd het recht om te leren.En niet iedereen kan dit op de zelfde manier maar moeten de steun krijgen die ze verdienen.en die hen daarmee helpt
    Dus de strijd dat ieder kind Recht heeft op.

  5. 3-stap en sandra, ik las jullie reacties en kan me er zeker in vinden dat alle kinderen de kans moeten krijgen hun potentieel waar te maken.
    Jammer genoeg is het academische in ons onderwijs het enige criterium. Hoeveel belang hecht men immers aan LO, muziek en artistieke ontwikkeling en aan praktische vaardigheden ? Toch wil men met alle geweld alle kinderen op academisch vlak op het gemiddelde brengen. Op die manier zet je kinderen die dat niet aankunnen nodeloos onder druk en verwaarloos je de kinderen die boven dat gemiddelde zitten en zich na verloop van tijd gaan vervelen.
    Dat er in ons onderwijs nog veel intelligente kinderen uit kansarme gezinnen uit de boot zouden vallen betwijfel ik. Misschien is hun familiale situatie een rem
    op hun ontwikkeling maar dat lijkt me dan eerder een probleem van maatschappelijke integratie en niet van het onderwijs.

  6. Wat mij stoorde aan het artikel in het boekje, was dat men geen geld heeft om fatsoenlijk eten te kopen om de kinderen hun honger te stillen (trouwens: chips en cola zijn duurder dan brood en melk), maar dat de dame op de foto wel gel-nagels heeft en een hondje … soms moeten mensen geleerd worden om hun prioriteiten te bepalen.
    Als men geen geld heeft om kinderen fatsoenlijk te eten te geven, wat krijgt die hond dan en waar komt het geld en de tijd voor de nagels dan?
    Er moet inderdaad wel degelijk iets gedaan worden aan kansarmoede en de kinderen uit zulke gezinnen moeten de kans krijgen om zichzelf later hieruit te kunnen “redden” door degelijk onderwijs en daardoor meer kans op een betere job. Maar ondertussen mag men ook niet vergeten, dat er ook binnen in het gezin een bepaalde mentaliteitswijziging moet komen en niet enkel van buitenaf.
    Men mag niet vergeten dat al het geld dat door een overheid voor om het even wat wordt gebruikt, van alle hardwerkende mensen komt, die ook kinderen te onderhouden en op te voeden hebben.

  7. Heel veel kinderen uit kansarme gezinnen komen nu terecht in het BSO net omdat ze thuis geen kansen krijgen. Ze worden niet omringd door boeken, cultuur, enz. Dit enkel trachten recht te trekken in het onderwijs, is echter onmogelijk. Vaak hebben zo’n kinderen nog andere problemen, zoals dyslexie, concentratiestoornissen, ADHD en jammer genoeg ook zelfs een gebrek aan opvoeding. Als je een klas hebt met veel kinderen, moet je aandacht kunnen gaan naar alle kinderen. Les geven als één of meerdere leerlingen steevast de les verstoren of aandacht vragen zonder rekening te houden met de rest, is onmogelijk. Hoezeer leerkrachten en school ook hun best doen, vaak lukt het gewoon niet.
    Kansarmoede moet vooral thuis aangepakt worden, daar valt of staat alles mee. Ouders moeten aangemoedigd worden om op hun beurt hun kinderen op te volgen en zelf ook aan te moedigen. Communicatie met de school, leerkrachten én de ouders is absoluut noodzakelijk. Jammer genoeg ziet de school veel ouders van kansarme gezinnen zelden.
    Geldproblemen kunnen soms via de school opgelost worden, motivatie en hulp thuis vaak niet.

  8. Ik vind dat er hier wel een beetje naast de kwestie gedebatteerd wordt. Het gaat hem niet om wat we allemaal niet in de hand hebben als school/leerkracht, het gaat hem om wat we wel kunnen veranderen. Aan de opvoeding van de ouders kan je inderdaad niet veel veranderen, maar wat men hierboven opsomt verklaart toch ook niet het tegendeel? Het enige wat men aangeeft is dat je als school al een aantal dingen zo kan organiseren zodat je kansarme kinderen kan lokaliseren en zodat je de ouders het zo makkelijk mogelijk maakt om schoolfacturen te kunnen betalen.

  9. En anoniem ik weet niet waar jij je brood en melk de laatste tijd gekocht hebt maar zowat in elke winkel is cola en chips inderdaad een pak goedkoper dan brood en melk. En al zeker in de aldi. (36 cent voor een pak chips vs 90 cent voor een brood).

  10. Ik zou graag dit artikel gebruiken voor een taak over kansarmoede. Weet misschien iemand wanneer dit artikel precies is uitgegeven?

Schrijf een reactie

Je reactie verschijnt meteen online, maar kan verwijderd of aangepast worden als de redactie vindt dat je niet voldoet aan de algemene voorwaarden. Zorg dat je reactie relevant is voor het onderwerp van het bericht waarop je reageert. Gebruik geen ongepaste of beledigende taal en maak geen reclame.