Klasse voor ouders

S.O.S. Red het leesplezier

Kinderen verliezen al in de lagere school het plezier in lezen. Dat stelt Annick De Vylder vast na onderzoek in negen basisscholen. Toch zijn er remedies die kinderen wél aan het lezen houden. Voorlezen bijvoorbeeld. Mama’s Annick, Stéphanie en tiener Victor kennen er de geheimen van. S.O.S. – Red het leesplezier. Doe jij mee?

Victor (10):
“In het begin las ik niet graag”
“Mocht mijn school een toverschool zijn, dan volgde ik de vakken Fabeldieren, Verweer tegen de Zwarte Kunsten en Gedaanteverwisseling. Ik zou mezelf dan in een schaap veranderen, dat is mijn lievelingsdier. In het begin las ik helemaal niet graag, maar nu heb ik het gevonden: Fantasy. De laatste Harry Potter heb ik in één ruk uitgelezen. En weet je waarom ik boeken nog leuk vind? In mijn school lezen alle zesdejaars voor aan kleuters. Ik ook. De kindjes amuseren zich. En als ze niet luisteren, dan stel ik een vraag.”

Mama Stéphanie:
“Manon (3) leest soms voor aan haar poppen”
“Mijn man en ik lezen elke dag voor. We doen dat op een vaste plek, meestal in bed. Arthur (6) en Manon (3) kiezen elk hun boekje. Bij Arthur staan er minder prenten in en is er meer verhaal. Piraten, draken en ridders zijn nu zijn favorieten. Vroeger moest ik honderd keer uit ‘De Zoentjeskoningin’ voorlezen. Nu vindt Manon ‘Tchoupi’ leuk. Dat is een jongetje van twee à drie jaar met een knuffelbeer. Hij komt in situaties terecht die Manon herkent: op het potje gaan, mama is boos, op het strand, leren fietsen… Ik zie dat Manon nadien de verhalen zelf aan haar poppen voorleest. Ik denk dat het belangrijk is dat kinderen zich met een figuur uit een verhaal kunnen identificeren. Zo wordt hun wereld altijd groter. Op school ben ik leesmama. Ik bereid me telkens goed voor: intonatie oefenen, spanning opbouwen… Het verwondert me hoe aandachtig de kinderen zijn.”

Annick De Vylder:
“Kinderen verliezen leesplezier al in de lagere school”
Voor haar universiteitsthesis onderzocht Annick De Vylder, mama van Victor (10) en Lisa (12), in negen basisscholen wat 320 zesdejaars aan het lezen houdt. Wat vond ze?

Hebben steeds minder kinderen zin in lezen?
“Veel kinderen gaan minder lezen als ze dertien of veertien jaar worden. Dat wisten we al. Ik merk dat kinderen al van hun twaalf jaar minder lezen. Ze beginnen te puberen en interesseren zich minder voor boeken. Toch lezen ze nog veel: ondertitels op de televisie, teksten op de computer… Een opmerkelijke vaststelling: zesdejaars die op school voorlezen aan kinderen van de kleuterklas staan veel positiever tegenover lezen en boeken.”

Lezen jongens minder dan meisjes?
“Jongens houden meer van reeksen. Het geeft hun een veiliger gevoel. En ze lezen minder klassieke boeken. Ze lezen wel meer strips, tijdschriften en informatieve boeken over hun hobby. Meestal vinden ze lezen niet cool. Tja, wie leest er thuis meestal voor? Mama. Dus denken jongens makkelijker dat lezen iets voor meisjes is. Geef jongens zeker geen ‘meisjesboeken’.”

Hoe houd jij je kinderen aan het lezen?
“Onze boekenkast is niet zo groot, maar elke maand halen we minstens twintig nieuwe boeken uit de bibliotheek. Victor en Lisa kunnen al lang lezen. Toch lees ik nog geregeld voor. In het begin was Victor geen gretige lezer. Als hij een boek uit had, vond hij het moeilijk om aan een nieuw te beginnen. Het eerste hoofdstuk is altijd lastig. Dus ben ik weer gaan voorlezen en dat hielp.”

Mama Annick De Vylder won met haar thesis de Klasseprijs in het onderwijsluik van de Vlaamse Scriptieprijs 2009.

Word je van lezen slim?

Misschien wordt je kind van (voor)lezen niet slimmer, maar:
- Je kind leert meer woorden kennen, meer boekentaal en dus ook meer woorden die leraren vaak gebruiken in de klas.
- Je kind leert door verschillende brillen naar de wereld kijken: de wereld die het ziet, maar ook de wereld van gevoelens. Het leert zich inleven in mensen en situaties en eigen gevoelens beter plaatsen en verwerken.
- Je kind leert andere steden, landen, culturen en gewoontes kennen. Zijn blik op de wereld wordt groter.
- Je kind leert zich beter concentreren. Lezen traint de hersenen om langer aandachtig te blijven.
- Je kind leert zijn fantasie gebruiken waardoor het creatiever wordt

Hoe red jij het leesplezier?

10 tips van mama Annick

1. Geef het goede voorbeeld. Lees zelf thuis, ook als is het voor je werk.
2. Zorg voor een rustige leesplek.
3. Ga samen met je kinderen naar de bibliotheek.
4. Spreek over boeken, praat aan tafel over wat je aan het lezen bent.
5. Interesseer je voor wat je kinderen lezen.
6. Stop niet met voorlezen zodra je kind kan lezen.
7. Probeer verschillende soorten boeken. Misschien vindt je kind romans niet leuk, maar leest het wel graag over dieren, geschiedenis of fantasiewerelden.
8. Als je kind echt niet graag leest, probeer dan met een boek over zijn hobby, prentenboeken of strips. Ook dat is lezen.
9. Laat oudere kinderen voorlezen aan jongere broertjes of zusjes.
10. Bouw leesmomenten in.

Print hier leuke bladwijzers

5 Reacties op “S.O.S. Red het leesplezier”

  1. Mijn kind leest niet zo graag omdat hij in het leesniveau maar niet vooruit gaat. Hij leest al veel beter vind ik, maar hij zelf vindt van niet omdat hij net in dat leesniveau blijft hangen. Hoeveel we ook oefenen, door de spanning die het niveaulezen met zich meebrengt lukt het hem niet … Thuis leest hij allerlei technische termen en schema’s alsof het niets is, maar bij de leesniveautest slaat de stress toe … en dat blijft maar duren tot hij uiteindelijk toch ooit dat niveau 9 haalt.
    Ik zal blij zijn als het zover is, dat hij zich eindelijk kan ontspannen bij het lezen !

  2. Eerst en vooral een gouden tip voor beginnende lezers. De Samenleesboekjes uitgegeven bij Clavis en makkelijk te vinden in de bibliotheek, nemen de stress weg omdat je heel erg op het verhaal focust en je ongemerkt snel vooruit gaat. Ik had er zeer goed resultaat mee althans. Je kan het ook toepassen bij andere boeken : je kind leest een halve of hele bladzijde en jijzelf naar keuze ook een hele of twee bladzijdes.
    Verder had ik ook nog een opmerking i.v.m. de rechten van het kind (op de bladwijzers) nl. het kind heeft het recht om het even wat te lezen. Als je een boekenwurm in huis hebt, is dat verre van evident. Ik las ook altijd dingen die nog niet voor mijn leeftijd bestemd waren maar enfin er zijn grenzen. Net zoals er grenzen zijn wat betreft het computergebruik.
    Tenslotte wat betreft computergebruik : verwacht niet van je kind dat hij / zij energie steekt in het lezen als het eerst een uur op de computer heeft getokkeld. Computergebruik vreet energie en het levert zéér weinig op vooral omdat de hersenen bij het chatten en surfen op internet zo ongeveer tilt slaan in alle richtingen en lezen daarentegen concentratie vraagt. Je zou van minder ADHD krijgen.

  3. je kan geen ADHD krijgen… of je hebt of je hebt het niet, het is aangeboren
    ik wil dat toch maar even voor de duidelijkheid hier neer zetten na de reactie van voorgaande
    er bestaan al genoeg fabeltjes rond handicaps

  4. Mijn zoon van 10 kan zich moeilijk concentreren en leest niet graag, daarom ben ik onlangs naar de opening van het eerste Makkelijk Lezen Plein ( http://www.makkelijklezenplein.nl/ ) in België geweest : hier worden boeken voorzien en tips gegeven voor ADHD’ers, maar evengoed voor kinderen die gewoon niet graag lezen. Wat hij wel leuk vindt, zijn de strips van Jommeke, dus die laat ik hem dan ook “verslinden”. Ik ben ook terug beginnen voorlezen en ik merk dat hij dat heel erg op prijs stelt ! Toch de moeite waard om even tijd voor te maken, ook al hebben we het zo druk.

  5. Kinderen die in de lagere school graag (en goed) lezen, zullen dat in het secundair onderwijs wellicht volhouden. Maar minder leesvaardige kinderen zullen snel afhaken vanaf de leeftijd van 12, 13 jaar. Zeker wanneer ze in TSO of BSO school lopen. In die studierichtingen wordt ook minder aandacht aan lezen besteed.
    Een jeugdauteur zoals Dirk Bracke schrijft prachtige boeken voor tieners, maar voor een aantal kinderen zijn ze qua leesniveau te hoog gegrepen. En de meeste kinderen hebben wel de films over Harry Potter gezien, maar hoeveel kinderen hebben ook de boeken gelezen. Alleen al de omvang van deze boeken schrikken minder vaardige lezers af.

    Om ook minder leesvaardige tieners aan het lezen te houden zijn aangepaste boeken nodig. Onze uitgeverij, Lezen voor Iedereen / Eenvoudig Communiceren maakt dergelijke boeken. Enerzijds betreft het bewerkingen in eenvoudige taal van bestaande boeken of verhalen. Anderzijds worden ook speciaal verhalen geschreven voor moeilijke lezers. Een goed voorbeeld daarvan is onze Reality Reeks. In deze reeks brengen we verhalen rond thema’s waarmee jongeren van 14 tot 16 jaar kunnen geconfronteerd worden (zoals alcohol, discriminatie, racisme, tienerzwangerschap, enz.).

    Een volledig overzicht van onze boeken vindt u op http://www.lezenvooriedereen.be. Ze zijn ook meer en meer te vinden in openbare bibliotheken.

Schrijf een reactie

Je reactie verschijnt meteen online, maar kan verwijderd of aangepast worden als de redactie vindt dat je niet voldoet aan de algemene voorwaarden. Zorg dat je reactie relevant is voor het onderwerp van het bericht waarop je reageert. Gebruik geen ongepaste of beledigende taal en maak geen reclame.