Paasvakantie! “Ik zie er eigenlijk tegenop”, zegt papa Jan. “Onze Jonne verveelt zich stierlijk als hij niet op de computer mag. Dan wordt hij heel lastig. Ik kan toch moeilijk elke minuut van de dag met hem bezig zijn.” Herkenbaar? Hoe leer jij je kind met verveling omgaan?

Geert (42): “Ik ben de chauffeur”
“Wij vinden het belangrijk dat onze kinderen in hun vrije tijd zinvolle dingen doen. Femke (12) gaat twee keer per week naar het ballet, Sanne (9) houdt meer van zwemmen. Ze volgen allebei ook notenleer. Twee keer per week. Zondagmorgen gaat Femke naar de dictie. ‘s Middags is er de jeugdbeweging. Op woensdagmiddag is er niks. De kinderen brengen en halen, het is een hele organisatie. Dat betekent toch dat je jezelf vaak moet uitschakelen. Daar kies je voor.”

In de sportvereniging, de muziekschool, jeugdbeweging … leren kinderen kiezen, zich voor iets inzetten, initiatief nemen, verantwoordelijkheid dragen… Vrije tijd wordt zo tegelijkertijd oefen- en leertijd. Maar veel ouders denken dat kinderen elk vrij moment zinvol bezig moeten zijn. Ze vullen die tijd dan vaak zelf in. Maar kinderen moeten ook soms zelf kunnen bepalen wat ze willen doen, met wie en wanneer. Ze leren zo kiezen, contacten leggen, afspraken maken, plannen, rekening houden met anderen. Kinderen die die kansen niet krijgen, leren niet omgaan met vrije tijd. Ze gaan zich vlug vervelen als ze eens even niets te doen hebben.

Chris (32): “Bij mijn ouders”
“Mijn man en ik hebben een druk leven. Als Thijs (4) en Brecht (5) niet naar school moeten, zitten ze bij mijn ouders. Daar hebben ze een grote tuin om in te spelen. Tijdens het weekend vervelen ze zich dan. We spelen wel eens samen, of gaan wandelen. Maar het is makkelijker een dvd op te zetten, vooral na school. Dat geef ik toe. Meestal zijn we zelf moe en hebben alleen zin om naar tv of dvd te kijken.”

Vrije tijd begint als de school uit is en het huiswerk gedaan. Kinderen weten niet altijd hoe ze met die vrije tijd moeten omgaan. Dat moeten ze leren. De vrijetijdsindustrie speelt handig in op verveling. Zij vertelt wat kinderen moeten doen: tv, playstation, computer… Jouw voorbeeld is belangrijk. Als je zelf de zetel niet uitkomt, doet je kind dat ook niet. Denk samen na over hobby’s (jeugdbeweging, sportclub, muziekschool, tekenacademie…), doe af en toe samen iets, laat hen mee het eten bereiden… Overdrijf niet. Bedenk niet voor elk moment van de dag iets om te doen. Laat je kind zich ook maar eens vervelen.

Jan (39): “Ik geef snel toe”
“Mijn zoon (11) is in de vakanties met geen stokken van zijn computer weg te slaan. Wanneer ik zijn computergebruik beperk, klaagt hij dat hij zich verveelt. Dan wordt hij heel vervelend. Hij valt dan zijn zusje lastig. Ik geef snel toe. Liever dat hij op de computer zit dan.”

Kinderen die zich vervelen gaan zich minder goed gedragen. Dat wil daarom niet zeggen dat je als ouder alles moet toelaten omdat het zich maar niet zou vervelen. Dan beloon je je kind eigenlijk omdat het iets fouts doet. Kinderen mogen zich best eens vervelen. Uit verveling groeit creativiteit. Besteed niet te veel aandacht aan de verveling. Vaak verzinnen kinderen na een tijdje zelf oplossingen.

Download 100 instant doetips tegen verveling

“Verveling is normaal”

Interview met Jan Van Gils:

“Verveling is de normaalste zaak van de wereld. Het is het moment waarop je kind nog niet weet wat het gaat doen. Daarom duurt het bij kinderen ook zelden langer dan een kwartiertje.” Dat zegt Jan Van Gils van het onderzoekscentrum Kind & Samenleving.

Ouders willen snel dit moment van verveling doorprikken, maar is dat wel nodig?
“Nee, je moet je kind niet meteen een palet van mogelijkheden aanbieden. Verveling is een noodzakelijk kwaad. Zo’n vervelingsdip valt vaak na het bezoek van een vriendje, na een spel of een televisieprogramma. Het is een overgangsmoment en daar moet het mee leren omgaan.”

Zelfs als je kind naar de televisie of computerspelletjes grijpt om verveling tegen te gaan, is dat niet meteen slecht?
“Het is een kwestie van je hoofd leeg te maken om opnieuw actief te worden. Veel kinderen ontwikkelen een vervelingsritueel. Ik ken een kind dat op zijn hoofd gaat staan wanneer het zich verveelt, zo kan het beter nadenken om daarna weer te gaan spelen. Dat kind past een vervelingsstrategie toe en zet de eerste stappen naar tijdsmanagement.”

Tijdens het begin van de vakantie slaat verveling zelden toe, naar het einde daarentegen…
“In tegenstelling tot de schoolstructuur is er in de vakantie ruimte voor eigen ideeën. Je kind voelt dan de behoefte om een andere, nieuwe en spannende structuur te ontdekken. In de vakantie wissel je de structuren dus best af. Laat ze thuis ook dagelijks mee afwassen, klusjes opknappen of voer badrituelen in na het buiten spelen. Laat ze buiten en ‘op straat’ spelen. De meeste impulsen vindt je kind daar.”