Loading ...
2 jaar geleden 
Wat vinden kinderen leuk aan hun papa en wat niet? Klasse voor Ouders vroeg het aan 1.000 kinderen in Vlaanderen. Wat blijkt? Kinderen vinden het leuk dat hij ‘samen dingen doet’, dat hij grappig en lief is, cadeautjes geeft en dat ze ‘veel van hem mogen’. Wat ze niet leuk vinden is dat hij snel boos wordt, altijd werkt en nooit luistert.
Prof. Dimitri Mortelmans, gezinssocioloog van de Universiteit Antwerpen, bekijkt de cijfers.
Het paparapport: de cijfers
Kinderen uit het basisonderwijs
Kinderen uit het secundair onderwijs
Interview met gezinssocioloog Dimitri Mortelmans
Verbazen jou die resultaten? Hoe moeten we ze interpreteren?
Dimitri Mortelmans: “De cijfers verbazen me niet en toch schrik ik ervan. Ze verbazen niet omdat ze aansluiten bij een vaderbeeld dat komt uit de tijd van de kostwinnaar. Ik schrik ervan omdat ik dacht dat het vaderbeeld er toch anders zou uitzien dan vroeger. Toch in elk geval in de hoofden van de kinderen.”
Moeten we pessimist zijn?
Dimitri Mortelmans: “Wat mij opvalt is dat kinderen in totaal veel meer positieve dan negatieve eigenschappen opgeven. De top twee van de negatieve eigenschappen (‘snel boos’ en ‘werkt te veel’) wegen zwaar, maar toch is het totaalbeeld overwegend positief. Deze negatieve eigenschappen passen perfect in dat oude – maar blijkbaar toch niet zo oude – vaderbeeld van de patriarch die moet werken voor zijn gezin en die het gezag is in huis. Het is wel jammer dat niet dezelfde vragen zijn gesteld over de moeders van de kinderen. Ik zou niet verbaasd zijn dat ‘veel werken’ ook daar behoorlijk zou scoren. In een maatschappij van tweeverdieners is de plaats van werk enorm toegenomen, ook bij de moeders. Die context is een realiteit voor veel kinderen. Maar het speelt wellicht nog sterker bij vaders dan bij moeders.”
Welk vaderbeeld spreekt uit de resultaten?
Dimitri Mortelmans: “Het vaderbeeld is in de eerste plaats een beeld van een lieve papa en dat is goed om te zien. Tegelijk blijft de papa een strenge figuur waar je een beetje bang voor bent en een afwezige figuur die door het werk opgeëist wordt. Gezien de werkdruk en de eisen van onze maatschappij, is dat niet zo’n vreemde vaststelling. Dat wil niet zeggen dat er nog geen ‘nieuwe’ papa is, ook al krijg je het beeld van de ‘oude’ papa. De ‘nieuwe papa’ vind ik terug in de positieve eigenschappen. De nieuwe papa is veel meer betrokken. Alleen zien kinderen dat niet altijd zo: op oudercontacten bv. Vaders zijn ook meer dan vroeger betrokken bij de belangrijke keuzes bij de opvoeding van het kind. Maar ook dat is minder zichtbaar in de leefwereld van het kind.”
Hoe komt het dat kinderen zo denken?
Dimitri Mortelmans: “Kinderen krijgen vanuit heel veel hoeken beelden over vrouwen, mannen, papa’s en mama’s mee. Op school wordt soms heel clichématig over mama en papa gesproken. Dat ervaar ik zelf bij mijn kinderen. Ook aan de keukentafel thuis, via televisiekijken en in de jeugdbeweging krijgen ze patronen mee. Er is dus niet één bron aan te duiden die ons vertelt waarom kinderen zo denken. De antwoorden in de enquête zijn deels ingegeven door wat de kinderen opvalt aan hun vader. ‘Grappig zijn’ en ‘samen dingen doen’ staat daar duidelijk bovenaan. Vooral ‘grappig zijn’ valt op omdat in een onderzoek naar vrije tijd bij kinderen en jongeren gevraagd werd wat de eigenschappen waren van een goede monitor/leider. ‘Grappig zijn’ stond daar onbetwist op nummer 1. Het is voor deze generatie blijkbaar een belangrijke eigenschap en wel een die ze bij hun papa terug vinden.”
Oudere kinderen denken toch iets anders dan jongere?
Dimitri Mortelmans: “Bij de oudere kinderen is het opvallend dat meisjes klagen dat vaders nooit luisteren. Vaders zijn dus vooral doeners en geen praters en luisteraars. Dat is een voornamelijk vrouwelijk domein. Al lijken de ondervraagde meisjes dat toch niet zo prettig te vinden. Een luisterende vader zou wel eens goed kunnen scoren bij hun dochter. Dat beide geslachten klagen over ‘zagen’ en ‘saai’ lijkt me meer met de leeftijd te maken te hebben dan met de vaders zelf. Kinderen moeten zich in die periode tegen hun ouders kunnen afzetten om tot hun eigen identiteit te komen. Dat hoort erbij.”
Hoe serieus moeten we de signalen van kinderen nemen?
Dimitri Mortelmans: “Vooral de percentages ‘ik mag veel’ en ‘hij geeft veel geld en cadeautjes’ vallen op. Ik ken de achtergrond van de kinderen niet, maar dat antwoord lijkt me zo weggelopen uit gescheiden gezinnen. Is daar de Disney-papa aan het werk die meer bezig is met de kinderen verwennen dan met ze op te voeden. Het is jammer om te zien dat die eigenschappen zo hoog scoren. Vanuit het perspectief van het kind begrijp je dat natuurlijk. Ik denk dat die cadeaugevende vaders op andere en betere manieren kunnen scoren dan met materiële geschenken. En dat geldt n voor alle vaders, niet alleen gescheiden vaders. Op langere termijn is écht contact en aandacht sterker dan materiële verbintenissen. Het effect neemt ook duidelijk af met de leeftijd. Bij de secundaire scholieren geeft geen derde maar slechts tien percent dat als een goede eigenschap aan.”
Ervaren jongens en meisjes hun papa op een andere manier?
Dimitri Mortelmans: “Het frappeert dat het jongens minder opvalt dat vaders werken dan meisjes. Daar zit bijna twintig percent verschil op, iets wat bij de andere categorieën veel minder uitgesproken is. Mogelijk is hier een gendereffect aan het werk. Meisjes letten er veel meer op dat hun papa veel werkt. Misschien horen zij moeders hier vaker over spreken of klagen. Ik kan mij niet inbeelden dat vaders met dochters meer aan het werk zijn dan vaders met zonen.”
Het idee dat kinderen van papa vinden dat hij te veel werkt komt, denk ik, vooral door het feit dat het nog steeds vooral de mama’s zijn die de kinderen naar opvang, school, dokter, sport enz brengen. Spijtig genoeg zijn het nog steeds grotendeels de mama’s die, ondanks het feit dat ze ook uit werken gaan, zich in alle mogelijke bochten wringen om dit allemaal rond te krijgen waardoor de kinderen natúúrlijk de indruk krijgen dat mama meer thuis is en papa meer werkt. Het huishoudelijk werk dat de mama’s dan ‘s avonds ook nog op zich nemen, wordt spijtig genoeg niet echt als “werken” ervaren. En even spijtig genoeg is er nog altijd dat klassieke rollenpatroon aanwezig waardoor het gros van de huishoudelijke taken door de mama gedaan wordt. Sorry, papa’s. Ik hoor jullie protest er al van ver aankomen maar dit is wél realiteit.
En aan alle Disney-papa’s: alle goeie bedoeling en kortstondig blije gezichtjes ten spijt – je bewijst je kinderen er op termijn geen dienst mee.
Ik ben een vake die elke dag kookt, afwisselend met mijn vrouw onze dochtes in bed stopt en een verhaaltje voorleest, ‘s morgens de boterhamen klaar maakt, bij de dokter gaat, … En ik heb niet het gevoel dat ik daar de enige vader mee ben. Nu als reactie wil ik vooral toch meegeven dat als het rollenaptroon veranderd moet worden, dit moet gebeuren door de vaders ruimte te geven om die rol op te nemen. Dus aan alle mama’s, zorg dat de vader een rol inneemt en geef hem daar ook de ruimte voor. Als kleuter gaan kinderen zich identificeren met de ouder van hetzelfde geslacht. Als je als vrouw dus wilt dat ook je dochter niet al het werk op zich moet nemen, dan draag je daar eigenlijk ook een verantwoordelijkheid in. Vaak vinden mama’s ook wel dat zij het beter doen omdat de vader het op een andere manier doet dan hen. En een ander vb, het heeft lang geduurt eer de juf er aan dacht dat naast leesmoekes er ook wel leesvakes zijn of willen zijn. Maar alle uitnodigingen zijn gericht naar … je raad het al. Aan de kinderen zegt de juf dat moeten vragen aan de mama … en niet aan de papa. Ok we laten ons misschien makkelijk een taak uit de handen nemen
), maar de oorzaak bij het verkeerde rollenpatroon enkel bij de man leggen is niet echt correct volgens mij.
Mamlli,
wat je vertelt over mama’s en papa’s lijkt me correct, maar veralgemeen aub niet te vlug! Er zijn genoeg papa’s – daar reken ik mezelf bij – die ook aan de schoolpoort staan, hun deel in het huishoudelijk werk doen – misschien niet de helft maar we doen ons best – en overal rondrijden om de kinderen overal naartoe te brengen.
Ik kan me ook wel vinden in het verhaal van marnix: ook ik krijg soms eenzijdige briefjes uit school en thuis worden zaken die niet op de ‘juiste’ manier verlopen al snel uit handen genomen.
Mijn boodschap aan alle papa’s: laat je niet kisten en toon dat het ook anders kan en mag! Papa’s doen het niet beter dan mama’s, ze doen de dingen gewoon ANDERS. En laat de juf op subtiele manier voelen dat ook jij er bent, met plezier komt voorlezen of voeren voor een uitstapje van de klas.
Van de kinderen uit het secondair onderwijs zegt 35% dat de papa helpt met huiswerk, maar zegt 48% dat de papa nooit thuis is en te veel werkt … Als de papa nooit thuis is, hoe kan hij dan helpen met huiswerk. Bijgevolg maak ik de volgende bedenking: slaat het percentage op het feit dat ze het leuk vinden dat hou zou helpen of help hij effectief? Hoe hebben de kinderen de vragen opgevat/geïnterpreteerd zodat we komen tot deze schijnbare contradictie?
In het secundair zitten papa’s niet meer naast de kinderen om te helpen met huiswerk he. Het gaat dan meer over vraagstukken oplossen en dingen uitleggen die ze niet snappen. Dus ‘t is niet dat de vader dan al om 16u thuis moet zijn. Helpen met huiswerk is volgens mijn ervaring meer problemen oplossen als ze zich voordoen. Dus het kan wel denk ik.
Het hoeft niet “per se” veel moeite te kosten hoor als papa.
De kinderen naar school brengen, of beter nog, gaan halen geeft hen ongelooflijk veel voldoening.
Begin ook niet als een gek alle huistaken te doen en betrek misschien de kids bijvoorbeeld bij het koken of andere kleine huishoudelijke taken. Of, ga gewoon even bij hen zitten, of vraag om even bij jou te komen zitten als je iets doet. Samen praten over de “dingen van de dag” is ook heel leuk.
Of, stop eens een paar uurtjes vroeger, haal hen van school, ga samen eens iets leuk doen (zwemmen, fietsen,…).
Het is zeker belangrijk dat je er als papa bent en je kan heus wel dezelfde taken doen als de mama. De kids wegbrengen, mee naar de dokter gaan, huiswerk maken.
Plus, het is echt geen schande om als vader tijd te maken voor je kinderen, ook al denkt je werkgever hier anders over. Tegenwoordig als “tweeverdieners” kan het ook gewoon niet anders!
I LOVE MY DADDY
IK HEB JUIST EEN NIEUWE ZONNENBRIL GEKREGEN AAH !
HIJ IS GEWELDIG