Een leerling in een secundaire school produceert gemiddeld 100 kg
afval per jaar. Twee derde daarvan is verpakkingsafval. Maar niet in
deze school. Hier zijn brooddozen verplicht, hebben ze de drankautomaat
buitengegooid en ouders binnengehaald in het milieuteam. Wat brengt
dat op?
De eetzaal ruikt naar verse soep en boontjes. De leerlingen schuifelen binnen. Wie geen
warm middagmaal eet, heeft een brooddoos bij. Rode, gele, dozen met Nijntje, Winnie The Pooh
of Lego. «Alle leerlingen van het eerste jaar krijgen op 1 september een nieuwe brooddoos van
het oudercomité», zegt moeder Lutgarde De Smet, voorzitter. «Zo kunnen we meewerken aan het
milieuproject van de school. We vermijden afval en geen aluminium is een stuk goedkoper voor
de ouders.»
Geen zilverpapier
In het Stella Matutinacollege in Lede zetten ze nu om de veertien dagen een halve
PMD-zak buiten. Vroeger waren dat er vier. De elektriciteitsrekening is stevig gedaald. De
leerlingen verzamelden twee ton batterijen en dat leverde een digitaal fototoestel en een printer op.
«We hebben onlangs een steekproef gehouden in de refter», vertelt directeur Wim De Wiest.
«Van de 200 leerlingen die daar zaten, gebruikten nog zeven leerlingen zilverpapier. Een
leerling van het MOS-team sprak hen daarop aan. De volgende dagen zagen we geen zilverpapier meer.»
MOS staat voor Milieuzorg op School. Scholen zijn grootproducenten van afval. 977 basisscholen
en 617 secundaire en hogescholen in Vlaanderen doen daar wat aan. Zij ondertekenen een
milieubeleidsverklaring en proberen het ‘groene school’-logo te bemachtigen.
Compostmoeder
In het MOS-team van deze school zitten leerlingen, leerkrachten en ouders. Directeur De
Wiest is blij met de ouders: «Als zij niet meewillen, hebben onze inspanningen niet hetzelfde
effect. Bij de inschrijving krijgen alle ouders uitvoerig informatie over ons milieuproject. We
vragen hen om hun kinderen zo weinig mogelijk afval mee te geven in de vorm van brikjes,
zilverpapier, plastic. Er zijn op school drinkwaterfonteintjes, waar de kinderen gratis water kunnen
drinken. Nu ouders deel uitmaken van ons milieuteam en de vergaderingen bijwonen, kunnen ze er thuis
ook op inspelen. Een moeder stelde voor om compostmoeder te zijn. Ze zal nu enkele leerlingen
tot compostmeesters opleiden.»
Drankautomaten buiten
De school had eerder al de drankautomaten uit school verwijderd. Die brachten veel afval
mee: om de twee weken vier PMD zakken. Nu verkopen de leerlingen drank in glazen flesjes. De
leerlingen houden het winkeltje open. Je krijgt een halve euro als je het lege flesje
terugbrengt. «Het is de bedoeling dat we de houding die we op school aanleren, meenemen naar huis»,
zegt Bart die in het vijfde jaar zit. «Je moet proberen om de hele school mee te krijgen, maar
ook de ouders. We zien dat het werkt.»
De school heeft geen groene ploeg die de speelplaats netjes houdt. «Wie strafstudie heeft
mag kiezen: het schoolreglement schrijven of de speelplaats opkuisen. Natuurlijk zijn zij niet
de enigen die de speelplaats netjes houden. We hebben onze ‘milieuagenten’: leerkrachten en
leerlingen, die regelmatig controleren of het afval wel in de juiste vuilnisbak gegooid werd.
Boven de vuilnisbakken hangen plaatjes om ouders, leerkrachten en leerlingen te informeren.»
Lichtteam
«In januari zijn we ook gestart met een lichtteam», zegt De Wiest. In elke gang zijn er
leerlingen die erop letten dat lichten niet nodeloos branden in gangen of klassen. Zij verlaten
ook het laatst het gebouw. Soms werkt het ook niet, maak je geen illusies. Dat is dan door
de verregaande nonchalance van iedereen. Maar we doen ons best, we houden vol. Bij iedere
actie die we ondernemen, groeit ons milieuteam. Van de 400 leerlingen in onze school, zitten er 50
in één of ander team dat met MOS te maken heeft. Niet slecht, toch?»
«Vroeger durfde ik ook al eens de boterhammen in zilverpapier meegeven», zegt Monda, moeder
van Mieke en lid van het MOS-team, «maar dat is nu uit den boze. We springen thuis veel zuiniger
om met energie. Er blijven niet nodeloos lichten branden, de computer staat niet zomaar aan,
we laten geen deuren open staan en kopen nu terug melk in glazen flessen. Alle afval
wordt plichtsbewust gesorteerd. Het is een andere manier van leven, bewuster, gezonder. Het is
formidabel hoe creatief de kinderen zijn. Ik kan daar nog veel van leren.»

Je wil samen met andere ouders en leerkrachten werken aan een groene school? Dat kan. MOS is een
milieuzorgproject van kleuter- tot hogeschool. Milieuzorg op School (MOS) – Koning Albert II-laan 20/8 – 1000 Brussel
- mos@lin.vlaanderen.be (basisonderwijs) – groeneschool@vlaanderen.be (secundair onderwijs)
Zeven voetbalvelden
Zeven voetbalvelden. Dat is het spoor dat jij achterlaat op de aardbol. Een Indiër heeft
een verbruikersvoet die elf maal kleiner is. De oppervlakte aarde die nodig is om te voorzien in
de levensstijl van een persoon, stad of land is zijn ecologische voetafdruk. Bereken je
eigen ecologische voetafdruk op www.voetafdruk.be
Een Vlaming produceert gemiddeld 556 kg afval per jaar. Dat zijn ongeveer tachtig
vuilniszakken. Als we verstandig kopen en afval vermijden kunnen we dat afval beperken tot 150 kg
per inwoner, zegt Ovam. Meer info op: www.ovam.be
Alles voor milieuvriendelijke schoolaankopen:
Hoe groen ben jij?
Omcirkel het cijfer aan dat past bij jezelf (0= het minst, 5 het meest)
1. Ik werp papiertjes, verpakkingsafval of blikjes in de juiste vuilnisbak. 1 2 3 4 5
2. Ik gebruik een brooddoos en geen aluminiumfolie. 1 2 3 4 5
3. Ik schrijf op beide kanten van bladen en ben zuinig bij het printen. 1 2 3 4 5
4. Ik ben zuinig met water (tijdens het wassen, bij toiletbezoek). 1 2 3 4 5
5. Als ik kan kiezen, ga ik te voet, met de fiets of het openbaar vervoer. 1 2 3 4 5
Ben jij zelf groen en vind je dat de school genoeg inspanningen doet om je kind milieubewust
op te voeden? Dit is maar een deel van de test die je kan vinden op www.klasse.be/k-test. Er
is een test voor jezelf, voor de kinderen en de school. Ouders geven zichzelf 68 % op hun
groen rapport. Scholen krijgen van ouders 56 %. Dat zijn voorlopige cijfers. Die kunnen nog
veranderen. Als jij meedoet op www.klasse.be/k-test. Duizenden lezers hebben het al geprobeerd.
Nu jij?
Gratis brooddozen voor heel de school
Je wil samen met de ouders en leerkrachten een gezellig en afvalarme refter? Stuur je
actie, plan of voorstel vóór 2 april naar Klasse voor Ouders (Brooddoos) – Koning Albert II-laan 15
- 1210 Brussel. Het oudercomité met het leukste idee krijgt voor alle leerlingen van de
school een gratis brooddoos cadeau.
Voor deze reportage ging Klasse voor Ouders op
bezoek bij het Stella Matutinacollege in Lede.




