Klasse voor ouders

Toets? Wat heeft Mundo onthouden?

Wat hebben een jungle en hersenen gemeen?

Hoe komt het dat we weten dat een banaan geel is, acht maal zeven 56, een olifant een slurf heeft en dat M’Penza een voetballer is en geen merk van spaghetti, dat we kunnen lezen wat hier staat? Ons geheugen zorgt daarvoor. Maar hoe werkt dat dan? Klasse voor Ouders dook een uurtje in het hoofd van Mundo. Hij moet maandag alles weten over de aardappel. Of we dat ook terugvinden?

 Vrijdag, 17 u. Mundo heeft maandag toets. Omdat het weekend druk is (voetbaltornooi, Nonkel Eddie trouwt) gaat hij nu alvast een uurtje studeren.

17u00 Wat Mundo de eerste vijf minuten van een uurtje leertijd in zijn hoofd stopt, blijft beter hangen. Het is goed dat hij dan even bekijkt wat hij allemaal gaat/moet leren. Tijd voor een overzichtje.

17u10 Wat hebben Inca’s met aardappelen te maken? Dit heeft Mundo thuis zelf moeten opzoeken, dat weet hij nog. Wat Mundo zelf ontdekt en wat hem interesseert, onthoudt hij beter.

17u15 «Een ‘poot’aardappel. Hey, hier heeft de meester in de klas een leuke mop bij verteld.» Wat Mundo kan vasthaken aan gebeurtenissen, zaken uit het echte leven, onderdelen van andere leerstof, onthoudt hij beter.

17u25 Kleine zus komt op de kamer binnen: «Mundo, heb jij een potloodslijper?».

17u40 «Zeg, in ons boek en ons schrift staat twee keer hetzelfde. Nu heb ik dat toch twee keer geleerd zeker.» Wetenschappers hebben ontdekt dat er minstens vijf herhalingen nodig zijn om tot parate kennis te komen. Je hebt bijvoorbeeld meer effect als je elke dag 5 minuten Franse werkwoorden blokt dan wanneer je dat gedurende een uur de avond voor de toets doet. Herhalen doet onthouden.

17u50 «Aardappelen en vitamine C. Wow, hier staat een leuke tekening bij.» Wat opvalt onthoudt Mundo beter. Leerkrachten die veel met kleuren, afwisseling en beelden werken stimuleren het geheugen.

17u55 Wat Mundo de laatste vijf minuten in zijn hoofd stopt, onthoudt hij beter. Op voorwaarde dat Mundo weet dat hij nadien iets anders mag gaan doen, een kwartiertje pauzeren bijvoorbeeld.

 Maandag 8 u. Wat weet Mundo nog?

Zaterdag en zondag heeft Mundo geen boek meer open gedaan. Wat weet hij nog na het weekend? Drie kwart van wat hij geleerd heeft is Mundo vergeten.

Als je wat probeert te ont-houden vormt er zich een pad tussen je hersencellen. Je kan het vergelijken met een pad dat je maakt als je voor het eerst in een jungle komt: je duwt de planten en struiken opzij. Even blijven ze achter jou nog platliggen, maar een paar uur later sluit de jungle zich opnieuw. Als je enkele dagen na elkaar op hetzelfde pad zou wandelen zal je zien dat het gras en uiteindelijk zelfs struiken en planten plat blijven liggen. Je hebt een pad gemaakt.

Hetzelfde gebeurt met onze hersenen. Als Mundo iets één keer in zijn geheugen stopt, is het geheugenspoor te zwak om lang te blijven bestaan. Twee dagen later weet hij meer dan driekwart niet meer van wat hij heeft geleerd. Het zit in zijn kortetermijngeheugen. Als je verschillende keren hetzelfde in je hoofd stopt wordt het spoor alsmaar sterker. Zo sterk dat je op den duur niet meer hoeft na te denken: het is gewoon ‘parate kennis’ geworden. Dat is wat gebeurt als we leren praten, namen van voetballers onthouden, de maaltafels leren. Het komt in het langetermijngeheugen.

Fit geheugen? 6 tips

1. Zorg voor gezonde voeding: veel groenten en fruit, kip, vis of mager vlees. Kies voor natuurlijke voedingsmiddelen in plaats van snacks en kant-en-klaarmaaltijden. Van een korte gezondheidskuur enkel tijdens de toetsenperiode moet je geen mirakels verwachten.

2. Zorg voor een rustige omgeving (geen ruzies, joelende kinderen, opgejaagde agenda)

3. Zorg voor regelmaat. Spreek met je kind af van wanneer hij studeert en wanneer hij rust. Help je kind met zichzelf afspraken te maken. Eén uur geconcentreerd studeren verdient minstens tien minuutjes rust.

4. Schematische voorstellingen van de leerstof blijven sneller hangen in het hoofd.

5. Stimuleer je kind om te herhalen. Als je kind iets voor de eerste keer ziet tijdens de toetsenweek, kan je niet verwachten dat hij dat snel zal onthouden. Stimuleer je kind ook tijdens het schooljaar zijn les te leren. Enkel wat je vaak herhaalt, blijf je onthouden.

6. Kinderen onthouden beter wat ze kunnen verbinden met zaken uit hun eigen leven.

Wat leren kinderen op school?

Leren leren is meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes met woorden uit het hoofd leren en beter schema’s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen opzoeken, verwerken en toepassen in allerlei situaties. Het betekent dat je jezelf moet kunnen motiveren (wat je graag doet, doe je beter). En dat je je eigen manier van leren gaat bekijken: wat doe ik goed, wat kan beter? Dat is niet enkel nodig om toetsen voor te bereiden of huiswerk te maken. Het is gewoon een vaardigheid voor het leven.

Win een boek:

Zijn meisjes intelligenter dan jongens? Word je slimmer van snoep eten? Leer je beter met Natalia of Belle Perez op de achtergrond? Hoe werken hersenen eigenlijk? Een antwoord op de vragen vind je in «Hebbes, een boek over hersenen, geheugen en leren leren». Het boek is vooral bedoeld voor kinderen tussen 11 en 14 jaar, maar ook ouders kunnen er veel uit leren. Het boek is uitgegeven bij Die Keure en kost 14,95 euro. Klasse voor Ouders geeft 20 exemplaren weg. Stuur voor 10 juli een kaartje naar:

Klasse voor Ouders (HEBBES) – Koning Albert II-laan 15 – 1210 Brussel of een mailtje naar secretariaat.ouders@klasse.be.

Voor deze tekst werkte Klasse voor Ouders samen met Hilde Jaspaert en Paul Maes, auteurs van Hebbes.

Schrijf een reactie

Je reactie kan alleen gepubliceerd worden als je je naam en e-mailadres invult. Je reactie verschijnt meteen online, maar kan verwijderd of aangepast worden als de redactie vindt dat je reactie niet voldoet aan de algemene voorwaarden. Zorg dat je reactie relevant is voor het onderwerp van het bericht waarop je reageert. Gebruik geen ongepaste of beledigende taal en maak geen reclame.