“Als ik zie hoe nieuwsgierig kinderen kunnen zijn, hoe enthousiast, dan besef ik dat we hen echt iets bijbrengen”, zegt natuurouder Hilde Pille. “Maar ook de sfeer binnen de groep natuurouders is heel fijn. We zijn allemaal besmet met het natuurvirus.”

Over het milieu leer je niet alleen in een boek

Directeur Kristof Casier: “Ervaringsgericht onderwijs staat centraal in onze school. Leerlingen leren het meest over de natuur, ín de natuur. Niet enkel in een boek of schrift. Via Milieu op School (M.O.S.) hoorden we over natuurouders. Onze school is ooit opgericht door ouders. We waren dan ook meteen verkocht. Via de schoolkrant deden we een oproep. De kandidaten volgden een cursus bij de provincie. Tien jaar later spreken de M.O.S.-logo’s en -vlaggen voor zichzelf.”

We zijn geen besloten clubje

Natuurouder Hilde Pille: “Tijdens die cursus leerden we op een actieve manier vertellen over de natuur. Maar ook hoe je omgaat met verschillende leeftijdsgroepen. Sommige natuurouders hebben een pedagogische achtergrond. Maar dat hoeft niet, ook andere ouders kunnen natuurouder worden. Aansluitende hobby’s verrijken onze werking. Zo hebben we bijvoorbeeld een imker onder ons. Jaarlijks scholen we ons bij. Mogelijke nieuwe kandidaten spreken we zelf aan. Via de nieuwsbrief van de school lanceren we af en toe ook een oproep. We zijn zeker geen besloten clubje. Nieuwe natuurouders begeleiden we tot ze zich zeker genoeg voelen om alleen voor een groep kinderen te staan.”

Met kinderen de natuur in

Directeur Kristof Casier: “Om de veertien dagen komt er wel een natuurouder in actie. Elke maand spelen de leerkrachten samen met de natuurouders een M.O.S.-toneeltje. Zo zetten we nieuwe aandachtspunten in de spotlight: over water, energie, afval, biodiversiteit, verkeer…” 

Natuurouder Hilde Pille: “We ondersteunen de leerkrachten op natuurwandelingen. We werken dan met kleine groepjes, in een doorschuifsysteem. Dat verhoogt de betrokkenheid en zorgt voor een leuke afwisseling. Verder lenen we materiaalkoffers uit bij de provincie en maken die eigenhandig na. Zo kunnen we nu al het ‘kabouterpad’ en het ‘beestig natuurpad’ veel intensiever gebruiken op onze school. Je vindt ons ook in de klas. Leerkrachten die les geven over energie, water of recyclage, kunnen een beroep doen op ons. Maar ook tijdens zee-, plattelands- of bosklassen duiken we met de kinderen de plaatselijke natuur in.”

Hoe meer opvolging, hoe groener

Directeur Kristof Casier: “Elk jaar hebben we een ander hoofdthema. Dat komt om de vijf jaar terug. Dat wil niet zeggen dat we de andere thema’s intussen vergeten. Elke week reserveren we een plekje voor milieuopvoeding in de nieuwsbrief. Ook op de personeelsvergadering is het een vast item. Bovendien betrekken we de kinderen hier actief bij via de leerlingenraad. Daarin zijn alle klassen vertegenwoordigd. De afgevaardigden voor het milieu, de ‘Groene Ridders’, beslissen samen welke klas de ‘Meest Groene Klas’ van de maand is. Het gaat dan over afval sorteren, maar ook over milieubewust naar school komen. Of het naleven van de M.O.S.-afspraken. De ‘Meest Groene Klas’ mag dan een maand lang pronken met de wisselbeker. Stilaan wordt onze hele schoolwerking groen. Zo werken we rond afvalpreventie en drinken de kinderen uit een waterfonteintje. Maar we hebben ook een schooltuin en een mini-containerpark.”

Win-win-situatie

Directeur Kristof Casier: ”Deze bende enthousiaste ouders is een enorme aanwinst voor onze school. Ze zorgen ervoor dat de leraren praktischer kunnen werken en leukere werkvormen kunnen aanbieden. Doorheen de jaren zijn deze ouders echt experts geworden. Handig voor leraren die over sommige onderwerpen misschien iets minder weten. Het materiaal dat de natuurouders aanmaken is voor de leraren van onschatbare waarde. Maar ook de kinderen zijn veel meer betrokken dankzij de uitdagende werkvormen. Bovendien stimuleert dit project hun sociale vaardigheden. Want in het ene groepje werken ze samen met een opa van 80 jaar, in het andere met een jonge mama van 30. Ook al hebben ze waarschijnlijk een persoonlijke voorkeur, toch moeten ze met deze verschillende situaties omgaan. Dat is een extraatje dat handig meegenomen is.”

Wederzijds respect

Natuurouder Hilde Pille: “Een tijdje voor een geplande natuuractiviteiten komen we samen. Daar plannen we hoe we alles praktisch zullen organiseren. Nadien houden we ook nog een evaluatie. Op de M.O.S.-vergadering zorgen we voor een afvaardiging natuurouders. Onze contactpersoon zorgt voor de brug tussen natuurouders, school en ouderraad. Zo krijgen we ook feedback van de leerkrachten over de activiteiten. We werken op basis van wederzijds respect en dat werkt prima. De leraren maken een planning en wij passen ons in naargelang onze eigen agenda en interesse.”

Tips voor een succesvol natuurouderproject

• Maak heel duidelijke afspraken. Wie draagt welke verantwoordelijkheid?
• Zorg voor een vlotte communicatie. Maak iemand contactpersoon. Bewaak het teamwork, zowel binnen de groep ouders, als tussen ouders en school.
• Vermijd dat de natuurouders een hecht, gesloten clubje worden voor ingewijden.
• Zorg voor opvolging van de initiatieven. Betrek de leerlingenraad, beloon de groenste klas van de maand met een wisselbeker.
• Elk natuurproject is zinvol en nuttig. Al gebeurt dat maar één of twee keer per jaar. 

Meer info?

 www.milieuzorgopschool.be