Download PDF
Blader online
Loading ...
1 jaar geleden 
Hoe voed jij je kind op? Heel vrij? Met strenge regels? Verwen je vaak? Verwacht je veel? Jouw opvoedingsstijl heeft een effect op je kind. Neem het stuur vast en draai. Op wie lijk jij het meest: Johan, Willy, Sonya of Marthe?
“Omdat ik het zeg”
weinig warmte/veel controle
AUTORITAIR OPVOEDEN
Johan (40), vader van Deborah (10): “Wij verwachten veel van onze kinderen en Deborah weet dat. In ons gezin zijn er afspraken en iedereen moet zich daaraan houden. Wie iets mispeutert, krijgt straf. Als Deborah een probleem heeft, gaat ze naar haar mama. Ze weet dat ze bij mij niet flauw moet doen.”
Kathleen (32), haar juf: “Deborah is wat teruggetrokken op school. Bij toetsen is ze altijd heel zenuwachtig. Je voelt dat ze goed wil presteren en spiegelt zich daarbij aan anderen in de klas. Ik moet haar nooit op de vingers tikken en haar cijfers zijn meestal goed. Zelf neemt ze weinig initiatief. Ik denk dat ze wat zelfvertrouwen mist.”
“Los het zelf op”
weinig warmte/weinig controle
VERWAARLOZEND OPVOEDEN
Willy (34), vader van Jorne (13): “Met Jorne is het altijd iets: ruzie, slechte cijfers, strafwerk. Eigenlijk moest ik voortdurend boos zijn. Dat heb ik opgegeven. Hij is oud genoeg om zijn plan te trekken. Ik heb het vroeger ook allemaal alleen moeten doen. Als hij problemen veroorzaakt, moet hij ze maar oplossen. Gelukkig hebben we voor hem een strenge school gekozen.”
Jos (44), zijn klasleraar: “Jorne is een probleemgeval op school. Hij zet een grote mond op tegen de klasgenoten en tegen de leraren. Met hem praten lost niks op en elke dag straffen ook niet. Alles glijdt van hem af. Zijn ouders zien we niet, ze reageren nooit. Die hebben belangrijker dingen te doen, grijnst Jorne dan.”
“We praten veel”
veel warmte/genoeg controle
DEMOCRATISCH OPVOEDEN
Sonya (33), mama van Ilias (12): “Ik probeer onze kinderen warm op te voeden. Hen belonen om iets dat ze goed doen, werkt beter dan straf geven voor fouten. Dat betekent niet dat er bij ons geen regels en afspraken zijn. We praten regelmatig over wat kan en wat niet. En waarom? De regels passen we aan de leeftijd van de kinderen aan. Binnen die grenzen laten we ze zoveel mogelijk hun gang gaan.”
Hilde (36), zijn juf: “Ilias is een leuke gast om in je klas te hebben. Hij ligt ook goed bij zijn klasgenoten. Hij neemt initiatief en is soms een beetje te zelfzeker. Maar het is een man van zijn woord en als er iets op zijn lever ligt, zegt hij het..”
“Ze is zo’n schat”
veel warmte/weinig controle
VERWENNEND OPVOEDEN
Marthe (25), mama van Lien (5): “Je kan als ouder nooit genoeg doen voor je kind. Als Lien iets vraagt, staan we er. We doen alles voor haar. Lien is een schat. Ze is wel wat hevig, zeker als ze haar zin niet krijgt. Gisteren heeft ze op de speelplaats met haar springtouw naar Wendy geslagen. Stevig gestraft natuurlijk, maar het was haar schuld niet. Wendy en Joyce plagen haar al een hele week. Die hadden eigenlijk straf moeten krijgen.”
Veerle (46), haar juf: “Lien is soms wat moeilijk. Ze heeft nooit geleerd om met een moeilijke situatie om te gaan. Ze doet vaak haar zin, drijft haar willetje door. Ze kan moeilijk samenwerken in de klas. Maar ze is wel heel graag bij haar vrienden. Daar wil ze vanalles mee doen. Af en toe moeten we Lien op haar plaats zetten. Dan reageert ze hevig en begint ze te roepen.”
Verschillende stijlen
NATUURLIJK heb je niet maar één opvoedingsstijl. Opvoedingsstijlen variëren naargelang de situatie, de leeftijd van je kind, de opvoeding die je zelf gekregen hebt. Toch is er volgens specialisten een stijl van opvoeden waar kinderen meer kans hebben om zich goed te ontwikkelen. Thuis én op school. Het is een opvoeding die warmte biedt en tegelijkertijd regels stelt en grenzen toont.
Deze tekst is gebaseerd op het model van ontwikkelingspsychologe Diana Baumrind. Geen enkel model is zaligmakend. Maar misschien helpt het je wel even nadenken. De perfecte ouder bestaat niet.
Zelf heb ik ook lang gezocht naar een ‘ideale’ opvoedstijl. Wat ons gezin erg geholpen heeft, is gebruik maken van het deugdenproject van Linda Kavelin Popov. Via de deugden -die we kennen van vroeger- zoals respect, vastberadenheid, ordelijkheid, vriendelijkheid, enz. geef je de regels aan en leer je je kind wat je ervan verwacht. Werkt prima, zonder straffen of boos worden. Jammer dat dit niet meer gekend is.
Ik vind mij in geen enkele opvoedingsstijl meer terug, maar vooral in ‘vallen en opstaan’. Spartaans ligt mij best, maar rationeel eveneens. Elk van mijn kids is anders en ook op elk moment, en zelf voel ik mij ook altijd anders. Ik probeer dan ook vooral op elk moment open te zijn en niet te zagen en te klagen want ouders moeten voor kinderen zorgen en niet omgekeerd (mogen zelfs geen liefde terug verwachten).
Dus werk ik nu snel verder zodat ik straks meer tijd heb op mijn zoon op te halen of voor als mijn andere kids roepen om ze te halen of… dat ik hen voorstel om te gaan zwemmen, schaatsen, spelen, ravotten of… samen wat te praten over verliefdheden en liefdesverdriet of hun problemen op school, examens of met vriendjes of hun problemen met… mij. Vooral die laatste vind ik echt boeiend en leerzaam. Ik geef mijn kinderen trouwens vooral liefde als… ze het eens niet verdienen. Ik heb immers nog het kind in mij en dat houdt mij dicht bij hen! Ik ken alleen kinderrijkdom trouwens, kinderlast hoort niet tot mijn woordenschat.
Mijn gouden raad blijft dan ook: Luister nooit naar goede raad.
Hoe voed je jongeren van 16 op ?
Ik vind jullie tips soms wat teveel gericht naar ‘jonge’ kinderen…
Ik heb moeite met de opdeling die hierboven wordt gebruikt. Het lijkt alsof er maar één goed is en de andere minder. Ik ken die Baumrind niet, en misschien ligt het dan ook in de interpretatie die jullie er aan gaven, maar ik vind deze opdeling kortzichtig (ook al wordt die wat gecorrigeerd door het tekstje in het vet onderaan).
Elke ouder/opvoeder moet de stijl zoeken die bij hem past en dat heeft ook veel met je eigen opvoeding en je eigen persoonlijkheid te maken. Als je je helemaal anders probeert voor te doen dan je bent, kom je niet écht over en kinderen (en pubers) doorzien dat en pakken je er op. Ga dus vooral op zoek naar de stijl die jou past en die goede relatie met je kind komt wel vanzelf.
Ik heb het ook moeilijk met deze opdeling. Alsof veel controle automatisch weinig warmte en weinig controle automatisch veel warmte betekent… Sommige kinderen hebben veel structuur en controle nodig en geef je net geen veilig en warm nest als je die niet geeft.
Mijn puber is bijna 14. Toen ze 3 was heeft ze de scheiding moeten meemaken. Op haar 11 besliste ik om te gaan samenwonen met mijn vriend. Ze heeft het heel moeilijk met de nieuwe gezinssamenstelling. Ze is liever op school dan thuis. Ik beloon haar meer dan ik haar straf, maar ik geef haar meer toe dan vroeger omdat ze nogal vlug overstuur geraakt. Kan hij haar kalmeren door mij anders op te stellen?
Gelooft iemand nog in dit soort modellen? Elk kind is anders, elke ouder is anders en samen vinden ze wel een weg naar ‘groot worden’. Het ligt er zo vingerdik op dat ‘democratisch opvoeden’ de waarachtige weg naar het opvoedkundige geluk is.
En zo karikaturaal… Is er een ouder die zichzelf ‘weinig warmte&weinig controle’ of ‘weinig warmte&veel controle’ acht? Zo ja, lezen die dan Klasse?
De waarheid is dat een ouder soms ja en soms neen moet zeggen. Wanneer hij wat doet is een keuze die hij zelf moet maken. Dit soort modellen doet denken aan maakbaarheidsfilosofietjes uit vervlogen decennia.
Onze dochter van 6 jaar luistert op geen enkele manier. Ze luistert niet als we iets zeggen. Ze kletst naar ons en de kleine zus. Wat is er toch met dat kind aan de hand? We hebben al bij een psychologe geweest met haar. Die zegt een hardere aanpak. Maar dat doen we.We zitten met onze handen in het haar. Kan iemand tips geven of moeten we onze dochter laten testen. onze dochter behaalt wel schitterende punten op school! De meeste kinderen met gedragsproblemen, doen het op school ook slecht heb ik al gehoord!
Ik vind dit model wel interessant. Ik herken mezelf in de beschrijving van het autoritair opgevoed kind : ik was eerder teruggetrokken op school en miste initiatief maar behaalde goede punten en kreeg quasi geen opmerkingen. Zelf probeer ik onze dochter democratisch op te voeden en de relatie die we hebben is totnogtoe fantastisch. Ze is nu bijna 9 en ik ben heel benieuwd hoe we de puberteit gaan beleven. Ik had destijds geen puberstreken maar ben nu soms een rebel op het werk. Ik vermoed dat zij ons wel voor uitdagingen zal stellen maar ik hoop dat we zullen kunnen blijven communiceren.