Klasse voor ouders

Ruziemaken mag (soms)

HERKEN JIJ DIT?
Je kinderen zitten voor tv en willen elk naar hun eigen programma kijken, het liefst nog op hetzelfde moment. Daar komt ruzie van! “Ik mag kiezen vandaag.” “Nee, jij mocht gisteren al.” “Ja, maar toen was mijn programma niet op tv.” “Ik wil nu naar Nickelodeon kijken.” “Dan kom ik gewoon voor de tv staan.” “Mama, broer komt voor de tv staan.” Even verhuist de afstandsbediening nog van de ene hand naar de andere. Tot je dochter ze inzet om haar broer helemaal uit te schakelen. “Mamaaaaaaaa!!!!!”

1. Wanneer grijp ik in?
Orthopedagoog Mieke Van Daele: “Een pasklaar antwoord is er niet.
De context van de ruzie bepaalt wanneer en hoe snel je ingrijpt.”
• Doet de ruzie zich voor na een rustiger speelmoment of is het al de tiende ruzie van de dag?
• Ontstaat de ruzie thuis of ‘en public’ waarbij je als ouder goed voor de dag wilt komen?
• Heb je net een zware dag achter de rug of voel je je ontspannen?
• Sta je onder tijdsdruk en moeten de kinderen nu echt mee in het tijdschema of heb je rustig de tijd?

Belangrijk is ook hoe jij de effecten van de ruzie interpreteert:
• Zie je en vind je dat je kinderen over grenzen gaan: lichamelijk pijn doen, met woorden kwetsen, iemand in verlegenheid brengen, materiaal stukmaken?
• Vind je dat ze ongepast reageren: vloeken, slaan, gooien, iemand erg subtiel ondermijnen of op zijn zwakheden pakken?
Grijp dan snel in. Kinderen verliezen hun vertrouwen en veilig gevoel als ze voelen dat er geen grenzen en regels zijn.

2. Hoe grijp ik in?
Mieke Van Daele: “Als ouder schieten we in actie op basis van onze interpretaties. We zien soms al pijn, vernedering of last terwijl kinderen het nog niet ervaren. Twijfel je? Even toetsen tussendoor kan je kinderen helpen om grenzen te leren bewaken voor zichzelf en voor anderen: ‘is dit nog leuk voor allebei, is dit nog spelen?’. Hou het op afstand mee in het oog. Als kinderen vastlopen in hun ruzie, kan je tussenkomen door de ruzie zelf op te lossen. Maar als kinderen mogen meedenken over hoe ze hun ruzie het best aanpakken, werkt het vaak beter.” Hoe kunnen ouders bemiddelen?

STAP 1: STEL VRAGEN (Wat is het probleem?)
Vraag waarover je kinderen ruziemaken.
> ZET DE TV EVEN UIT.

STAP 2: DOE ZE NAAR ELKAAR LUISTEREN (Wat ziet, voelt, denkt de ander?)
Geef beide partijen de kans om hun verhaal te doen. Zorg ervoor dat ze elkaar niet onderbreken. Ga niet op zoek naar DE waarheid want dan raak je betrokken in het conflict: ‘wie geef jij gelijk, aan wiens kant sta jij?’. Zorg er vooral voor dat je kinderen het gevoel hebben dat ze zich weer wat gehoord voelen. Daarbij kan je assisteren. Verwacht niet dat ze meteen in het standpunt van de ander kunnen komen, tijdens een ruzie is dat moeilijk.”

STAP 3: DOE ZE NADENKEN (Welke oplossing zien ze?)
Vraag je kinderen hoe ze het probleem kunnen oplossen. Laat ze zelf voorstellen doen. Kinderen leren zo creatief nadenken en met elkaar onderhandelen. Je laat ze voelen dat jij gelooft dat ze een oplossing kunnen vinden. Kinderen hebben vaak zelf goede ideeën.
> WE NEMEN HET PROGRAMMA DAT IK WIL ZIEN OP EN IK KAN ER STRAKS NAAR KIJKEN.

STAP 4: ZE KIEZEN EEN OPLOSSING (Komen ze eruit?)
Als je kinderen niets kunnen verzinnen, geef ze dan een paar mogelijkheden waaruit zij mogen kiezen: even een rustmoment inbouwen, even apart nadenken, even iets helemaal anders gaan doen (van tv kijken naar een spelletje spelen, van binnen spelen naar buiten spelen, van passief naar actief, van met twee naar met drie spelen, even alleen spelen).
> JULLIE ZOUDEN OP PAPIER KUNNEN ZETTEN WIE WELKE DAG EERST MAG KIEZEN. WAT DENK JE?

STAP 5: ZEG DAT JE BLIJ BENT (en volg op)
Toon je kinderen dat je blij bent als ze zonder ruzie kunnen verder spelen of tv kijken. Komen ze hun afspraken na? Lukt de oplossing niet, kies dan samen met je kinderen een andere optie.
> WE ZETTEN DE TV EVEN UIT EN SPELEN EEN SPEL

3. Wat leren kinderen?
Mieke Van Daele: “Ouders denken vaak dat ruziemaken niet goed is. Dat je het thuis zo veel mogelijk moet vermijden. Dus grijpen we overal en altijd snel in. Maar kinderen moeten leren ruziemaken. Dat kan alleen maar door het te doen.”

Wat leert je kind?
• zijn hart luchten en emoties en frustraties uiten
• dat hij niet alleen op de wereld is en rekening moet houden met anderen
• zich inleven in de ander: luisteren naar wat iemand anders zegt en wat hij bedoelt
• opkomen voor zichzelf: zijn eigen mening of wensen of gevoelens duidelijk verwoorden
• creatief zijn om oplossingen te zoeken
• onderhandelen en compromissen sluiten
• dat een ruzie niet het einde van de wereld is
• dat je elkaar graag kan hebben en toch van mening kan verschillen

Kinderen leren veel van hun ouders. Ook hoe ze ruziemaken. Hoe maak jij ruzie? Ben jij een uitdager, een susser, een ontwijker of een tot-tien-teller?  Doe de test.

Moet je vaak scheidsrechter spelen bij ruzies? Laat kinderen zelf ontdekken wanneer ze te ver gaan en wat ze kunnen doen. Hang de ruziemeter op een zichtbare plaats en hou van op afstand in de gaten of ze er zelf mee aan de slag gaan. Of probeer de sorrykaartjes eens.

Deze tekst kwam tot stand in samenwerking met Mieke Van Daele, orthopedagoog en psychotherapeut in de Interactie Academie in Antwerpen. Mieke werkt met kinderen en jongeren en begeleidt ouders met opvoedingsvragen.

10 Reacties op “Ruziemaken mag (soms)”

  1. Wij hebben al die tips en trucs al tot in den treure geprobeerd, ook met thuisbegeleiding, maar onze zoon van 10 reageert steeds met slaan op zijn zussen,stampen op het meubilair, roepen en tieren. apart zetten hoor ik jullie denken allemaal geprobeerd, maar zo’n spartelende tienjarige neemt ge nie zomaar onder uwen arm. ook moet hij van ons een nadenken over het geen hij doet en een ‘welgemeend’ sorry. hij is dan zo opgesmeten dat kalmeren er niet inzit. als er iets niet gaat zoals hij het in zijn hoofdje heeft ist mis.

  2. Al eens geprobeerd om zelf wat afstand te nemen en hem wat tijd te geven om zelf naar boven te gaan?
    Met als argumentatie dat zijn gedrag je niet bevalt, dat je graag zou willen dat hij naar boven gaat tot hij zich weer rustig voelt, je nu even verder doet met je eigen werk maar over 10 minuten komt kijken of dat gelukt is, dat hij sowieso de volgende maaltijd niet samen met jullie maar na jullie kan eten en indien hij niet luistert niet (zonder eten boven blijven dus). Wedden dat dit wel werkt om hem in gang te steken?
    Als je hem even alleen laat, moet hij wel nadenken over jouw ultimatum en zal hij wel naar boven sloffen. Blijven kijken en argumenteren giet alleen maar olie op het vuur.

  3. Ik vind het nuttige tips, maar mijn zoontje is er 3 en mijn dochter 1j9mnd. Zij kunnen ook al goed ruziemaken, maar mijn dochter kan nog niet verwoorden wat er mis is. Zijn er ook tips om met zo’n kleine ruziemakertjes aan de slag te gaan? Over het algemeen zijn het de beste maatjes, maar soms loopt het al eens uit de hand. Alvast bedankt voor alle tips.

  4. Ik ben er volledig mee akkoord dat kinderen veel (kunnen) leren uit ruzie maken: alle bovenvermelde zaken kloppen. De dagdagelijkse praktijk is echter veel ingewikkelder: sommige kinderen leren niet uit wat er gebeurt en hetzelfde scenario blijft zich maar herhalen. Bovendien sleep je als ouder ook je eigen ervaringen met ruzies mee (en we moeten niet naïef zijn: voor veel volwassenen is dat een hele hoop ervaringen) en dat zorgt ervoor dat je niet altijd in staat bent om op die zogenaamde ‘gepaste’ manier te reageren. Zelf probeer ik als vader een evenwicht te zoeken: soms coupeer ik geruzie onmiddellijk en andere keren laat ik het mijn kinderen ‘uitvechten’. Zolang er maar niemand echt gekwetst wordt …
    Als ik Malou was, zou ik er ook niet om wedden: de éne manier van ermee omgaan werkt bij het ene kind, bij een ander kind heb je iets anders nodig. Best mogelijk dat jouw aanpak dus bij het kind van Chantal niet aanslaat. Ik zou in de eerste plaats op zoek gaan naar de aanleiding: waarom heeft je kind zoveel frustraties? Wat maakt er dat hij zich verliest in agressie? Misschien kan die thuisbegeleid(st)er wel helpen zoeken! Laat vooral de moed niet zakken.

  5. Kan gewoon de puberteit zijn. Ik heb bij mijn zoon gezien dat hij in de ‘groeifase’ bijzonder hormonaal reageerde op soms onnozele conflicten. Hij is ook zeer snel gegroeid, en de hoeveelheid testosteron in het bloed is op zo’n momenten extra hoog. Met gepikeerde reacties als gevolg. Het is volgens mij belangrijk om op zo’n oververhitte momenten niet verder in discussie te gaan maar dit na afkoeling weer op te nemen en te bespreken. Eventueel met beide ouders samen – zodat ze weten dat jullie beiden achter bepaalde regels staan.

  6. ik had allees geprobeert om geen ruze te hebben met mijn vrienden maar soms heb ik ruzie met mijn ouders en dat is niet echt leuk want soms haaat ik mijn broers ik had vandaag ruzie met mijn broers ik heb die geslaagt en mijn nicht was er bij ik waal het niet doen dat is niet leu dus als je deze leest doe het niet anders hou je moeder niet van je en nog geen ruzie maken want soms willen je vriende je nooit vergeven en vergeten doeiii doe het niet!

  7. Mijn dochter(11) en zoon(8) -nogal zacht van aard- schieten meestal goed op met elkaar. Ruzies heb je altijd Wellens . Maar wat als je keer op keer ziet gebeuren ( ook met maatjes) dat onze zoon zit niet weerbaar opstelt om ruzie te vermijden? Hij geeft zich zichtbaar niet gewonnen, maar kruipt iets later stiekem in een hoekje of onder de zetel… Soms lijkt hij zeer onverschillig en sluit zich af! Ik heb hierover al meerdere malen gebabbeld en gevraagd waarom hij niet opkomt voor zichzelf, maar hij lijkt er niet over te willen babbelen… Hoe pak ik dit aan om hem weerbaarder op te stellen? Is er misschien een cursusaanbod op maat van een kind? Tips altijd welkom

  8. Leren opkomen voor jezelf: stuur ze op ju-jitsu of boksen.

  9. “Ga niet op zoek naar DE waarheid want dan raak je betrokken in het conflict…”.
    Hmm. Moet hier niet staan “Als je op zoek gaat naar DE waarheid kan je betrokken raken in het conflict. Onderzoek wijst uit dat in x% van de gevallen je een duidelijke schuldige kan vinden, in y% niet en in z% is het een gedeelde schuld.
    Ga dus ALTIJD even na of het niet overduidelijk is of er iemand duidelijk schuldig is. Mensen laten wegkomen of iedereen maar straffen dat is zeker NIET de ervaring die we mensen willen geven. We zijn niet achterlijk, we zijn ook geen pamperaars en we preken niet over georganizeerd zijn maar we ZIJN dat ook. Mensen die altijd op en net buiten de lijnen lopen, mensen die een systeem uitbuiten, misbruik maken van de goedheid en dat verwarren met naïviteit, kunnen die echt niet sneller geconfronteerd worden? Is dat zo moeilijk op in je smartphone een notieblokje bij te houden zodat je feiten kan bijhouden en patronen kan blootleggen?
    Opvoeden doe je ook niet alleen maar in een gemeenschap. Kinderen laten gaan spelen en logeren bij anderen, met jeugdverenigingen meegaan,naar het buitenland gaan, speelpleinwerking, school: door ze eens in een andere context te brengen en het eens te horen van anderen, variatie te brengen en betrokken overleg, kunnen patronen doorprikt worden.
    Een derde die iemand eens zwaar laat schrikken of aanpakt, dat kan ook exact nodig zijn wat die andere nodig heeft.
    Er zijn ook jongeren die abnormale hersenactiviteiten hebben die met scans kunnen blootgelegd worden, daar beginnen therapieën voor te bestaan.

  10. “We zien soms al pijn, vernedering of last terwijl kinderen het nog niet ervaren.” Weer zo’n dood-doener. Het omgekeerde is even zo waar.

Schrijf een reactie

Je reactie verschijnt meteen online, maar kan verwijderd of aangepast worden als de redactie vindt dat je niet voldoet aan de algemene voorwaarden. Zorg dat je reactie relevant is voor het onderwerp van het bericht waarop je reageert. Gebruik geen ongepaste of beledigende taal en maak geen reclame.