Leraar in het deeltijds kunstonderwijs Annelies Van Mol kreeg vanmiddag in Brussel de eretitel “Leraar van het Jaar”. Klasse zette in editie 2013 ‘buitengewone’ leraren centraal, die leerlingen helpen voor wie extra zorg nodig is. Van Mol richtte Muzieklabo Inclusief op voor kinderen met een beperking, in de Gemeentelijke Muziek- en Woordacademie Wijnegem-Schilde-Zoersel. Met de “Leraar van het Jaar” zet Klasse alle Vlaamse leraren symbolisch in de bloemen voor hun gewaardeerde inspanningen.

Na een oproep in zijn magazines en e-brieven, kreeg Klasse meer dan driehonderd nominaties binnen. Dit jaar kwamen ‘buitengewone’ leraren in aanmerking: leraren uit het buitengewoon onderwijs, maar ook leraren in het gewoon onderwijs die met een inclusieleerling aan de slag gaan, zorgcoördinatoren, gonbegeleiders, opvoeders, leerlingbegeleiders, logopedisten, brugfiguren …

Op woensdagnamiddag 22 mei werden meer dan honderd genomineerden uitgenodigd in het ministerie van Onderwijs in Brussel voor het slotevent. De uiteindelijke winnaar bleef tot op het einde geheim. Onderwijsminister Pascal Smet reikte om 17 uur de eretitel uit aan Annelies Van Mol van Muzieklabo Inclusief in Wijnegem-Schilde-Zoersel. Daarmee  zet Klasse alle Vlaamse leraren symbolisch in de bloemen voor hun gewaardeerde inspanningen. Want zo veel is duidelijk: de Vlaming waardeert zijn leraren. Dat blijkt uit de vele nominatiebrieven.

In het nominatiedossier van Annelies Van Mol zaten een heleboel brieven van collega’s, ouders en leerlingen. Dit is waarom zij haar uitroepen tot “Leraar van het Jaar”:

“Tot nu toe konden kinderen met een beperking nauwelijks terecht in het deeltijds kunstonderwijs. De theoretische cursussen vormden een hinderpaal, de intellectuele vereisten waren voor veel kinderen een drempel, de klassen en jaarplannen onaangepast. En dat terwijl kinderen met een beperking dikwijls heel muzikaal zijn, een bijzonder gevoel voor muziek, ritme, dans en beleving hebben. Zonder ervaring begon ze zes jaar geleden aan de oprichting van Muzieklabo Inclusief.”

“Ze werkte zonder problemen een cursus op maat uit. Intuïtief voelt ze buitengewoon goed aan wat de noden zijn van deze leerlingen. Ze is een zoeker en een vernieuwer.”

“De inclusiegedachte leeft heel sterk bij haar. Samen muziek maken schept een band en laat ons kijken naar wat we gemeenschappelijk hebben, niet naar wat ons onderscheidt. Ze wilde uitdrukkelijk geen ‘therapeutische’ insteek, want therapie hebben ze al genoeg, zegt ze. Samen waar het kan, op een andere manier waar het moet.”

“Enkele jaren geleden zat er een jongen die nog nooit gesproken had, zijn ouders en artsen verwachtten dat ook niet meer. Na een jaar muziekles bij haar, sprak hij luid en duidelijk zijn eerste woord tegen haar: ‘Yes!’”

“Ze heeft als leerkracht de gave om kinderen boven zichzelf te doen uitstijgen om ‘echt’ muziek te maken, waarbij de emotie en de muzikaliteit kloppen, zelfs als er ergens een technisch mankementje is.”

“Ze heeft onze zoon getoond dat ‘het ook anders kan’ en dat hij evengoed muzikant kan zijn als die ‘grote meneren’ uit de muziekwereld.”

“Onze zoon speelt drums, maar dat instrument was in de beginperiode nog niet op de school aanwezig. Omdat hij een eigen drum heeft, kwam ze dan maar bij ons thuis lesgeven.”

“Ze is zonder twijfel één van de mooiste en warmste mensen uit ons leven.”

“Ik maak graag muziek maar soms ben ik onzeker en twijfel ik bij iets nieuws; maar zij moedigt mij telkens weer aan het te proberen en zo lukt het toch en ben ik fier op mezelf en gelukkig!”

 “Ik val compleet uit de lucht bij deze nominatie”, mailde Van Mol nog naar de redactie van Klasse toen ze de uitnodiging voor het slotevent “Leraar van het Jaar” ontving.

Straks zijn er weer examens. Brr! Hoe voorkom je dat je kind zich te pletter strest? Misschien helpen deze tips wel. Ontpop jezelf tot een positieve supporter!

Concentratie!

• Kinderen kunnen zich beter voorbereiden op toetsen als het rustig is in huis.
• Maak afspraken die ervoor zorgen dat het kind zich optimaal kan concentreren bvb. het moet geen klusjes doen maar er mag ook geen vriendje langskomen
• Kinderen steken heel veel energie in ruzies. Ook als ze er zelf niet rechtstreeks bij betrokken zijn. Een ontspannen sfeer thuis voorkomt dat.
• Praat niet voortdurend over de examens.

Tip: Verhoog je concentratie. Sta recht. Fixeer je op een punt op ooghoogte. Tel tot zeven bij het inademen. Bij het uitademen tel je terug af tot 1. Ga op de tenen staan bij het inademen en kom langzaam terug op de voeten bij het uitademen. Doe dat 2 keer per dag gedurende 3 minuten.

• Tijdens de examens hebben kinderen voldoende slaap nodig.
• Zorg voor ontspanning voor het slapengaan. Kinderen die net voor ze in bed kruipen nog studeren of computeren kunnen de slaap minder goed vatten.
• Wie studeert, krijgt vlugger honger. Zorg voor een stevig ontbijt, evenwichtige en gevarieerde maaltijden.
• Zorg voor afwisselende en leuke pauzes. Doe samen iets bvb. koken, voetballen in de tuin…
• Zorg voor een goed verlichte en verluchte studeerplaats, ver weg van lawaai.

Tip: Val sneller in slaap. Als je in je bed ligt, benoem je je lichaamsdelen en beeld je je in dat ze elk een voor een zwaar worden en in slaap vallen. Begin onderaan. vb. “Mijn tenen slapen.” Inademen en uitademen. “Mijn voeten slapen.” Inademen en uitademen. “Mijn benen slapen.” Doe dit verder op het ritme van je adem tot je aan je hoofd komt. Begin opnieuw.

Kinderen ondervinden veel steun als ouders zich kwetsbaar opstellen en toegeven dat ze zelf ook fouten maken. Kinderen weten zo dat ze niet perfect hoeven te zijn. Als er een open sfeer heerst thuis, voelen ze dat ze over hun angsten kunnen praten. Dat maakt hen sterk. Wat kan je doen?

• Stel realistische verwachtingen. Zoek uit wat uw kind kan. Vraag van hem niet meer, maar ook niet minder. Schep geen valse verwachtingen. Vertel niet dat hij het zal kunnen als je weet dat dat niet zo is.
• Volg je kind zonder het te pushen. Hang het examenrooster in de keuken uit. Zo toon je dat je interesse hebt.
• Blijf rustig. De angst en zenuwen van je kind kunnen jou ook besmetten. Ouders die zelf panikeren, verhogen de onzekerheid bij hun kind.
• Als je kind bang is om een slecht examen te maken, overloop dan eens met hem wat er kan gebeuren als dat examen ook echt slecht is. Zo weet hij dat er voor alles een oplossing bestaat. Vertel ook dat je het niet zo erg vindt als het resultaat wat minder is, als hij zijn best maar heeft gedaan.
• Tijdens een examenperiode zijn kinderen wat opvliegender of vlugger geraakt. Hou je daar rekening mee?

Tip: Examenrooster? Een examenrooster houdt rekening met de moeilijkheid of de belangrijkheid van de vakken. Voorzie meer tijd voor moeilijke vakken of hoofdstukken. Voorzie ook tijd om te herhalen. Hou rekening met het dagritme van je kind. (Is het eerder een ochtendmens, of werkt het beter ’s avonds.) Belangrijk: een goede examenplanning maakt ook ruimte voor ontspanning. Een voorbeeld van een goede examenplanning vind je hier.

Veertien Vlaamse kinderrechten- en jeugdactoren pleiten samen voor 31 minuten meer speeltijd voor kinderen per dag. “Kinderen hebben genoeg vrije tijd nodig om zich te ontwikkelen en goed te voelen”, zegt de Vlaamse Kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen.

“Die 31 minuten is symbolisch”, zegt Vanobbergen. “Het verwijst naar artikel 31 van het  Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties waarin het ‘recht op spel’ verankerd is. Hoeveel tijd kinderen in nodig hebben om te spelen, staat niet vast. Ik denk wel dat ze meer tijd nodig hebben dan ze vandaag krijgen. Veel kinderen en jongeren staan onder grote druk. Hun agenda zit overvol. Ze hebben geen tijd meer om zich te vervelen en via spel zelf op ideeën te komen.”

“Volgens de VN is het recht op spel en ontspanning is even belangrijk als eten en drinken”, zegt Christel Verhas van de Gezinsbond. “Maar dat recht staat onder druk. Ook ons land moet hier werk van maken.”

Drie charters maken de oproep concreet. Eentje bestond al, voor de gemeentes. Voor thuis en op school werden twee nieuwe gemaakt. “We roepen beleidsmakers, scholen en ouders op om ze te tekenen”,  zegt Vanobbergen. “Op 19 mei op de Speeldag in Mechelen verspreiden we de drie charters voor het eerst onder het publiek.”

Charter 31’ 

Bij ons thuis

Krijgt iedereen elke dag 31’ me-time

Zijn vriendjes altijd welkom

Mag spelen gezien en gehoord worden

Horen vuile kleren en blauwe plekken erbij

Kennen we niet alleen ‘schermtijd’ maar ook ‘springtijd’

Spelen we samen

Mogen we zelf kiezen waarmee we spelen

Delen we buitenspeelgoed met de buurt

“Ik wou dat de leraar meer in mij geloofde”, zegt Sietse (13). Hij zit in het tweede Moderne, maar sleept een zware rugzak vol problemen mee. Omdat zijn thuissituatie onleefbaar was, woont hij nu in een instelling. Armoede, geweld, misbruik … Voor kinderen in de Bijzondere Jeugdzorg is het dagelijkse kost. School en huiswerk zijn dan soms bijkomstig.

Woensdagmiddag, 13uur. Het alleenstaande huis in de residentiële buurt van Alken lijkt verlaten. Huisnummer 87. Niets doet vermoeden dat hier acht jongens tussen twaalf en achttien wonen. De Wiekslag organiseert verschillende opvangtypes voor kinderen en jongeren uit probleemgezinnen: leefgroepen, thuisbegeleiding, het dagcentrum of begeleid zelfstandig wonen.

“Ik wou net de afwas doen”, zegt Sietse (13), wanneer hij breed lachend de deur opendoet. “Iedereen is weg. Alleen Bram en Kelly zijn hier, de begeleiders.” Sietse woont nog maar een maand in de leefgroep. Daarvoor zat hij op internaat. Ook zijn broer heeft al in dit huis gewoond. “Wat er thuis precies gebeurd is, weet ik niet”, zegt Sietse. “Maar volgens mijn mama was ik onhandelbaar en agressief. Van de tijd dat ik thuis woonde, herinner ik mij alleen maar ruzies.” In dit huis heeft hij een eigen kamer. Wanneer het hem te veel wordt, komt hij hiernaartoe om naar muziek te luisteren of aan zijn skateboard te prullen. “En als ik echt moet afkoelen, ga ik in de tuin basketballen”, lacht hij.

Zinloos

Beneden rinkelt de telefoon. De school van een van de jongeren met een heel verhaal. “Meermaals per week krijgen we dit soort telefoons”, zegt begeleider Bram Buckinx (24). “Die heeft gespijbeld, die is agressief geworden … We zoeken dan samen met de school, de jongere én zijn ouders hoe we hun doelen voor de toekomst toch kunnen bereiken: een nieuwe school, een tijdelijk vervangend schooltraject …” Wekelijks gaan de begeleiders bij de ouders thuis en bespreken ze de vorderingen en problemen. Ook naar oudercontacten op school gaan ze samen. “We proberen de oplossingen van hen te laten komen. Zo kunnen ze het de volgende keer misschien zonder dat wij tussenkomen”, zegt Bram. Het is niet gemakkelijk de jongeren te blijven motiveren voor school. “Sommigen zijn schoolmoe”, weet Bram. “School lijkt voor hen soms zinloos. Ze dragen zo veel bagage met zich mee dat ze niet meer geloven in een mooie toekomst. ‘Het brengt toch niks op. Kijk naar mijn ouders en mijn broers’, zeggen ze dan.”

“Ze dragen zo veel bagage met zich mee dat ze niet meer geloven in een mooie toekomst”

Sietse droomt wél van een toekomst. “Ik wil architect worden.” Hij zit in het tweede jaar Moderne-Wetenschappen. Een uitzondering, volgens Bram. Zijn huisgenoten volgen voornamelijk bso of buitengewoon onderwijs. Zijn lievelingsvak? “Wiskunde. Maar ik denk dat de leraar dat niet gelooft. Ze vroeg eens wie er goed wiskunde kon om een moeilijke oefening op het bord op te lossen. Ik stak mijn hand op en ook mijn vriendjes riepen mijn naam. Maar ze keek niet en stelde de vraag nóg eens. Toen voelde ik me nog zó klein.” Bram zucht. “Leraren geven vaak onbewust een stempel. Negatieve opmerkingen blijven gemakkelijk aan deze jongens kleven. Het bevestigt het beeld dat ze al hun hele leven meezeulen, dat ze niets waard zijn. Probeer dan maar eens door te zetten.”

Eigen plekje

Niet alle jongeren in de Jeugdzorg worden uit huis geplaatst. Soms is intense gezinsbegeleiding voldoende om het gezin weer te laten functioneren. In het dagcentrum De Ark komen dagelijks na school en in vakantieperiodes een tiental kinderen tussen zes en zestien jaar voor huiswerk- en schoolbegeleiding. De vier begeleiders komen langs om agenda’s op te volgen, een planning te maken, leer- stof opnieuw uit te leggen … Wie klaar is, mag in de gemeenschappelijke ruimte ontspannen. Ook het avondmaal nemen begeleiders en jongeren samen. Daarna gaat iedereen naar huis.

“Ik heb geen zin om bij jullie te zitten! Laat mij toch met rust!” Laura (13) is boos. Ze was liever naar de kermis gegaan dan naar het dagcentrum te komen. “Woensdag is de enige dag waarop ik iets leuks kan doen. Ik wil zo graag eens alleen zijn, zonder volwassenen die op mijn vingers kijken.” Coördinator Joske Bosquet (50) knikt begrijpend. “Meisjes als Laura kunnen nergens terecht. Ze woont in een Kosovaars gezin met zeven kinderen. Haar basisbehoeften worden amper ingevuld. Haar ouders hebben zelfs geen geld genoeg om een degelijk huis te huren en eten te kopen. Laat staan dat Laura een eigen kamer heeft waar ze zich even kan terugtrekken. Voor een puber is dat erg.”

Zeven per school

Meer dan 25.000 kinderen in Vlaanderen zitten in de Bijzondere Jeugdzorg. Dat zijn er gemiddeld zeven per school. Het overgrote deel (85 %) komt er terecht door een problematische opvoedsituatie, slechts een minderheid (12 %) door een misdrijf.

“Probeer maar eens huiswerk te maken als je amper een boterham hebt om te eten”

Bijna alle kinderen in het dagcentrum komen uit kansarme gezinnen. Dat heeft een invloed op hun schoolprestaties. Uit het recente onderzoek ‘Vroegtijdig schoolverlaten in Vlaanderen’ (KU Leuven) blijkt dat kinderen uit een laag sociaal milieu vaker in het beroepsonderwijs terechtkomen, meer kans maken op zittenblijven en sneller uitstromen zonder diploma. “Ze willen het wel goed doen, maar het is moeilijk om in een moeilijke leefsituatie je hoofd bij school te houden”, zegt Joske. “Probeer maar eens huiswerk te maken als je amper een boterham hebt om te eten, je je zorgen maakt om je ouders of zelfs geen schrift hebt om in te schrijven …”

Joske Bosquet: “De kinderen vinden hier wat ze thuis niet vinden: een veilige omgeving en rust. Ik schrik er niet van dat er onder kansarmen zoveel schoolverlaters zijn. Als je hoofd constant vol zorgen zit, is school bijzaak. Ik durf soms wel een briefje mee te geven: ‘Sorry juf, het huiswerk is niet af. Dit kind had andere dingen aan zijn hoofd.’ Sommige leraren begrijpen dat, maar andere geven een nul.”

Integrale jeugdhulp

Heb jij problemen in je gezin? Vanaf 2014 wordt de zoektocht naar hulp -gemakkelijker, dankzij het nieuwe ontwerpdecreet over de integrale jeugdhulp. Alle jeugdhulporganisaties, zoals de Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB) en de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) zullen hun aanbod in de toekomst beter stroomlijnen. Zo worden jongeren niet meer eindeloos doorgestuurd en kunnen ze sneller geholpen worden.

Wanneer zet je de stap naar Jeugdhulp. De wegwijzer van het Agentschap Jongerenwelzijn geeft een antwoord op al je vragen over de bijzondere jeugdzorg. Surf naar wvw.vlaanderen.be/jongerenwelzijn of bel de Jo-lijn op het gratis nummer 0800 900 33. Op de website www.rechtenindejeugdhulp.be vinden je leerlingen alle info over hun rechten in de integrale jeugdhulp.

Als ouder word je plat geslagen met duizend en een tips over hoe je je kind moet opvoeden. Soms zijn tips inspirerend, soms ook verwarrend. De Week van de Opvoeding brengt dit jaar ‘Opvoeden natuurlijk!’ onder de aandacht. Opvoeden is iets natuurlijks en van alle dag. En je mag best je buikgevoel volgen. www.weekvandeopvoeding.be

Wat doe je dan met alle opvoedtips die je op deze en andere websites vindt?

- De meeste informatie over opvoeding is betrouwbaar. Klasse voor Ouders en andere opvoedwebsites werken doorgaans altijd samen met opvoedspecialisten, psychologen … Maak je dus geen zorgen of het wel klopt wat je leest.

- Brengt de informatie je in de war of voel je er niet goed bij, neem dan afstand en volg je buikgevoel. Jij kent je kind immers het beste.

- De gouden tip bestaat niet. Opvoeden is proberen, falen, proberen, slagen en opnieuw.

- Praat met andere ouders, je buurman, je eigen ouders. Ongetwijfeld kunnen hun ideeën je ook inspireren.

- Steun vragen is heel natuurlijk. Je hoeft er niet mee in te zitten. Opvoeden is nu eenmaal moeilijk.

Door de crisis geeft de helft van de Amerikaanse ouders toe dat ze geen spaargeld meer opzij kunnen zetten voor de kinderen. Spaar jij voor de kinderen? Lukt het nog met de crisis? Of doe je dat bewust niet?
Note: There is a poll embedded within this post, please visit the site to participate in this post's poll.