«Julie (15) wou vliegen»

«Julie was erg veeleisend voor zichzelf», vertelt haar mama Jeanique. «Acht op tien was niet goed genoeg. Ze overdreef daarin, bijna maniakaal. En ze deed altijd alles voor de anderen. Even aan zichzelf denken, was er nooit bij. De overgang naar het middelbaar verliep wat moeilijk, maar niet dramatisch. Plots was 'leren' niet leuk meer. Alles werd saai. Ze trok zich kleine ruzietjes met haar vriendinnen erg aan en voelde zich verantwoordelijk voor de hele klas. Ze sprak er amper over, wou er niemand mee lastigvallen. Maar elke week vond ik vijftien zakdoeken onder haar hoofdkussen. Ze vond zichzelf lelijk, haar neus, de blokjes op haar tanden, eigenlijk alles. We hebben de orthodontist de blokjes vroeger moeten laten verwijderen omdat ze er zo depri van werd. We dachten dat het de puberteit was, dat het wel zou overwaaien. Ook haar leerkrachten voelden dat er wat scheelde. 'Julie, profiteer maar eens goed van je vakantie, laat alles maar eens op z'n beloop en geniet', zeiden ze. Maar dat kon ze niet. Julie lachte niet meer en was vlug op haar tenen getrapt. Toen hoorde ik haar voor de eerste keer zeggen: 'Ik ben mijn leven beu.' Dat grijpt je als ouder naar de keel. 'Je mag zoiets niet zeggen', antwoordde ik dan.»

50 pillen

«In september liep het helemaal fout. Leren zag ze niet meer zitten, ze vond zichzelf te dik, vroeg zich af wat nog de zin van het leven was. Alles was sleur: opstaan, wassen, eten, naar school gaan, leren... Ze ging zwaar diëten. We gingen op zoek naar hulp, maar Julie wilde dat niet. Op school had ze een groene leerkracht gekozen. Daar kon ze met al haar probleempjes terecht. Ze heeft haar dan een briefje geschreven. Dat ze het leven niet meer zag zitten. En na een gesprek met haar en de CLB-medewerker hoorden we dat we best gespecialiseerde hulp konden zoeken.

We dachten dat het eerste verkennende gesprek met de psychologen van het Centrum Geestelijke Gezondheid een belangrijke stap zou zijn. Maar de dag nadien vond ik Julie op haar kamer. Ze was niet naar school gegaan en had 50 pillen ingeslikt. Ik was in paniek. Toen de ambulancier kwam, toonde hij me haar armen: ze stonden vol gekrast. We hebben toen uitgebreid gepraat. 'Is het zo erg?' vroegen we. 'Je snapt dat niet', antwoordde ze. 'Sorry, ik ga dat nooit meer doen.'»

«Vertrouwen geven»

«In het ziekenhuis kregen we tegenstrijdige signalen. Sommigen zeiden dat het goed was dat we Julie zouden laten opnemen in de kinderpsychiatrie. Maar Julie bleef het uitschreeuwen: 'Als je me naar een instelling doet, pleeg ik zelfmoord.' We hebben toen de moeilijkste beslissing van ons leven genomen: we hebben toegegeven aan Julie. En omdat het op het Centrum Geestelijke Gezondheidszorg allemaal zo lang duurde, zochten we zelf een kinderpsychiater. Die was moeilijk te vinden. Soms waren ook daar wachtlijsten van twee, drie maanden.

We mochten Julie nu niet meer alleen laten en hebben ons leven dan aan haar aangepast. Ervoor gezorgd dat er thuis altijd iemand bij haar was. 's Nachts zette ik mijn wekker elk uur om naar haar te gaan kijken. Tot ik op een nacht hoorde dat ze uit haar bed rolde: ze had opnieuw pillen genomen. Ze is toen opgenomen in de psychiatrische afdeling van het ziekenhuis en stond op een wachtlijst voor de kinderpsychiatrie. Intussen kon ze terug naar huis. 'Probeer nog eens, geef haar wat meer ruimte, terug wat vertrouwen', dat was de boodschap.»

Toilet

«Tijdens de examens in december stond dan plots Veerle, de groene leraar aan de deur. Julie had er een fijne band mee. Het was de enige persoon die ze nog in vertrouwen nam. Ze sms'te en mailde met haar. We zagen dat het klikte en dat gaf ons adem en hoop. Bij elke zelfmoordpoging had Julie nog eerst een mailtje of sms'je naar Veerle gestuurd. Nu stond ze daar. Met Julie. Ze had tijdens het examen chemie geprobeerd op de toiletten van de school haar polsen over te snijden en zich op te hangen. Veerle liet haar armen en benen zien. 'Lelijke dikke' had ze er in gekrast met een scherp mes en 'Ik haat mezelf'. We wilden en konden Julie niet meer in huis hebben. Ze moest naar de psychiatrie.

Ik vertrouwde Julie ook niet meer, ik zou zelfs met haar naar het toilet gaan. En zo is het dan uiteindelijk gebeurd. Ze had in de psychiatrische instelling genoeg goede punten verzameld om een zaterdag naar huis te komen. Ze zei me thuis dat ze wat slapjes was, dat ze krampen had. Ik stond er niet bij stil dat ze wat langer op toilet zat. Tot ik plots een telefoon kreeg van haar leraar. Ze was in paniek: ze had een sms'je gekregen van Julie. Dat ze zich onder de trein zou gooien. Ik keek naar de voordeur. Er zitten vijf sloten op. Die had ze geruisloos opengedaan en ze was gaan rennen. Ik ben er nog achterna gelopen en toen de MUG me voorbijreed dacht ik nog niet dat het voor Julie was. De mama van haar beste vriendin stond er al. Het kon Julie niet zijn. Tot de ambulancier me een oorring bracht.»

Borsato

«Julie had een afscheidsbrief geschreven. Alles was mooi voorbereid. Ze had een briefje opgestuurd aan haar beste vrienden Brett en Tom met teksten die ze tijdens de begrafenis moesten lezen. Ze had zelf een eigen doodskistje gemaakt van een schoendoos. De laatste maanden van haar leven was ze helemaal opgebrand. Ze had geen fut meer, ging slapen met haar kleren aan. Enkel als haar vrienden in huis waren, kon ze lachen en plezier maken. 't Is niet omdat ik lach dat het goed gaat met me', zei ze toen ik gelukkig keek.

Zaterdag 11 maart herhaalt zich hier nog elke dag. Over Julie praten met wie haar gekend heeft, dat doet deugd. Veerle, haar leraar, komt nog regelmatig langs. En ook de vrienden van Julie. Met een bloemetje of een tekstje of iets dat ze gemaakt hebben. Sommige mensen zijn bang van ons. 'Ik weet niet wat ik moet zeggen', zeggen ze dan. Maar alleen dat al is goed. Anderen zijn hard: 'We moeten zoveel verdriet niet hebben, Julie heeft haar dood toch zelf gewild.'»

Jeanique, Dominique en zus Stéphanie hebben Julie niet meer gezien. Ze was te zwaar toegetakeld. «We kunnen niet geloven dat ze dood is», zeggen ze. Julie is nog in huis. In de vele foto's aan de muur, op haar kamer, in de witte urne boven op de kast. Of als Borsato, een van Julies favorieten, zingt: 'Afscheid nemen bestaat niet'.