(VOICE-OVER)
Te veel scholen geven zonder voorschrift een pil

als een leerling zich ziek voelt.
Dat signaleren specialisten.

Nochtans is een leraar of directeur
strafbaar als hij op eigen initiatief

medicijnen toedient.

TV.Klasse onderzoekt de situatie
in de praktijk

en geeft aanbevelingen voor
een goed medicijnbeleid op school.

(LERARES)
Ik ben leerkracht in het tweede leerjaar in een vrije basisschool

in een betrekkelijk klein dorp en...

er wordt heel los omgegaan
met medicijnen bij ons.

Het is ook zo dat wij twee soorten
medicijnkasten hebben.

De officiële is
voor als de inspectie langskomt,

voor als we op een of andere manier
keuring krijgen

en de andere,
daarin zitten de gekste dingen

gaande van aspirine,

zwaardere pijnstillers,
Dafalgan, Perdolan...

Er zitten soms ook pillenstrips in
waar niemand nog van weet

wat het is, waar de bedrukking af is.

(VOICE-OVER)
Op de school van Katrien is van een medicijnbeleid geen sprake.

Pilletjes zijn voor iedereen
op school toegankelijk

en niemand houdt bij welk kind
welk medicijn krijgt toegediend.

(LERARES)
Op het secretariaat staat ook nog een keer een voorraadje medicijnen

en in de eetzaal
heeft het personeel van de eetzaal

ook nog eens toegang
tot nog een andere kast,

dus als vandaag ik
in de leraarskamer ben

en ik geef een pijnstiller
en tien minuten later

is een collega van mij daar,
dan kan datzelfde kind

opnieuw een dosis krijgen.

(KARL BAERT)
Volgens de wet moet 'n leerkracht in geval van nood eerste hulp toedienen

en bij het toedienen van eerste hulp
hoort niet het geven van medicatie.

De bevoegdheid is enkel een arts
die kan medicatie toedienen

en voorschrijven
en het geldt voor alle medicatie,

ook de eenvoudige medicatie, zoals
hoestsiropen, zoals een pijnstiller.

(VOICE-OVER)
Inge Van Trimpont is CLB-arts en pedagogisch adviseur.

Zij raadt scholen aan geen
medicijnen te geven aan leerlingen.

Een leraar is immers geen dokter
en het toedienen van medicijnen

is niet ongevaarlijk.

Scholen die op eigen initiatief
medicatie toedienen,

nemen wel een aantal risico's
omdat je niet altijd kunt inschatten

wat er aan de hand is. Je bent ook
niet in staat 'n diagnose te stellen,

je moet ook voortgaan
op het verhaal van de leerling.

Als men een pijnstiller toedient,
ik denk aan kinderen met hoofdpijn,

kan je bijvoorbeeld een beginnende
meningitis serieus gaan maskeren.

Nu weten we bij 'n meningitis

dat het vroegtijdig herkennen
van de signalen

en kunnen inspelen op de signalen
heel belangrijk kan zijn.

Hoe groot is dat risico ?
Dat kan ik niet zeggen,

maar, ik denk, als in Vlaanderen in
een school dat ooit één keer gebeurt,

dat dat wel één keer te veel is.

(VOICE-OVER)
Medicijnen toedienen op school zonder voorschrift van de dokter

is onwettig en niet zonder risico,

maar nogal wat scholen
geven ze toch.

Reden genoeg
om enkele scholen te bezoeken

op zoek naar peilers
van een goed medicijnbeleid.

(VOICE-OVER)
De eerste school die we bezoeken, is het Sint-Vincentiusinstituut

in Anzegem. Leerlingbegeleidster
Martine Noteboom

vertelt wat er allemaal
in de EHBO-koffer te vinden is.

(MARTINE)
Dit is het medicijnenkistje eigenlijk.

Dit zijn de medicijnen
die gegeven worden

als leerlingen kloppen aan de deur
en zeggen dat ze...

niet goed zijn,
dat ze maagpijn hebben of buikpijn.

Dat ze diarree hebben,
dat ze hoofdpijn hebben,

dat ze hun maandstonden hebben
bijvoorbeeld.

Als er een leerlinge komt
of een leerling komt

die bijvoorbeeld hoofdpijn heeft, dan
ga ik niet onmiddellijk zeggen van:

Kijk hier, je hebt
een Dafalgan of een Nurofen.

Dan ga ik zeker eerst nagaan
vanwaar die koppijn komt,

want dat is heel belangrijk.
Een aantal leerlingen zouden durven

het een of ander simuleren om
een toets niet te moeten mee maken,

maar er zijn ook
een aantal leerlingen die echt wel,

en je ziet het dan ook dat ze
witter zijn dan normaal, dat ze...

Je kan dat uiterlijk echt wel zien.

Dus al de medicatie die hier in zit,
is aangevraagd aan de CLB-arts

en zij heeft toestemming gegeven
om deze te gebruiken,

maar het mogen maar deze zijn.

(INGE)
In een EHBO-koffer op school hoort EHBO-materiaal thuis

en dan in de eerste plaats al wat met
verbandmateriaal te maken heeft,

ontsmetting en medicatie hoort
niet bij eerste hulp.

(MARTINE)
Als leerlingen echt pijn hebben,

ook niet afgeven dat ze dikwijls,
bij wijze van spreken,

vier tot vijf keer op een voormiddag
aan je deur staan

en zeggen: Mevrouw,
ik heb echt wel hoofdpijn.

Alsjeblieft, mag ik iets hebben ?

En dan is het toch wel
eigenlijk een beetje belachelijk

van te zeggen tegen dat kind:
Nee, trek je plan, wij geven niks.

Dat doen wij niet.

(INGE)
Leerkrachten geven medicatie zoals een ouder dat thuis doet.

Logisch. Iemand heeft pijn, je hebt
een pijnstiller ter beschikking.

De link is logisch. Alleen zitten ze
niet in hun thuiscontext.

Ze zitten niet in de context
van 'n ouder die zijn kind goed kent,

die heel goed weet wat er aan
de hand is en dat ook kan inschatten.

Ze kunnen soms het gevoel hebben:

Ik weet het wel
en ik kan het wel inschatten,

maar helemaal kan je het nooit
en dat is het verschil.

(MARTINE)
Wij weten dat 't eigenlijk niet mag, maar wij hebben besloten

om het toch te doen,
omdat leerlingen dan vaak

medicatie uitwisselen aan elkaar en
nu kunnen wij tenminste controleren

wanneer leerlingen wat nemen
en hoeveel.

(VOICE-OVER)
Gaan leerlingen meer medicijnen uitwisselen

als de school ze niet meer geeft ?

We vragen het
in 't Technisch Atheneum van Genk.

Hier worden sinds september
geen medicijnen meer toegediend.

(LEERLINGE)
Als ik bijvoorbeeld buikpijn heb of hoofdpijn,

dan kan ik een pilletje
aan een vriendin of zo vragen.

(LEERLINGE)
Als ik pijn heb, zoek ik iemand op school

en als 't niet gaat, ga ik naar huis.
- (LEERLING) Er zijn 'n paar mensen

die pijnstillers dan zelf bijhebben

en ja, wie dat dan weet,
gaat dan aan hun vragen

of ze
een pijnstiller mogen lenen of zo.

(VOICE-OVER)
Leerlingen die ziek worden op deze school rusten op het ziekenbedje

of mogen naar huis.

In ergere gevallen
komt de dokter of ambulance.

We vragen aan leerlingbegeleidster
Esther Van Dijck

of het weren van medicijnen
op school beter of slechter is.

(ESTHER)
Ons medicatiebeleid van vroeger vond ik beter,

het was
een geregistreerd medicatiebeleid.

Wij noteerden heel duidelijk
welke leerling zich niet goed voelde,

ziek was en welke medicatie
dat die van ons kreeg.

Een Rennie of een Dafalgan.
Nu kunnen er leerlingen ziek zijn

in de klas
en zij kunnen van een medeleerling

een geneesmiddel krijgen
waarvan wij niet op de hoogte zijn.

(INGE)
Ik denk dat dat toch niet te vermijden is,

dat gebeurt ook in scholen
waar er wel mogelijkheid is

om op het secretariaat
een pilletje te gaan halen.

Er zijn ook andere maatregelen:
Je kan even gaan rusten, je kan...

Je ouders kunnen gebeld worden
om naar huis te gaan

en dan kan er gekeken worden
door iemand die deskundig is:

Is een pilletje nodig of niet
en dat komt dan toe van een arts.

(ESTHER)
Vroeger, als een leerling zich niet goed voelde, dan kwam die langs

bij leerkrachten
of op het leerlingensecretariaat

en dan werd er
met die leerling de tijd genomen

om daar ook eens rustig
over te babbelen:

Waarom voel je je niet goed ?
Wat heb je juist aan de hand ?

En je kan dan zo ook
heel veel dingen te weten komen.

Bijvoorbeeld over de thuissituatie,

daar haal je zeer veel informatie
over die je nu niet weet,

omdat de leerling gewoon met
hoofdpijn in de klas blijft zitten.

(INGE)
Een school kan dat verhinderen door

bij zo'n beleid
en het ontwikkelen van zo'n beleid

hun leerlingen
heel erg te betrekken.

Het hoe en het waarom
van zo'n beleid gaan bespreken.

De voor- en de nadelen en wat 't wel
betekent en wat 't niet betekent.

Het mag niet gezien worden als:

Vanaf nu, als we ons
niet goed voelen, als we pijn hebben,

dan moeten we dat niet signaleren,
want we kunnen er toch

geen medicatie voor krijgen.

(VROUW) Wondpleister op rol.
- (VROUW) Hier. Dat is nog goed.

In de EHBO-kasten van
de scholengemeenschap De Kraal,

vind je al meer dan tien jaar
geen medicijnen meer.

De school heeft wel
een stappenplan uitgewerkt

waar in staat wat er moet gebeuren
met een ziek kind.

Voor de directeur Jo Roels
is het medicijnbeleid

een belangrijk onderdeel
van het schoolbeleid.

(JO ROELS)
Jaren geleden was het hier misschien nog de mentaliteit

om doktertje te spelen,
om verpleegstertje te spelen,

en om te denken dat in de EHBO-kast
hetzelfde moest zitten als thuis.

Door de inspraak van de leerkrachten
en door de inspraak van de ouders

zijn er discussies ontstaan
over ons medicijnbeleid

en hebben wij de ouders
die dat wensten en de schoolarts

samengebracht
en hebben zij uiteindelijk beslist

welke het medicijnbeleid moest zijn
op school.

(VOICE-OVER)
Dat was uiteindelijk een beleid zonder medicijnen,

maar dat wil niet zeggen dat er
op school geen medicijnen meer zijn.

(JO ROELS)
De kinderen die medicijnen moeten nemen op school,

die moeten dat doen
mits een voorschrift

getekend door de huisarts
en door de ouders.

Op dat voorschrift moet staan wat
de leerkracht duidelijk moet doen.

Welke dosering, welke tijdstippen.

(LEERLING)
Goeiemorgen, mevrouw. Ik kom mijn Rilatine halen.

(MARTINE)
Neem ze maar.

(VOICE-OVER)
In Anzegem hebben ze voor de leerlingen

die Rilatine moeten nemen,
een afhaalpunt georganiseerd.

(MARTINE)
Zij komen naar mijn bureau, dan mogen ze zelf naar de kast gaan,

dan mogen ze zelf
hun Rilatine uitnemen,

maar ik moet de hoeveelheid zien
en ik moet ook zien

dat ze dat effectief
in hun mond steken.

(INGE)
Het moet voor iedereen, zowel voor de leerlingen, voor het schoolteam

als voor de ouders duidelijk zijn:

Wie beheert die medicatie ? Wie is
daar verantwoordelijk voor ?

En ook heel belangrijk
dat er bijgehouden wordt

wat aan wie gegeven wordt.

(VOICE-OVER)
Over een efficiënt medicijnbeleid denkt een school dus best goed na,

want medicijnen
zijn niet onschuldig.

(INGE)
Als school heb je ook een pedagogische taak.

Als je als school reageert
op elke klacht met:

Oké, we geven een pilletje. Dan geef
je eigenlijk 'n verkeerde boodschap.

En ik denk
dat dat minstens even belangrijk is

als de risico's die verbonden zijn
aan het toedienen van medicatie.

(VOICE-OVER)
In deze reportage kwamen verschillende peilers

van een goed medicijnbeleid
aan bod.

We vatten ze hier nog even samen.

Ontwikkel een gezamenlijke visie
in overleg met heel het team.

Betrek bij de ontwikkeling
van het beleid leraren, leerlingen,

ouders, CLB en schoolarts.

Houd een logboek bij
met welk kind zich ziek meldt

en hoe het wordt opgevolgd.

Stel 1 of 2 personen verantwoordelijk
voor de stappenplannen,

de medische fiches en het beheren
van de schoolapotheek.

Geef het goede voorbeeld als leraar,
spring niet los om met medicijnen.

Meer informatie en praktische tips
over medicijnen op school

vind je in de eerste lijn-brochure
en op klasse.be.