(TOM)
Ik ben bang dat papa ons kan vinden

en ik ben gewoon bang om iets
te halen bij de winkel. Ik durf niet.

(VOICE-OVER)
Eén op de zeven vrouwen en één
op de tien mannen is slachtoffer

van partnergeweld.
In bijna de helft van de gevallen

was minstens één kind getuige.

Getuige zijn van geweld tussen
je ouders heeft dezelfde impact

als mishandeld worden.

'De eerste lijn' geeft tips
voor een goede aanpak op school.

(MAMA en PAPA maken ruzie)

(TOM)
Papa was een beetje
aan het bekvechten met mama

en ik probeerde papa te stoppen door
andere dingen te zeggen tegen papa.

(LARA)
Toen begon ik
een beetje bang te worden

en ging ik al naar buiten.

Ik ging bij de trampoline zitten en
toen hoorde ik hun lawaai tot buiten.

Al dat geroep en zo.

(STIL GERUZIE)

(TOM)
Mijn zus ging naar buiten.
Ik bleef gewoon binnen.

Ik wou de ruzie niet zien. Ik deed
gewoon mijn ogen en oren dicht

en toen op het laatst keek ik zo en
toen had papa een mes in de hand.

Ik zag de gsm. Ik pakte de gsm,
ik ging naar boven

en ik heb de politie opgebeld.

(HET MES RAAKT DE GROND)

(VOICE-OVER)
Lara en Tom wonen al vier maanden
in een vluchthuis.

Ze zijn op de vlucht
voor het geweld van hun papa.

(LARA)
Hij deed altijd mama pijn
met woorden.

Soms echt...
Ja, heel vaak met de handen

of met iets gooien of zo en...
(AARZELT)

Het is eigenlijk helemaal niet prettig
om je moeder zo te zien.

(VOICE-OVER)
Jarenlang leven ze
met angst en verdriet.

Ze delen zelf nooit in de klappen,
maar zien wel altijd alles gebeuren.

(MOEDER)
De laatste keer dat hij mij sloeg,
dat was echt midden op straat,

in mijn auto,
met de volle vuist

voor de ogen van mijn kinderen.

(KINDERPSYCHOLOOG)
Als kinderen geweld zien
tussen hun ouders

is dat
een enorm traumatische ervaring

die eigenlijk
even ernstige gevolgen heeft

als zelf mishandeld worden.

Heel veel slachtoffers denken dan
van: Zo lang dat hij maar mij slaat

en niet aan mijn kinderen komt,
valt het al bij al wel mee.

Eigenlijk zijn die gevolgen
voor de kinderen juist dezelfde.

(VOICE-OVER)
Hun leraren en klasgenoten wisten
niet wat er aan de hand was.

Ze hebben er nooit
met iemand over gepraat.

(LARA)
Ik durfde niet, want dan dacht ik van:
Misschien hebben zij ook problemen,

of misschien niet.
En dan sta ik misschien voor schut

omdat ik dat dan zo vertel.
Dus eigenlijk dacht ik zo van:

Misschien zijn de anderen
allemaal gelukkig en zo.

(TOM)
Ik wou het niet tegen de juffrouw
zeggen omdat ze... (AARZELT)

Ja, dan dacht ik zo:
Iedereen gaat het weten

en ik wou het
niet tegen mijn vrienden zeggen.

Ook al vertrouw ik hen,
maar ik wil 't niet zeggen.

(KINDERPSYCHOLOOG)
Kinderen geven niet zo heel vaak
signalen dat er problemen zijn.

Dus op het moment
dat er 'n signaal is, hoe klein ook,

is het belangrijk
dat dat opgepikt wordt en als dat...

Eigenlijk is 'n leerkracht
'n stuk 'n vertrouwenspersoon,

degene die heel veel uren
met een kind samen is

en die daardoor ook het
gemakkelijkst signalen gaat krijgen.

(VOICE-OVER)
In Basisschool De Krekel
en De Grasspriet in Haaltert

is blij zijn op school 't uitgangspunt
in de dagelijkse klaspraktijk.

De leraren zorgen ervoor dat ze
belangrijke signalen oppikken

bij hun leerlingen.

Kinderen kunnen met een rode
en groene kleur aangeven

hoe ze zich voelen
thuis of op school.

(JUF)
Ik heb eigenlijk eens naar de
blosappeltjes in de gang gekeken.

Jullie hebben allemaal
'n kleurtje gekozen. Ja, Lenka.

Welk kleurtje
heeft jouw blosappeltje in de gang ?

(LENKA)
Groen. Omdat ik dat leuk vind
als er iemand jarig is.

(JUF)
Is dat fijn, feest vieren ?
Ja, dat is waar.

Ik heb daarstraks wel gezien, Aya,
dat jouw blosappeltje

niet groen was.
Het had een ander kleurtje.

Het was helemaal rood geworden.

Durf je het ons vertellen
waarom jij rood bent ? Waarom ?

(AYA) Omdat ik gevallen was.
- (JUF) Och, je had je pijn gedaan.

(JUF)
Onze kringgesprekken dragen bij
tot een warm klasklimaat

waar wij voor staan. Het feit
dat je ze die warmte aanbiedt,

geeft hen misschien
het vertrouwen in jou

om niet op korte termijn, maar
misschien wel op langere termijn

iets te vertellen waar je dan
mee verder kan als leerkracht.

(VOICE-OVER)
Veel kinderen vertellen niet
in 'n klasgesprek

wat er aan de hand is,
maar misschien wel achteraf.

(JUF)
Heel vaak geven ze heel kleine hints
en hun lichaamstaal of hun houding

of 't feit dat ze dicht bij jou komen
aankruipen verraadt wel al iets,

maar sommigen zijn
echt wel gesloten

en durven het in een kringgesprek
nog niet echt zeggen.

En dan is het jouw taak als juf

om dat kind nog eens in de loop
van de week in kleine groepjes

of op de speelplaats
misschien eens aan te spreken.

(VOICE-OVER)
Ook in 't Sint-Agnesinstituut
in Hoboken

kunnen leerlingen bij iemand terecht
als ze het moeilijk hebben.

De school heeft 'n team
van vertrouwensleerlingen opgericht,

te herkennen aan hun gele badge.

(CHLOË)
Wij zorgen eigenlijk
dat de leerling zich goed voelt,

zowel op school als thuis
en in zichzelf,

en als er problemen zijn, kunnen ze
bij ons terecht om te praten.

(MOHAMMED)
De leerlingen zouden
dat normaal makkelijker vinden

om eerst naar 'n leerling te stappen
om over zijn problemen te praten

dan direct
naar een leerkracht te stappen.

Dan is onze taak om te luisteren
en te helpen indien mogelijk.

(COACH)
Oké, 'peers'. (DENKT NA)

We gaan 't vandaag hebben over
een van de belangrijkste dingen

die jullie als 'peer' zullen
moeten doen en dat is luisteren.

Jullie weten,
als je op de speelplaats loopt

en er komt 'n leerling naar jou,
dat dat het eerste

en vast ook 't belangrijkste is
dat je zal moeten doen.

(VOICE-OVER)
De leerlingen krijgen op school
een opleiding van drie leraren

die als coach fungeren.
Bij hen kunnen ze ook terecht

als ze een ernstig probleem
te horen krijgen,

bijvoorbeeld over geweld thuis.

Ze mogen niks geheimhouden
en moeten altijd een coach inlichten,

zodat die het kan overnemen
als een probleem te groot wordt.

(COACH SAÏDA)
Een 'peer' is maar 'n leerling,
die kan onmogelijk alles oplossen.

Als een probleem
eigenlijk te groot is voor die 'peer',

dan mogen ze ons
daarvoor inschakelen.

We proberen zeker
en vast te luisteren, (AARZELT)

de leerling daarover aan te spreken
en zeggen: We hebben iets gehoord

van een 'peer',
dat je een bepaald probleem hebt

en dan proberen wij
met die leerling verder te werken,

verder zien wat we kunnen doen
aan de situatie.

(KINDERPSYCHOLOOG)
Het is zeker niet de bedoeling dat
leerkrachten nu therapeuten worden

die alle problemen thuis
gaan oplossen.

Het is wel zo dat zij
vanuit die zorg voor het...

de gedeelde zorg voor het kind,
naar de ouder kunnen stappen

en zeggen van: 'Ik denk dat jullie
hier hulp bij nodig hebben

en ik ken iemand
die jullie daarbij kan helpen.'

En eigenlijk die stap
naar hulpverlening

enorm kan vergemakkelijken.

(LARA)
Wij wouden gewoon eigenlijk weg
van hem, maar we durfden dat niet,

want ja, misschien
gaat hij wel ons achterna

en hij gaat ons toch weer vinden
en waar moeten wij naartoe gaan ?

(TOM)
Ik ben bang dat papa ons kan vinden

en ik ben gewoon bang om iets
te halen bij de winkel. Ik durf niet.

(KINDERPSYCHOLOOG)
Alle slachtoffers van geweld, maar
ook kinderen getuige van geweld,

gaan bang zijn dat er iets gedaan
wordt, gaan enorm bang zijn van:

Ja, maar je mag dat niet vertellen
aan mijn mama of mijn papa,

want dan gaat het
misschien nog erger worden.

En dat is ook de schrik van heel veel
leerkrachten en van scholen van:

Als we ons hiermee moeien,
gaat het erger worden.

Nu, de praktijk bewijst
dat dat eigenlijk niet het geval is,

want van eigenlijk
op het moment dat je niks doet,

wordt het sowieso erger,
want geweld stopt niet vanzelf.

(VOICE-OVER)
Lara en Tom hebben het moeilijk
om te verwerken wat er gebeurd is.

Tom heeft verdriet
omdat hij de politie moest bellen

voor zijn eigen papa.

(MAMA)
Bijna elke avond
zat hij hier te huilen van:

Mama, ik moet aan die dag denken.
En dan heb ik ook gevraagd van:

Jongen, waarom huil je elke avond en
waarom denk je er overdag niet aan ?

En dan zegt hij: Mama,
het is ook op een avond gebeurd.

(TOM)
Ik wil dat er 'n huis komt voor ons en
dat we zonder papa een huis bouwen

en dat papa ons met rust laat
of voorgoed weg gaat.

(HET MES RAAKT DE GROND)