(VOICE-OVER) Te veel scholen geven zonder voorschrift een pil

als een leerling zich ziek voelt. Dat signaleren specialisten.

Nochtans is een leraar of directeur strafbaar als hij op eigen initiatief

medicijnen toedient.

TV.Klasse onderzoekt de situatie in de praktijk

en geeft aanbevelingen voor een goed medicijnbeleid op school.

(LERARES) Ik ben leerkracht in het tweede leerjaar in een vrije basisschool

in een betrekkelijk klein dorp en...

er wordt heel los omgegaan met medicijnen bij ons.

Het is ook zo dat wij twee soorten medicijnkasten hebben.

De officiële is voor als de inspectie langskomt,

voor als we op een of andere manier keuring krijgen

en de andere, daarin zitten de gekste dingen

gaande van aspirine,

zwaardere pijnstillers, Dafalgan, Perdolan...

Er zitten soms ook pillenstrips in waar niemand nog van weet

wat het is, waar de bedrukking af is.

(VOICE-OVER) Op de school van Katrien is van een medicijnbeleid geen sprake.

Pilletjes zijn voor iedereen op school toegankelijk

en niemand houdt bij welk kind welk medicijn krijgt toegediend.

(LERARES) Op het secretariaat staat ook nog een keer een voorraadje medicijnen

en in de eetzaal heeft het personeel van de eetzaal

ook nog eens toegang tot nog een andere kast,

dus als vandaag ik in de leraarskamer ben

en ik geef een pijnstiller en tien minuten later

is een collega van mij daar, dan kan datzelfde kind

opnieuw een dosis krijgen.

(KARL BAERT) Volgens de wet moet 'n leerkracht in geval van nood eerste hulp toedienen

en bij het toedienen van eerste hulp hoort niet het geven van medicatie.

De bevoegdheid is enkel een arts die kan medicatie toedienen

en voorschrijven en het geldt voor alle medicatie,

ook de eenvoudige medicatie, zoals hoestsiropen, zoals een pijnstiller.

(VOICE-OVER) Inge Van Trimpont is CLB-arts en pedagogisch adviseur.

Zij raadt scholen aan geen medicijnen te geven aan leerlingen.

Een leraar is immers geen dokter en het toedienen van medicijnen

is niet ongevaarlijk.

Scholen die op eigen initiatief medicatie toedienen,

nemen wel een aantal risico's omdat je niet altijd kunt inschatten

wat er aan de hand is. Je bent ook niet in staat 'n diagnose te stellen,

je moet ook voortgaan op het verhaal van de leerling.

Als men een pijnstiller toedient, ik denk aan kinderen met hoofdpijn,

kan je bijvoorbeeld een beginnende meningitis serieus gaan maskeren.

Nu weten we bij 'n meningitis

dat het vroegtijdig herkennen van de signalen

en kunnen inspelen op de signalen heel belangrijk kan zijn.

Hoe groot is dat risico ? Dat kan ik niet zeggen,

maar, ik denk, als in Vlaanderen in een school dat ooit één keer gebeurt,

dat dat wel één keer te veel is.

(VOICE-OVER) Medicijnen toedienen op school zonder voorschrift van de dokter

is onwettig en niet zonder risico,

maar nogal wat scholen geven ze toch.

Reden genoeg om enkele scholen te bezoeken

op zoek naar peilers van een goed medicijnbeleid.

(VOICE-OVER) De eerste school die we bezoeken, is het Sint-Vincentiusinstituut

in Anzegem. Leerlingbegeleidster Martine Noteboom

vertelt wat er allemaal in de EHBO-koffer te vinden is.

(MARTINE) Dit is het medicijnenkistje eigenlijk.

Dit zijn de medicijnen die gegeven worden

als leerlingen kloppen aan de deur en zeggen dat ze...

niet goed zijn, dat ze maagpijn hebben of buikpijn.

Dat ze diarree hebben, dat ze hoofdpijn hebben,

dat ze hun maandstonden hebben bijvoorbeeld.

Als er een leerlinge komt of een leerling komt

die bijvoorbeeld hoofdpijn heeft, dan ga ik niet onmiddellijk zeggen van:

Kijk hier, je hebt een Dafalgan of een Nurofen.

Dan ga ik zeker eerst nagaan vanwaar die koppijn komt,

want dat is heel belangrijk. Een aantal leerlingen zouden durven

het een of ander simuleren om een toets niet te moeten mee maken,

maar er zijn ook een aantal leerlingen die echt wel,

en je ziet het dan ook dat ze witter zijn dan normaal, dat ze...

Je kan dat uiterlijk echt wel zien.

Dus al de medicatie die hier in zit, is aangevraagd aan de CLB-arts

en zij heeft toestemming gegeven om deze te gebruiken,

maar het mogen maar deze zijn.

(INGE) In een EHBO-koffer op school hoort EHBO-materiaal thuis

en dan in de eerste plaats al wat met verbandmateriaal te maken heeft,

ontsmetting en medicatie hoort niet bij eerste hulp.

(MARTINE) Als leerlingen echt pijn hebben,

ook niet afgeven dat ze dikwijls, bij wijze van spreken,

vier tot vijf keer op een voormiddag aan je deur staan

en zeggen: Mevrouw, ik heb echt wel hoofdpijn.

Alsjeblieft, mag ik iets hebben ?

En dan is het toch wel eigenlijk een beetje belachelijk

van te zeggen tegen dat kind: Nee, trek je plan, wij geven niks.

Dat doen wij niet.

(INGE) Leerkrachten geven medicatie zoals een ouder dat thuis doet.

Logisch. Iemand heeft pijn, je hebt een pijnstiller ter beschikking.

De link is logisch. Alleen zitten ze niet in hun thuiscontext.

Ze zitten niet in de context van 'n ouder die zijn kind goed kent,

die heel goed weet wat er aan de hand is en dat ook kan inschatten.

Ze kunnen soms het gevoel hebben:

Ik weet het wel en ik kan het wel inschatten,

maar helemaal kan je het nooit en dat is het verschil.

(MARTINE) Wij weten dat 't eigenlijk niet mag, maar wij hebben besloten

om het toch te doen, omdat leerlingen dan vaak

medicatie uitwisselen aan elkaar en nu kunnen wij tenminste controleren

wanneer leerlingen wat nemen en hoeveel.

(VOICE-OVER) Gaan leerlingen meer medicijnen uitwisselen

als de school ze niet meer geeft ?

We vragen het in 't Technisch Atheneum van Genk.

Hier worden sinds september geen medicijnen meer toegediend.

(LEERLINGE) Als ik bijvoorbeeld buikpijn heb of hoofdpijn,

dan kan ik een pilletje aan een vriendin of zo vragen.

(LEERLINGE) Als ik pijn heb, zoek ik iemand op school

en als 't niet gaat, ga ik naar huis. - (LEERLING) Er zijn 'n paar mensen

die pijnstillers dan zelf bijhebben

en ja, wie dat dan weet, gaat dan aan hun vragen

of ze een pijnstiller mogen lenen of zo.

(VOICE-OVER) Leerlingen die ziek worden op deze school rusten op het ziekenbedje

of mogen naar huis.

In ergere gevallen komt de dokter of ambulance.

We vragen aan leerlingbegeleidster Esther Van Dijck

of het weren van medicijnen op school beter of slechter is.

(ESTHER) Ons medicatiebeleid van vroeger vond ik beter,

het was een geregistreerd medicatiebeleid.

Wij noteerden heel duidelijk welke leerling zich niet goed voelde,

ziek was en welke medicatie dat die van ons kreeg.

Een Rennie of een Dafalgan. Nu kunnen er leerlingen ziek zijn

in de klas en zij kunnen van een medeleerling

een geneesmiddel krijgen waarvan wij niet op de hoogte zijn.

(INGE) Ik denk dat dat toch niet te vermijden is,

dat gebeurt ook in scholen waar er wel mogelijkheid is

om op het secretariaat een pilletje te gaan halen.

Er zijn ook andere maatregelen: Je kan even gaan rusten, je kan...

Je ouders kunnen gebeld worden om naar huis te gaan

en dan kan er gekeken worden door iemand die deskundig is:

Is een pilletje nodig of niet en dat komt dan toe van een arts.

(ESTHER) Vroeger, als een leerling zich niet goed voelde, dan kwam die langs

bij leerkrachten of op het leerlingensecretariaat

en dan werd er met die leerling de tijd genomen

om daar ook eens rustig over te babbelen:

Waarom voel je je niet goed ? Wat heb je juist aan de hand ?

En je kan dan zo ook heel veel dingen te weten komen.

Bijvoorbeeld over de thuissituatie,

daar haal je zeer veel informatie over die je nu niet weet,

omdat de leerling gewoon met hoofdpijn in de klas blijft zitten.

(INGE) Een school kan dat verhinderen door

bij zo'n beleid en het ontwikkelen van zo'n beleid

hun leerlingen heel erg te betrekken.

Het hoe en het waarom van zo'n beleid gaan bespreken.

De voor- en de nadelen en wat 't wel betekent en wat 't niet betekent.

Het mag niet gezien worden als:

Vanaf nu, als we ons niet goed voelen, als we pijn hebben,

dan moeten we dat niet signaleren, want we kunnen er toch

geen medicatie voor krijgen.

(VROUW) Wondpleister op rol. - (VROUW) Hier. Dat is nog goed.

In de EHBO-kasten van de scholengemeenschap De Kraal,

vind je al meer dan tien jaar geen medicijnen meer.

De school heeft wel een stappenplan uitgewerkt

waar in staat wat er moet gebeuren met een ziek kind.

Voor de directeur Jo Roels is het medicijnbeleid

een belangrijk onderdeel van het schoolbeleid.

(JO ROELS) Jaren geleden was het hier misschien nog de mentaliteit

om doktertje te spelen, om verpleegstertje te spelen,

en om te denken dat in de EHBO-kast hetzelfde moest zitten als thuis.

Door de inspraak van de leerkrachten en door de inspraak van de ouders

zijn er discussies ontstaan over ons medicijnbeleid

en hebben wij de ouders die dat wensten en de schoolarts

samengebracht en hebben zij uiteindelijk beslist

welke het medicijnbeleid moest zijn op school.

(VOICE-OVER) Dat was uiteindelijk een beleid zonder medicijnen,

maar dat wil niet zeggen dat er op school geen medicijnen meer zijn.

(JO ROELS) De kinderen die medicijnen moeten nemen op school,

die moeten dat doen mits een voorschrift

getekend door de huisarts en door de ouders.

Op dat voorschrift moet staan wat de leerkracht duidelijk moet doen.

Welke dosering, welke tijdstippen.

(LEERLING) Goeiemorgen, mevrouw. Ik kom mijn Rilatine halen.

(MARTINE) Neem ze maar.

(VOICE-OVER) In Anzegem hebben ze voor de leerlingen

die Rilatine moeten nemen, een afhaalpunt georganiseerd.

(MARTINE) Zij komen naar mijn bureau, dan mogen ze zelf naar de kast gaan,

dan mogen ze zelf hun Rilatine uitnemen,

maar ik moet de hoeveelheid zien en ik moet ook zien

dat ze dat effectief in hun mond steken.

(INGE) Het moet voor iedereen, zowel voor de leerlingen, voor het schoolteam

als voor de ouders duidelijk zijn:

Wie beheert die medicatie ? Wie is daar verantwoordelijk voor ?

En ook heel belangrijk dat er bijgehouden wordt

wat aan wie gegeven wordt.

(VOICE-OVER) Over een efficiënt medicijnbeleid denkt een school dus best goed na,

want medicijnen zijn niet onschuldig.

(INGE) Als school heb je ook een pedagogische taak.

Als je als school reageert op elke klacht met:

Oké, we geven een pilletje. Dan geef je eigenlijk 'n verkeerde boodschap.

En ik denk dat dat minstens even belangrijk is

als de risico's die verbonden zijn aan het toedienen van medicatie.

(VOICE-OVER) In deze reportage kwamen verschillende peilers

van een goed medicijnbeleid aan bod.

We vatten ze hier nog even samen.

Ontwikkel een gezamenlijke visie in overleg met heel het team.

Betrek bij de ontwikkeling van het beleid leraren, leerlingen,

ouders, CLB en schoolarts.

Houd een logboek bij met welk kind zich ziek meldt

en hoe het wordt opgevolgd.

Stel 1 of 2 personen verantwoordelijk voor de stappenplannen,

de medische fiches en het beheren van de schoolapotheek.

Geef het goede voorbeeld als leraar, spring niet los om met medicijnen.

Meer informatie en praktische tips over medicijnen op school

vind je in de eerste lijn-brochure en op klasse.be.