(VOICE-OVER) De reporter van TV.Klasse doorkruist Vlaanderen op zoek naar inspirerende proeftuinen. Dat zijn scholen die een nieuw onderwijsidee uitproberen. Zo liggen ze mee aan de basis voor onderwijsvernieuwing in Vlaanderen. Laat je inspireren door de proeftuinen. (ELKE) Ik ben nu in 't Speciaal Lager onderwijs Mariadal in Hoegaarden. Hier hebben ze 'n bijzondere proeftuin over techniek. Het lijkt voor leraren soms 'n hele stap om met techniek aan de slag te gaan, maar deze proeftuin neemt alle drempels weg. (ELKE) Ik heb afgesproken met proeftuincoördinator Koen op het binnenplein van de school. (ELKE) Koen, goedemorgen. - (KOEN) Elke. (ELKE) Jij bent de proeftuincoördinator hier. Waarom zijn jullie met een proeftuin rond techniek van start gegaan ? (KOEN) Het is hier eigenlijk begonnen met een project rond water, waarbij we dachten: We gaan er wat techniek in steken en we gaan... laagdrempelige techniekactiviteiten uitwerken rond water om de collega's daarin te ondersteunen, zodat ze dat in hun lessen kunnen implementeren. Dan hebben we er 'n paar koffers rond uitgewerkt en dat is de start geweest van de uitbouw van onze technotheek hier op school. - (ELKE) Gaan we eens kijken ? (KOEN) Ja, oké. Volg maar. (ELKE) Koen werkt techniekkoffers uit waar leraren snel mee aan de slag kunnen. Zo verlaagt hij de drempel om met techniek aan de slag te gaan. Hij is hier begonnen met z'n eigen kleine technotheek en nu hebben 24 scholen er één. (KOEN) Voilà. Da's onze technotheek. Hier hebben we de witte kastjes, de kasten waar 't materiaal in zit. Al het gereedschap kunnen de klassen hier gewoon komen uithalen als er 'n activiteit is. - (ELKE) Ja. (KOEN) Dan hebben we de oranje kasten. Daar hebben we de experimenteer- koffers voor de kleuters. En dan hebben we het materiaal opgesplitst: eerste, tweede en derde graad en die kasten hebben we een kleur gegeven. Dus geel is de eerste graad en hier heb je bijvoorbeeld de koffer om limonade te maken. In de koffer zit al het materiaal om de activiteit te doen, dus verschillende citruspersen, snijplankjes enzovoort, en daar zit ook de technomap in en in de technomap zit dan de leerkrachtenfiche met wat achtergrondinformatie voor de leerkracht, de doefiches waar de kinderen mee aan de slag kunnen en de documentatiefiche met wat achtergrondinformatie en hier zitten zelfs de grote prenten in om het stappenplan aan bord te brengen. (ELKE) Deze proeftuin werkt netoverschrijdend. 24 scholen van verschillende netten hebben een startpakket gekregen en bouwen nu hun technotheek verder uit. (KOEN) Dat is bij ons ook in 'n aantal jaren gegroeid. Wij zijn ook met een paar koffers begonnen en we geven ook altijd de tip aan de mensen van: Kijk eens welke activiteiten jij in jouw klas, in welk thema, zou kunnen doen en spreek dan af met je collega of zo om het lesmateriaal af te drukken en met 't materiaal 'n koffer samen te stellen. Wanneer je met zes klassen in een school 'n techniekkoffer samenstelt, dan heb je al 6 koffers uitgewerkt en dat is 't begin van je eigen technotheek. (ELKE) Koen heeft 'n website gemaakt met lesfiches en heel veel informatie. Daar vinden leraren alles wat met techniek te maken heeft. (ELKE) Meester Steven wil met z'n leerlingen kaders in verstek zagen. Daarvoor wordt de refter in geen tijd omgetoverd tot het technieklokaal. Het materiaal halen ze op de technozolder. De fiches en de technokoffers helpen bij de uitwerking. (MEESTER STEVEN) Gino, jij zei daarjuist dat wij een verstekbakje nodig hadden om mooi recht te kunnen zagen en we gaan eens kijken hoe die schilderijtjes of die kadertjes gezaagd zijn. (ELKE) Was 't voor jou 'n drempel om met techniek aan de slag te gaan ? (MEESTER STEVEN) Voor mij was 't geen drempel, want ik ben dat eigenlijk gewoon van in m'n stages. Daar heb ik heel veel techniek toegepast en hier op school was 't gemakkelijk, want ik kwam in een school waar al technische ondersteuning was, maar ik merk wel bij collega's, dat dat wel moeilijker is, maar door die ondersteuning, door de werkvergaderingen, door de techniekkoffers, wordt de drempel verlaagd en merken wij duidelijk dat de leerkrachten meer met techniek bezig zijn. (ELKE) Ook in de klas van juf Petra zijn ze met techniek bezig tijdens een kookactiviteit. (JUF PETRA) Nu ga ik eens controleren. Ei breken, dat had ik gezien, dat wastoppie. Dan ga je het ei opkloppen en als dat gedaan is, de boter in de pan. Check of niet check ? - (JONGEN) Check. (ELKE) Wat heeft 'n kookactiviteit met techniek te maken ? (JUF PETRA) Heel veel. Wij zijn heel veel tijdens het koken bezig met kennis van materialen. (DENKT NA) Welk materiaal gebruik je ? Uit wat bestaat het ? Ook hoe werkt 't ? We zijn ook veel bezig met de veiligheid, met processen. We kunnen koken, we kunnen bakken. We kunnen ook iets laten rijzen. Hoe doe je dat ? Hoe komt dat ? Al die dingen zijn techniek, denk ik. (ELKE) Is techniek iets wat meer in je lessen binnensluipt ? (JUF PETRA) Ja, meer en meer. Wij werken projectmatig hier op onze school en bij elk project wordt er de vraag en de link gelegd naar: Wat doen we bij dit project rond techniek ? Ik herinner me 'n les begrijpend lezen rond (AARZELT) huizen van vroeger tot nu en ja, dan is de link naar techniek heel snel gelegd. Welke materialen werden er vroeger gebruikt ? Welke nu en hoe doen ze dat ? Welke machines komen daar aan bod ? (KOEN) Soms zeggen mensen van: 'Wij zijn daar niet voor opgeleid of als ik thuis een lamp moet vervangen of zo, dan moet ik daar iemand voor laten komen en dan wil je dat... Ja, dat ik techniek ga doen in de klas en dan...' Dan denk ik van: Denk eens na over wat je al doet. Misschien doe je al veel in je klas, maar bekijk je dat nog niet door 'n technische bril. Zo hoeven mensen 't niet heel ver te zoeken, maar techniek kan ook... op 'n heel eenvoudige manier in lessen die in hun dagelijkse praktijk aan bod komen ook een plaatsje krijgen. (ELKE) 2 keer per jaar komen leraren van 'n zelfde leerjaar samen om ideeën uit te wisselen, dingen uit te proberen of moeilijkheden te bespreken. Nu zitten hier 20 leerkrachten samen uit het vierde leerjaar voor 'n werkvergadering. We gaan eens kijken. (ELKE) Wat doen jullie tijdens zo'n vergadering ? (JUF KATHLEEN) Concrete voorbeelden, concrete dingen maken die we dan in onze klas kunnen toepassen, dus da's wel heel handig en je voelt je er ook 'n beetje zelfzekerder door. (ELKE) Zou je eraan beginnen in je klas zonder deze ondersteuning ? (JUF KATHLEEN) (TWIJFELT) Ikzelf denk van niet omdat ik niet zo technisch bekwaam ben, maar er worden ook simpele voorbeelden gegeven die je eigenlijk makkelijk kan doen met je kinderen en daarom doe ik dit. Bijvoorbeeld één van de dingen die ik in de eerste les meegekregen heb, dat was van: Ga eens een balpen uit elkaar halen en probeer die eens terug in elkaar te steken. Ga die opnieuw monteren en dat hebben we dan gedaan in de klas meteen en dat was gewoon 'n superleuk ding. Kort, niet te veel tijd in beslag van de andere lessen, maar iets leuks en ja, je bent aan techniek bezig. (ELKE) Wat heb je er concreet van opgepikt, van die werkvergaderingen ? (JUF SIGRID) Techniek deed ik al wel in de klas, maar het ging vooral over het feit: Hoe moest ik dat rapporteren ? Zeker aan de ouders. Je kan aan de kinderen in de klas zeggen dat het heel goed gewerkt heeft, maar hoe breng je dat over naar de ouders en dat heb ik hier geleerd, wat ook fijn is, is dat je met andere leerkrachten hier kan overleggen: Wat hebben zij al in de klas gedaan ? Hoe is dat gelopen en daar doe je dan toch ook veel ideeën van op. (ELKE) De leraren werken nog even verder terwijl ik langsga bij de directeur. (ELKE KLOPT AAN) (ELKE) Jullie zijn 6 jaar met die proeftuin bezig. We zien veel leerkrachten daar goed mee omgaan, maar wat zien jullie bij kinderen veranderen ? (DIRECTEUR) Kinderen zien we erg veel veranderen. Kinderen die heel geboeid zijn wanneer je met techniek bezig bent. Ze kunnen dan bewegen op dat moment, bezig zijn met materialen, onderzoeken, experimenteren, hun zelfvertrouwen groeit, enzovoort en uiteindelijk kunnen ze ontdekken wat ze werkelijk in zich hebben. (ELKE) Toch kiezen weinig leerlingen voor techniek in 't secundair onderwijs. Hoe komt dat ? - (DIRECTEUR) Ja. Je bent ermee geboren met dat talent voor techniek. Je mag ermee experimenteren in de kleuterschool en dan opeens in het eerste leerjaar is het gedaan. Ben je bezig met taal en wiskunde en komt techniek erg weinig aan bod. Wil je kinderen echt kansen geven, dan moet je natuurlijk zorgen dat het aan bod komt en zo kunnen kinderen kiezen, zichzelf ontdekken, motiveren enzovoort en dan uiteindelijk kan je 'n betere keuze maken. (ELKE) Koen, bedankt voor de rondleiding en de uitleg. Ik wil je nog één vraag stellen. Wanneer is die proeftuin voor jou geslaagd ? (KOEN) (DENKT NA) De proeftuin zal voor mij geslaagd zijn als heel veel leerkrachten vanuit de werkvergaderingen ideeën meenemen naar hun klas. (AARZELT) Als bijvoorbeeld andere scholengemeenschappen deze manier van netwerken en samenwerking misschien gaan overnemen om vernieuwingen zoals techniek in hun school te gaan uitwerken en dan hoop ik dat gauw heel veel leerkrachten en leerlingen de handen uit de mouwen steken met techniek. (ELKE) Super. Wie nu nog drempelvrees heeft om met techniek aan de slag te gaan, kan surfen naar technotheek.be. Koen, tot ziens. - (KOEN) Elke. (SAMEN) Daag.