(CELINE) Ik heb geen vriendje, maar ik ben aan het zoeken.

(TINNE) Ik ben bang dat ze me gaan uitlachen of zo met...

Dat je bijvoorbeeld maar in het BSO zit of dat je kleiner bent dan zij

en dat je minder sterk bent of je bent een keer blijven zitten.

(ANDRES) Duiken doe ik heel graag, want m'n beste vriend, Wouter, zit erbij.

Die duikt ook en wij zitten al van in de kleuterklas samen in de klas

en dan zijn wij altijd beste vrienden gebleven.

(VOICE-OVER) Scharniermomenten bepalen de rest van je leven.

TV.Klasse volgt de komende jaren negen Vlaamse jongeren.

Hoe evolueren hun dromen, angsten en verwachtingen

en wat heeft de wereld voor hen in petto ?

Drie generaties in beeld in De Klas van 2010.

(VOICE-OVER) In deze aflevering volgen we Andres, Tinne en Celine.

Alle drie zitten ze in het zesde leerjaar bij meester Gert.

Ze bereiden zich, net als hun klasgenoten, voor

op een nieuwe uitdaging. De overstap naar het secundair

is 'n grote stap in hun ontwikkeling

en de studierichting die ze nu uitgaan, zal die mee vormgeven.

(TINNE) Ik ga BSO volgen, maar ik weet nog niet echt wat voor...

Welke kant ik ga uitgaan.

(MEISJE) Ik ga ASO Latijn doen.

En dat is samen met veel kinderen van mijn klas.

(JONGEN) ASO, zonder Latijn.

(MEISJE) Ik wil graag ASO Latijn proberen, maar als dat niet lukt,

dan wil ik gewoon ASO doen met Moderne talen.

(MEISJE) ASO Moderne.

(JONGEN) Of economie of wetenschappen, dat weet ik nog niet zo goed.

(JONGEN) ASO Moderne. - (CELINE) Waarschijnlijk ASO

en misschien volgt daarna ook wel KSO.

(ANDRES) Ik ga volgend jaar naar TSO en ik ga Automechanica doen.

Ja, ik ben er wel een beetje bang voor,

want ik heb nu ook problemen met wiskunde

en dan met die elektriciteit, al die berekeningen.

Misschien lukt dat niet, maar ik ga mijn best wel doen.

Het is ook 'n geruststelling dat m'n broer op dezelfde school zit.

Dan ken ik daar al iemand en die kan mij dan ook helpen

met die problemen.

(VOICE-OVER) In Vlaanderen gaat elk jaar ongeveer één derde van alle leerlingen

naar het TSO. Ze kiezen er voor een meer praktijkgerichte aanpak.

Ook Andres heeft heel bewust die keuze gemaakt.

(MAMA VAN ANDRES) Hij wil echt met z'n handen bezig zijn en iets maken

of iets herstellen of weet ik wat.

Niet echt alleen achter boeken zitten,

want dat is hem helemaal niet gegeven.

Dat heeft hij de voorbije jaren ook gemerkt natuurlijk

en hij heeft nu zoiets van: Het is nu niet omdat ik naar 't middelbaar ga,

dat ik ineens ga studeren en alles.

(VOICE-OVER) Zijn besluit om naar 't TSO te gaan past bij de dromen en verwachtingen

die de mama van Andres voor haar gezin koestert.

Het gezin heeft 'n hechte band en ze hoopt dat dat later zo zal blijven.

(MAMA VAN ANDRES) Onze droom is 'n beetje dat die allemaal samen

het bedrijf kunnen verder zetten

en zo 'n goede band ontwikkelen met mekaar, dat dat gaat lukken,

maar of dat ooit gaat lukken, dat is moeilijk te zeggen

en we zullen hen niet dwingen. Als ze iets anders willen doen,

is dat geen probleem, maar...

Maar het ideale is dat ze inderdaad allemaal samen verder kunnen.

(JONGEN) Ik ga blij zijn als ik van deze school af ben,

dan kan ik eindelijk naar het secundair

en ben ik hier niet meer bij de kleine mannen,

maar dan zit ik bij de groten en daar is ook 'n groter voetbalveld

en drankautomaten, snoepautomaten.

(MEISJE) Ik vind het heel leuk om naar het middelbaar te gaan.

Mijn broer en zus zijn al afgestudeerd

en ik denk dat dat wel leuk is.

(JONGEN) Maar da's toch veel groter, want wij zitten hier zo met ongeveer 200

en daar zitten die met 1.000, dus dat is wel...

Allee, wel aanpassen.

(MEISJE) Dat is zo van ineens de grootste van mijn school

en dan plots zit je tussen allemaal groten en ben je de kleinste,

da's wel eng.

(MEISJE) Dat ik gepest word of zo of dat er...

Of dat ik niet veel vriendinnen krijg of zo of dat 't er moeilijk is

en dat ik dan moet afzakken van (AARZELEND) richting.

(CELINE) Langs de ene kant vind ik 't leuk om naar het middelbaar te gaan,

dat je dan groter bent en dan nieuwe vrienden leert kennen,

maar langs de andere kant ben ik ook wel bang dat ik het niet zou kunnen

of dat ik iets niet kan bereiken.

(CELINE) In het middelbaar krijg je echt veel meer werk ook,

maar ik vind dat wel goed dat ze zo veel werk geven omdat dat...

Als je goed leert, dan stimuleert dat om je verder in te zetten

in de ASO-richting. (SPEELT ENKELE NOTEN)

(VOICE-OVER) Celine is 'n open en vrolijk tienermeisje.

In 'r vrije tijd volgt ze onder andere gitaarles

en droomt ze van een eigen bandje.

Over haar schoolleven maken haar ouders zich weinig zorgen.

(MAMA VAN CELINE) Ik denk ook dat ze er veel zin in heeft.

Ook al geeft ze 't niet altijd toe, omdat ze misschien wat schrik heeft

voor te studeren, maar ik denk wel dat ze er klaar voor is.

(PAPA) Ja. - (MAMA) Ja,

en ik denk dat ze dat goed gaat doen omdat ze zo plichtsbewust is.

(VOICE-OVER) De overstap van 't lager naar 't secundair heeft vaak gevolgen

voor 't sociale leven van kinderen.

Niet iedereen gaat naar dezelfde school of volgt dezelfde richting.

Dat geldt ook voor Andres en zijn beste vriend, Wouter.

Ze zijn al van de kleuterklas onafscheidelijk,

maar nu slaan ze elk een andere weg in.

(ANDRES) Ik ga volgend jaar TSO doen en Wouter gaat volgend jaar ASO doen,

dus zitten wij vanaf volgend jaar niet meer samen in de klas.

Dan ga ik dan wel wat missen, dat we niet meer zo veel kunnen praten

en vooral niet in de klas. Dan kunnen we niet meer onnozel doen

met elkaar. Ik denk dat ik veel nieuwe vrienden ga krijgen

in het middelbaar, maar... Dus op school zie ik Wouter niet vaak meer,

maar na school gaan we elkaar nog zien,

want ik mag van mijn ouders een uur...

Na school nog een uur bij Wouter zitten, dus...

Dan krijg ik nieuwe vrienden, maar ik denk dat Wouter

toch nog een van m'n beste vrienden gaat blijven.

(CELINE) Mijn allergrootste droom is om redelijk beroemd te worden

met bijvoorbeeld mijn architectuur, architectuur...

En dat ik dan veel mensen hun huizen kan ontwerpen en zo.

(MEISJE) Ik weet nog niet zeker wat ik later wil worden,

maar misschien toch wel juffrouw of verpleegster.

(MEISJE) Ik heb 't lang geweten, maar nu niet meer.

Nu wil ik logopediste of misschien toch nog een beetje dokter worden.

(MEISJE) Ik wil ook graag dierenarts worden, maar loopster zoals Kim Gevaert

wil ik ook. Dat lijkt mij erg leuk.

(MEISJE) Ik wil wel iets doen met tekenen, knutselen en schilderen en zo.

(ANDRES) (AARZELT) Auto... Allee, zo voor auto's.

(JONGEN) Ik wil heel graag papa worden.

(JONGEN) M'n grootste droom is om in Amerika te wonen

en architect te worden, want m'n nonkel woont daar ook

en dat ziet er mij wel tof uit.

(JONGEN) Misschien iets in de horeca.

(ANDRES) Automecanicien.

(TINNE) Soms twijfel ik tussen... Dat je een beetje... De toneelachtige kant

en soms ook verzorging, omdat als er bijvoorbeeld iemand valt

op de speelplaats, help ik die meestal wel

en ze zeggen dan dat ik 'n goede verzorgster zou zijn,

maar toneel vind ik ook wel heel tof, dus daarom.

(TINNE) Ik kies voor BSO, omdat... Ik heb weinig zelfvertrouwen gekregen

door dit jaar in het zesde en als ik dan naar TSO ga,

dan zijn we bang dat ik misschien, als 't te zwaar wordt,

dat ik dan mijn zelfvertrouwen helemaal kwijtraak

en in BSO weten ze dat ik het wel aankan

en dan krijg ik m'n zelfvertrouwen terug.

(VOICE-OVER) Tinne heeft het niet altijd makkelijk op school,

maar na schooltijd is ze met 101 dingen bezig.

Ze gaat naar de Chiro, schrijft verhalen

en deed ook aan ballet en paardrijden

tot haar schoolwerk steeds meer tijd opeiste.

(MAMA VAN TINNE) Ze had zelf altijd het gedacht van TSO te gaan doen.

Ikzelf ook, dus we hadden daar een beetje onze gedachten op gezet

tot ze van school uit en van het CLB zeiden van:

Ja, maar denk eens na, want voor Tinne haar zelfvertrouwen,

haar zelfbeeld zou het toch goed zijn dat ze iets anders gaat doen.

Soms heb ik het daar 'n beetje moeilijk mee

omdat je altijd wel denkt dat de mogelijkheden beperkter zijn,

maar blijkbaar is dat zo niet meer de laatste jaren en ik denk

dat 't dan uiteindelijk belangrijker is dat ze zich goed voelt.

(MAMA VAN TINNE) Dan denk ik dat je je als puber en als jongvolwassene

beter kunt ontplooien dan dat je continu gefrustreerd moet rondlopen

en dat je na een paar jaar schoolmoe gaat worden, want waar sta je dan ?

(VOICE-OVER) Terwijl Tinne denkt aan 'n job als actrice of verzorgster,

droomt Celine van heel andere dingen.

Op deze leeftijd beginnen jongeren hun toekomst uit te stippelen.

Waar willen ze met hun leven naartoe en waar dromen ze van ?

(CELINE) Ik denk dat ik... Allee, ik hoop

dat ik een redelijk groot huis zal hebben,

een grote... Een grote keuken om te koken

en ik zou ook graag hebben dat,

als ik in een woning woon bijvoorbeeld,

dat dat redelijk dicht is bij mijn werk.

Ik zou graag ook bijvoorbeeld een eigen architectenkantoor hebben

omdat ik denk dat je daar... Ten eerste, ik vind het leuk,

dus ik beleef daar plezier aan en ten tweede,

ik denk ook wel dat het veel gaat verdienen natuurlijk.

(MAMA VAN CELINE) Ik had er eigenlijk altijd 'n beetje een leerkracht in gezien, hè ?

Ze heeft dat ook heel lang gezegd dat ze dat wou doen.

En ze doet dat toch nog altijd veel of deed dat toch heel veel zo

schooltje spelen,

maar ja, een aantal jaren geleden is ze dan eigenlijk zo wat

beginnen veranderen en dan zegt ze: Ja, ik zou eigenlijk wel heel graag

binnenhuisarchitect worden.

(MEISJE) Ik wil graag eens met een raket naar de ruimte gaan eigenlijk,

maar ik denk dat 't nooit zal lukken, dus gewoon mijn grootste droom is...

(AARZELT) Allee, vrienden. Ja, mijn vrienden nog kunnen blijven zien

van deze school eigenlijk.

(MEISJE) Mijn papa komt uit een ander land, uit Ecuador,

en ik wil daar graag eens naartoe om naar mijn oma en opa te gaan.

Ik heb die nog nooit gezien.

(ANDRES) Ik wil later, als ik een wens doe, wel een rappe, mooie auto,

een rode Ferrari of zo.

(JONGEN) Ja, een mooie vrouw. Eén of twee kinderen.

Veel plezier hebben ook. (DENKT NA)

Ja, graag m'n job doen in ieder geval.

(MEISJE) Goed studeren omdat ik dan van mijn ouders op reis mag gaan een week

met mijn tante en mijn tante is gehandicapt.

Die heeft een spierziekte en die zwemt heel graag met dolfijnen.

(JONGEN) Een droom heb ik niet echt, maar toch... (AARZELT)

een chique auto hebben, een dure auto. Een chique huisje.

(MEISJE) Ik geloof dat ik zo goed als Kim Gevaert word,

want mijn papa is heel sportief en ik train ook wel goed.

(MAMA VAN TINNE) Als Tinne in haar pubertijd komt, dan denk ik wel dat dat

extreme in dat karakter fel naar boven gaat komen,

zodat ze heel droevig kan zijn of heel uitbundig.

Het is nu eigenlijk al wat begonnen, dat merk ik aan haar dat ze zo

overdreven kan reageren soms dat ik zeg: Tinne toch.

Allee. Ja, ja. Dat wel.

(MAMA VAN ANDRES) Eigenlijk heb ik er redelijk goede hoop op

als ik zie van hoe hij vroeger was,

nog veel meer teruggetrokken en naar zichzelf toe,

en dat dat eigenlijk al redelijk open gebloeid is

en dat we dat eigenlijk elke dag nog verder zien gaan,

heb ik zoiets van: Dat komt gewoon goed en hij vindt zijn weg wel.

(PAPA VAN CELINE) Dat ze gelukkig is met de keuzes die ze maakt.

Dat is het voornaamste. Welke keuze het ook is,

dat ze gelukkig is met de keuze die ze maakt.

(MAMA VAN CELINE) Dat ze vooral graag doet wat ze wil doen.

(MAMA VAN TINNE) Kleine kinderen heb je bij je en die gaan eens ergens spelen.

Je brengt die, je haalt die. Als ze groter worden, moet je ze loslaten

en da's elke dag een stukje meer en meer.