De Overstap
filmpjes - doelgroep: leraren, ouders
Hoe bereid je kinderen voor op die belangrijke scharnierpunten van hun schoolcarrière? Elke overstap, of het nu naar de kleuterschool, het eerste leerjaar of het secundair is, zorgt voor vragen en onzekerheden. Niet elke leerling gaat even makkelijk om met verandering of is in staat tot het maken van een bewuste keuze. Maar ook ouders zitten met zorgen.
Alle filmpjes uit deze reeks
| 4 | Wat na het buitengewoon lager onderwijs?00:10:30 |
|
| 3 | Naar de kleuterschool00:08:27 |
|
| 2 | Naar het eerste leerjaar00:09:53 |
|
| 1 | Naar het secundair00:11:03 |
onderwerpen: studiekeuze, jongeren, welbevinden, tips, sociale vaardigheden, eerste schooldag, gelijke onderwijskansen
Anneleen, Seppe en Yassin zetten de stap van de lagere school naar het secundair onderwijs. Ze zijn onzeker en stellen zich veel vragen. Zijn hun onzekerheden terecht? Wat zijn de zorgen van de ouders? Hoe goed bereiden leraren van het zesde leerjaar hen voor op de overstap? En verloopt de opvang van de nieuwkomers in het eerste jaar altijd even vlot?
Hieronder vind je de weergave van de gesproken tekst in het filmpje. Je kan deze tekst ook als ondertitelingsbestand (TimedText) downloaden
Langs de ene kant word ik zo groot
en krijg ik meer verantwoordelijkheid en zo
en langs de andere kant word ik wel weer klein.
Het gaat wellicht niet zo makkelijk zijn om vriendjes te maken,
want ik kan dat niet zo goed.
Ik ben bang dat de leerkrachten een pik op mij gaan hebben.
Dan gaan die mij misschien haten.
(VOICE-OVER) Anneleen, Yassin en Seppe zijn drie tieners
die op een belangrijk scharnierpunt staan in hun leven.
Een heel nieuwe wereld zal voor hen opengaan
en dat roept op het einde van 't zesde leerjaar
heel wat vragen en twijfels op.
(SEPPE) Ik ben wel een beetje zo... Een beetje bang dat...
Dat ik daar zo ga staan en dat er niemand mij helpt en zo,
want ik ken die school nog niet.
(YASSIN) Ik heb een beetje schrik voor die verschillende leerkrachten
omdat je dan anders moet zijn tegen andere leerkrachten
omdat die strenger of minder streng zijn.
En er gaan niet zo veel vriendjes van mij mee.
Allee, toch wel een paar, maar die gaan allemaal Moderne doen,
dus ik heb wel een beetje schrik om daar alleen in 't Latijnse te zitten.
(MEESTER VAN YASSIN) De laatste maanden komt het besef van:
Oei, we gaan ons vriendjes, ons vriendinnetjes, misschien verliezen.
Tenslotte zitten de meesten al zes jaar
of zelfs langer, vanuit de kleuterklas al bij elkaar
en plots gaat dat wegvallen van de ene op de andere dag.
Sommigen kiezen nog om naar dezelfde school te gaan,
maar ik zeg hen altijd: Dat kan je eerste keuze niet zijn.
Dat mag de keuze beïnvloeden,
maar dat mag de keuze niet zijn voor een school.
(VOICE-OVER) In hun keuzeproces staan de kinderen uiteraard niet alleen.
Vanaf het begin van het zesde leerjaar bereiden leerkrachten
de kinderen voor op wat hen te wachten staat.
Ze bezoeken scholen, praten over studierichtingen,
onderzoeken interessegebieden
en soms komen oud-leerlingen over hun ervaringen vertellen.
(YASSINS MEESTER) Vanaf het middelbaar zijn ze vrijer, ze moeten
van de ene leerkracht naar de andere leerkracht.
Ze moeten hun lokalen soms gaan zoeken,
ze moeten zelf meer een planning maken,
dus ze worden in ieder geval veel zelfstandiger.
Daar zijn de meesten nog niet klaar voor als ze in een zesde toekomen,
maar eigenlijk een heel schooljaar door
worden ze wel een heel pak losser gelaten tijdens de les.
In die zin dat ze het allemaal zelf moeten verbeteren,
dat ze zichzelf wat moeten organiseren bij groepsvorming.
Dus er wordt gewerkt aan die zelfstandigheid, want da's wel nodig.
(VOICE-OVER) De leerlingen moeten zelfstandiger worden
en ook grotere hoeveelheden leerstof verwerken
en dat maakt hen onzeker.
(SEPPE) Nu doe ik eigenlijk niet zo veel aan mijn huiswerk, maar ik speel veel.
Ja, dus dan blijft mijn huiswerk soms een beetje staan
en moet ik dat 's avonds afmaken.
En dus ik denk dat dat volgend jaar wel kan mislopen dat dan...
de helft van mijn huiswerk niet gemaakt is.
(SEPPES MEESTER) Als ze 'n toets krijgen van Wereldoriëntatie,
dan wordt die meer dan een week op voorhand aangekondigd.
De kinderen moet ook leren plannen.
Nu en dan moeten we ze weleens een groter pakket laten verwerken
dan enkel 'n blok van wiskunde.
(YASSIN) Nu leer ik ook niet veel en soms kan ik het en soms niet.
Want ik doe dat niet graag, leren,
dus daar gaat het soms wel fout lopen, denk ik.
(MAMA VAN YASSIN) Hij heeft in feite heel de lagere school niet moeten leren.
Dus hij zal moeten leren leren. Wij gaan er moeten achter zitten,
denk ik, en ja, hem wat meer in het oog houden
en steunen daarin en zien dat hij zijn planning kan maken.
(VOICE-OVER) Een goede schoolbegeleiding zorgt ervoor
dat de kinderen op het einde van het zesde leerjaar klaar zijn
voor de grote overstap.
In de uiteindelijke keuze van de school en studierichtingen
spelen ook ouders een cruciale rol.
(SEPPES MEESTER) De bekommernis van de ouders is:
We moeten een goede school zoeken voor onze dochter, onze zoon,
en met 'goede school' praten ze niet alleen over de leerinhouden,
maar ook: Waar zal mijn kind zich thuis voelen ?
(YASSIN) Mijn mama wou dat ik Latijnse deed en in het begin wou ik dat niet
omdat ze allemaal zeiden dat dat zo moeilijk was,
maar ze heeft dat blijven vragen
en dan heb ik maar gezegd dat het goed was.
Ze heeft er altijd al bij gezegd dat, als het niet lukte,
dat ik na een jaar terug naar de Moderne kan gaan.
(ANNELEEN) Eerst wilde ik leerkracht worden, maar nu ik wat ouder ben.
Ik ga heel graag met kleine kindjes om
en dan, ja... Ja, ik wil eigenlijk gewoon een crèche openen.
Ik hou van kleine kindjes, dus... Ik zie dat al voor mij: Crèche.
(PAPA VAN ANNELEEN) Ze moet doen wat ze graag doet, maar ook wat ze aankan.
En je kunt zeggen:
We gaan proberen kinderen in een zo hoog mogelijke richting te steken
en als ze het niet aankunnen, zullen we wel afzwakken,
maar de kinderen gaan zichzelf daar niet goed bij voelen.
(VOICE-OVER) Ook al zitten ouders en leerlingen met zoveel vragen en zorgen,
ze kijken vooral uit naar de grote school.
Maar gaan ze de lagere school dan niet missen ?
(ANNELEEN) Ik ga het hier eigenlijk wel missen,
maar ik ben ook blij dat ik hier weg ben
omdat je verder moet. Je kunt niet voor altijd hier blijven zitten.
(YASSIN) Soms ben ik het hier een beetje beu en dan wil ik naar het middelbaar
en soms, als het hier eens een goede dag is, dan wil ik hier wel blijven.
En ik voel mij nog niet zo echt heel groot,
maar ook niet meer een lilliputter, zo heel klein.
Dus ik denk dat het wel gaat lukken in het middelbaar.
(SEPPE) Ik heb wel wat schrik om daar in de grote school helemaal alleen te zijn,
maar ja, al die andere kinderen komen ook van een kleinere school
en dus, ja, die hebben eigenlijk allemaal hetzelfde,
dus maakt dat eigenlijk niet zo veel uit.
(VOICE-OVER) Eén september, de eerste schooldag.
Vol spanning maakt Seppe zijn boekentas en vertrekt voor het eerst
naar de grote school.
Samen met Seppe starten jaarlijks bijna 70.000 leerlingen
in het secundair. Tijdens die eerste schooldag ontvangt de klastitularis
de nieuwkomers en krijgen ze uitleg
over het reilen en zeilen op hun nieuwe school.
(SEPPE) De eerste schooldag was wel leuk, maar ook een beetje verwarrend
en ja, dat je zo alles moet onthouden
en van al die lessen, waar dat is.
Dat was zo ook allemaal wat kriskras door elkaar
en iedereen liep daar dan rond buiten en dat was ook verwarrend.
(ANNELEEN) De eerste dag: Wow, wat een grote school.
Nu weet ik al een beetje meer naar waar ik moet gaan en zo.
De eerste dag was dat zo: Waar moet ik nu staan ?
(YASSIN) De eerste dag was ik wat gespannen omdat... Allee, ik was zenuwachtig.
Zo een nieuwe klas en niemand van mijn vrienden zat in mijn klas,
dus ik was wat zenuwachtig, maar het is goed meegevallen.
(KLASTITULARIS VAN YASSIN) Ik vergelijk het met een cultuurschok.
Ze hebben eigenlijk zes jaar lang op hetzelfde ritme geleefd
en in één keer wordt dat ritme bruusk doorbroken.
(VOICE-OVER) Voor de leerlingen is alles nieuw. Vanuit hun vertrouwde schooltje
komen ze in een voor hen totaal onbekende omgeving terecht.
In hun hoofd wemelt het van de vragen.
(LERARES P.O. VAN ANNELEEN) Naar welk lokaal moet ik ? Welke leerkracht heb ik nu ?
Welk boek heb ik nodig ? Wat moet ik klaarleggen voor de volgende les ?
Moet ik nu naar beneden of naar boven ? Is het speeltijd of refter ?
(ANNELEEN) Wij kregen onze agenda enmoesten gewoon alles opschrijven
en ik wist niet goed waar en hoe en dat was echt...
De juffrouw zo van: Oei, even paniek ?
(SEPPE) Ik denk wel dat 't moeilijk gaat zijn om al die vakken te leren,
dat is zo allemaal anders. En ja, ik ben nogal vergeetachtig,
dus ik moet ook zorgen dat ik al mijn boeken meepak.
(VOICE-OVER) De juiste boeken mee naar school nemen, de agenda zelf invullen,
leerkrachten geven hierbij zoveel mogelijk praktische ondersteuning.
(KLASTITULARIS VAN SEPPE) Boekentas, heel groot probleem. Boekentassen maken, 's avonds.
Wat er juist allemaal moet in zitten.
Ze steken daar meestal veel te veel in.
Ze nemen alles mee uit schrik om iets niet bij te hebben
en om dan gestraft te worden. Wat eigenlijk niet nodig is,
want wij weten ook dat ze dat nog niet helemaal kunnen.
(LERARES P.O. VAN ANNELEEN) Het is niet zo dat wij heel afstandelijk blijven en dat ze zelf
maar hun plan moeten trekken of hun eigen weg moeten zoeken,
maar er wordt zeker heel goed begeleid.
Dat ze zich goed voelen op school.
(VOICE-OVER) In de school van Seppe wordt vanaf dag 1 gewerkt met peters en meters.
Deze leerlingen van het vijfde en zesde secundair
ondersteunen de nieuwkomers tijdens het eerste jaar.
(KLASTITULARIS VAN SEPPE) Ze kunnen daar terecht voor alles. Niet alleen voor...
boeken en vragen over vakken, maar ook van: Ik voel me niet goed.
Of: Ik heb buikpijn. Waar moet ik naartoe ?
Vaak dingen die ze niet durven vragen aan een leerkracht
gaan ze daar dan aan stellen.
(VOICE-OVER) Leerlingen maken zich niet enkel zorgen over boeken,
schriften, leraren en de leerstof.
Vrienden maken en een plaats veroveren in de groep
zijn zeker zo belangrijk.
(YASSIN) De eerste drie dagen zo was ik een beetje bang,
maar daarna had ik al wat vrienden
en kon ik al in de klas met iemand spreken en zo.
(SEPPE) Ik ben blij dat er nog twee jongens van mijn vorige klas zitten,
want dan ken je zo toch al iemand,
maar er gaan er nog wel andere vrienden komen.
(LERARES P.O. VAN ANNELEEN) Ze zijn van de oudsten in de basisschool ineens weer de jongsten
in een nieuwe school met heel veel nieuwe leerlingen
en dan denk ik dat het niet gemakkelijk is
om je plaats in de klas te veroveren. Dat is echt wel zoeken, veroveren.
Ook de manier waarop je iets zegt in de klas, of je meewerkt in de klas,
of dat je wat populariteit krijgt door grappig te zijn of slim te zijn
en dat vraagt, denk ik, enorm veel energie.
(VOICE-OVER) Ook de ouders spelen de eerste weken, maanden
een belangrijke rol. De leerlingen hebben nog ondersteuning nodig,
ook al zitten ze op de grote school.
(KLASTITULARIS VAN SEPPE) Ik denk naar ouders toe dat het heel belangrijk is
dat ze hun kind coachen in het begin. Dan bedoel ik voornamelijk
's avonds thuis kijken van: Wat komt er de dag erna ?
Wat moet je meenemen ? Heb je alles bij ? Heb je alles gedaan ?
Ze hebben zeker en vast begeleiding nodig
en dat is met behulp van die lessenrooster.
(ANNELEEN) Mama zegt zo ook altijd van: Ja, Anneleen, nu ga je iets drinken
en misschien iets eten,
maar dan moet je wel beginnen voor school
en dan moet je echt wel harder werken ook.
Normaal gezien zou ik zondag wat tv kijken en zo wat chillen,
dus dat is wel een hele grote verandering.
(VOICE-OVER) Vast staat dat het eerste jaar in het secundair onderwijs
een enorme impact heeft op de tieners.
Ze schudden hun kinderjaren definitief van zich af.
(LERARES P.O. VAN ANNELEEN) Ik merk vooral leerlingen van het eerste jaar dat die...
Dat die veranderen tegen de kerstperiode
en dan zie je een sterke verandering van eigenlijk kind zijn
naar puber worden. Ze worden enorm groter, anders
en ze gaan andere interesses krijgen: voor muziek, voor jongens.
Tegen het einde van het jaar zijn ze niet meer herkenbaar.
Reacties
-
- Zolang de maatschappij ASO hoger stelt dan TSO en BSO en dat er binnen het ASO ook nog eens een rangschikking bestaat, zullen kinderen door ouders gepushed worden om zo hoog mogelijk te mikken.
Mijn vraag is of die hooggeschoolden later ook gelukkiger zijn?
Ik ken persoonlijk meer ongelukkige universitairen dan ongelukkige loodgieters. Maar het kan ook aan mijn vriendenkring liggen.
- Zolang de maatschappij ASO hoger stelt dan TSO en BSO en dat er binnen het ASO ook nog eens een rangschikking bestaat, zullen kinderen door ouders gepushed worden om zo hoog mogelijk te mikken.
-
- Ik vind eveneens dat vele ouders ASO pushen, ook indien een leerling echt handig is en geen studiehoofd heeft. IK ga niet akkoord dat de maatschappij ASo hoger stelt dan TSO; het zijn vnml de ouders die ASo pushen voor hun kinderen; TSO heeft bv verkeerdelijk de naam dat kinderen niet meer kunnen verderstuderen; en dat enkel "zwakkere " lln deze richtingen kiezen. Ook scholen proberen hun lln te gijzelen met enkel ze door te sturen naar richtingen binnen de school zelf (meestal niet TSO). Ik ben zelf universitair, en zeker niet ongelukkig maar besef toch ten zeerste dat technici en vaklui ZEER belangrijk zijn voor een maatschappij. Je moet doen wat je kunt en graag doet !
-
- het is vooral moeilik je kind in te schatten.
mijn dochter is vlug tevreden en heeft dus nog marge.
gaan we naar het tso dan is dat in 'haar ogen' te gemakkelijk en doet ze niets(terwijl het niet zoveel gemakkelijker is) en steek je ze in het aso dan zal ze moeten werken(wat ze nu ook doet als er iets moet gedaan worden)dan is het natuurlijk hopen dat ze er aan werkt. zelf kiest ze ook voor het aso. ze zegt dat ze dan wel zal werken. het is een afwachten.....
- het is vooral moeilik je kind in te schatten.
-
- @ anoniem: je kind goed ondersteunen lijkt me heel belangrijk. Gelukkig zijn de eerste twee jaar in het secundair voor iedereen ongeveer gelijk zodat je kind de tijd krijgt om een meer bewuste keuze te maken, en dat kan dan in de tweede graad nog altijd aso of tso zijn. Wat ze doen moeten ze vooral graag doen, ik vind dat de papa van Anneleen in het filmpje hier een belangrijke opmerking over maakt!
-
- Zoals altijd wordt er weer een heel evenement gemaakt van het feit dat de koters nu naar de grote school moeten. Ik vind dat de kinderen helemaal geen reden voor klagen hebben en met open armen worden ontvangen in het middelbaar. Dus dat is al een punt waar ik het niet mee eens ben. Vrienden missen? Tegenwoordig bestaan er op het internet verschillende netwerken zoals Facebook of Netlog waarop de oudleerlingen van het lager onderwijs deugddoend met elkaar kunnen communiceren. Verder liggen we nog maar aan een probleem en dat hebben we in het filmpje hierboven kunnen vaststellen. Kinderen worden gepushed om naar het ASO te gaan, en soms zelfs nog in de grote zware richtingen zoals Latijn. Die ouders menen dat natuurlijk helemaal niet zo slecht maar wees niet blind. Probeer je kind te meten door middel van commentaren van leerkrachten, geregelde rapporten en stel uzelf de vraag: kan hij of zij het aan?
Sommige kinderen worden naar richtingen zoals latijn gestuurd. Alstublieft, ziet u die arme stakkers al die moeilijke woorden leren en al die mythologische teksten vertalen, terwijl die taal bijna heel afgestorven is? Mijn zoon zit in het moderne en amuseert zich te pletter en daardoor ben ik blij dat niet ik, maar hij een goede studiekeuze heeft gemaakt!
- Zoals altijd wordt er weer een heel evenement gemaakt van het feit dat de koters nu naar de grote school moeten. Ik vind dat de kinderen helemaal geen reden voor klagen hebben en met open armen worden ontvangen in het middelbaar. Dus dat is al een punt waar ik het niet mee eens ben. Vrienden missen? Tegenwoordig bestaan er op het internet verschillende netwerken zoals Facebook of Netlog waarop de oudleerlingen van het lager onderwijs deugddoend met elkaar kunnen communiceren. Verder liggen we nog maar aan een probleem en dat hebben we in het filmpje hierboven kunnen vaststellen. Kinderen worden gepushed om naar het ASO te gaan, en soms zelfs nog in de grote zware richtingen zoals Latijn. Die ouders menen dat natuurlijk helemaal niet zo slecht maar wees niet blind. Probeer je kind te meten door middel van commentaren van leerkrachten, geregelde rapporten en stel uzelf de vraag: kan hij of zij het aan?
-
- Wat een zeer belangrijke factor is voor het vlot verloop tussen lager en middelbaar, is natuurlijk de school- of studiekeuze. Maar daar wringt het addertje. Veel ouders sturen hun kinderen - zoals hierboven al gezegd geweest - naar richtingen die hun kinderen vaak niet aankunnen. Je moet je kind altijd pijlen en proberen te observeren wat het beste voor hem is. Als hij niet goed is in talen, dan moet je hem niet naar het Latijnse humaniora katapulteren. Probeer zijn vaardigheden uit te buiten.
Je kiest voor een ASO-richting als je kind graag en goed studeert en daar ook gemotiveerd voor is. Iemand die naar het ASO gaat, gaat vervolgens normaal naar een universiteit of een hogeschool. Iemand die naar een ASO-richting gaat houdt van vakken zoals wiskunde, talen en is geïnteresseerd in wetenschap en economie.
Als je je kind naar het TSO stuurt, dan heb je te maken met een pientere knul die geïnteresseerd is in bouw- en houttechnieken, mechanica, elektriciteit en industriële wetenschappen.
Iemand die naar het BSO gaat, is iemand die graag met zijn handen werkt en is geïnteresseerd in bouw, hout, decoratiehout, elektriciteit en metaalbewerking.
Met deze factoren in het achterhoofd kun je vervolgens een definitie of een besluit vormen voor de algemene vorming van je kind. Je moet vooral letten waar je kind geïnteresseerd in is: werkt hij graag met zijn handen? Of is het iemand die graag kunstzinnige dingen doet? Zit hij voortdurend in de boeken?
Als jij tegen je kind zegt: 'jij gaat naar het Latijn, basta?'
Dan ben jij een slechte ouder.
- Wat een zeer belangrijke factor is voor het vlot verloop tussen lager en middelbaar, is natuurlijk de school- of studiekeuze. Maar daar wringt het addertje. Veel ouders sturen hun kinderen - zoals hierboven al gezegd geweest - naar richtingen die hun kinderen vaak niet aankunnen. Je moet je kind altijd pijlen en proberen te observeren wat het beste voor hem is. Als hij niet goed is in talen, dan moet je hem niet naar het Latijnse humaniora katapulteren. Probeer zijn vaardigheden uit te buiten.
