(SELENA) Als je wat wilt vragen, moet je je vinger opsteken

en je mag ook niet door de klas lopen.

(VOICE-OVER) Javanen, Hindoestanen, Indianen, Afrikanen en Creolen.

De slavernij bracht hen samen in Suriname.

In deze multiculturele samenleving

is Nederlands de gemeenschappelijke taal.

TV.Klasse ontdekt een land dat vecht voor zijn ontwikkeling

van de verborgen schooltjes in het ondoordringbare regenwoud

tot de plantrekkers van Paramaribo.

(GEZANG)

(VOICE-OVER) Vandaag viert Suriname Keti Koti of Doorbreek de ketens.

Op die nationale feestdag herdenkt Suriname

het einde van de slavernij, amper 146 jaar geleden.

Gekleed in traditionele klederdracht tonen de inwoners

trots hun afkomst en diversiteit.

De multiculturele samenleving is hier heel normaal.

(VOICE-OVER) In de O.S. Cleviaschool van Paramaribo oefenen leerlingen

nog snel een toneeltje voor het Keti Kotifeest.

Andere leerlingen werken ondertussen aan 'n project

in de bibliotheek.

Deze school neemt deel aan het leunproject van de VVOB.

Leerlingen werken hier al vijf jaar ervaringsgericht.

(DIEGO) Er zijn 'n paar moet-opdrachten.

Moet-opdrachten moet je wel doen.

Mag-opdrachten mag je wel doen

of als je het niet wil doen, hoef je het niet te doen.

(SELENA) Als je wil corrigeren gaat de juffrouw het correctieblad

in een hoekje leggen. Dan mag je daar corrigeren.

Als je wat wilt vragen, moet je je vinger opsteken

en je mag ook niet door de klas lopen.

(JUF) En dan kijk je naar twee. Dan zoek je waar 'twee' staat.

Welke klank heb je als in de... Dat is... Goed, zo.

(VOICE-OVER) Iedereen werkt hier op z'n eigen tempo en niveau.

Ervaringsgerichte werkvormen

als contractwerk, hoekenwerk of projectonderwijs

zijn hier geen uitzondering.

(BEGELEIDSTER) Vroeger was het echt klassikaal. Nu is het in groepen.

En vroeger moest je alles op 't bord, dicteren, al die dingen.

Nee, maar nu maak je echt creatieve opdrachten.

Je maakt hoeken. De kinderen gaan er zelf werken,

ze gaan zelf corrigeren ook. Dus als je zwak bent, helpt de juffrouw je.

Ze geeft je misschien een werk dat speciaal voor jou gemaakt is.

Dat is toch geweldig ?

(JUF) Nee, dat is goed. Dan ben jij klaar. Dan mag je het daar laten. Goed ?

Dat mag je hier leggen. Goed zo.

(VOICE-OVER) In vijf jaar tijd heeft de school een hele weg afgelegd.

Van een strenge traditionele naar een leerlinggerichte school

waar men zich inzet om elk kind de beste kansen te geven.

Met een boom houdt de directrice de vorderingen bij.

(DIRECTRICE) Je ziet aan die boom appels, hè ?

Je hebt dus rijpe appels en groene appels.

Wanneer we bijvoorbeeld een activiteit hebben

die al heel goed is, dan kleuren we die appel rood.

Dat wil zeggen dat we al heel goed zijn erin.

Dan denken we bijvoorbeeld aan de muzikale vorming,

aan de invullessen in de mediatheek.

Waaraan we nog moeten werken, dat zijn dus de groene appels.

Dat is bijvoorbeeld projectwerk.

Projectwerk hebben we pas geïntroduceerd

en vandaar dat het nog groen is.

(VOICE-OVER) Elk jaar komen er rode appels bij en de resultaten blijven niet uit.

Het slagingspercentage voor het nationaal examen

is van vijftig naar tachtig procent gestegen,

maar belangrijker is dat de leerlingen liever naar school komen.

(DIRECTRICE) Vooral de leerlingen, die zijn erg betrokken,

want ze willen elke keer contract- en hoekenwerk.

Ze willen dat traditioneel systeem niet meer

en de ouders, die als het ware, zijn er weg van.

Ze vinden dit systeem heel goed.

(VOICE-OVER) De leerwinst en het welbevinden van de leerlingen is sterk gestegen.

Ook leraren en directie zien de omscholing als 'n persoonlijke groei,

al verliep die niet zonder slag of stoot.

(BEGELEIDSTER) Ik ben zelf gegroeid, vind ik, hoor. Echt.

De trainingen hebben me ook anders gemaakt.

Ik kan ook anders omgaan met leerkrachten, vooral weerstanden.

Ik weet hoe ik moet omgaan met 'n leerkracht die weerstand biedt.

(DIRECTRICE) Mijn leven bekijk ik vanuit de axenroos

Dat is dat ik niet alleen, als het ware, een leeuw moet zijn,

maar dat ik op een gegeven moment ook eens een kameel moet zijn.

Dan luister ik naar de leerlingen, naar de leerkrachten

en ook naar de ouders,

want tenslotte moeten zij ons helpen meedenken en mee beslissen.

(VOICE-OVER) Ouders keken aanvankelijk de kat uit de boom,

maar werden sterk betrokken en zijn nu zeer enthousiast.

(HENRI) Het is goed, hoor. Ik zie dat er verandering is, ook in de school.

En in plaats dat ik mijn kinderen vis geef om te eten,

leer ik ze vissen vangen, zodat ze kunnen vangen hoeveel ze willen.

Vroeger was het regelrecht met de wet mee van de ouders.

Wie niet deed wat moest, kreeg meteen een pak slaag toegediend.

Maar nu is het anders met de kinderen.

Veel praten, zodat ze het zelf wel zullen beseffen. Geen straffen.

(VOICE-OVER) Differentiatie, leerlinggericht werken, welbevinden, betrokkenheid.

Begrippen die de Surinamers van Vlamingen hebben geleerd,

maar kan Vlaanderen wel een verschil maken ?

(VVOB MANAGER) Suriname is afhankelijk van Nederlandstaligen voor expertise.

Dat is dus Nederland en Vlaanderen.

Nederland heeft hier een koloniaal verleden, dat heeft Vlaanderen niet.

Vlaanderen heeft een grote expertise die hier erkend wordt.

We kunnen hier zeker iets doen.

(VOICE-OVER) Vernieuwing is niet makkelijk. Ook een organisatie als de VVOB

stuit op problemen waardoor de focus verschuift.

(VVOB Manager) Er is een probleem, namelijk er is geen ondersteuning

vanuit 't Surinaamse onderwijsveld.

Daarom werken we nu met die actoren binnen het onderwijsveld

die die ondersteuning wel kunnen geven. Dat zijn bijvoorbeeld

het Ministerie van Onderwijs zelf,

'n aantal erg specifieke afdelingen, zoals begeleiding en inspectie.

Dat zijn natuurlijk de pedagogische instituten

die leerkrachten moeten afleveren. We willen ervoor zorgen

dat de leerkrachten dus blijvend nascholing krijgen

en dat is dan ook zorgen dat er data voorhanden zijn

over het Surinaams onderwijs

en dat daarmee 't beleid kan gemaakt worden.

(VOICE-OVER) Surinamers leren van Vlamingen, maar het kan ook omgekeerd.

Het Keti Kotifeest is daar een mooi voorbeeld van.

(DIRECTRICE) Onze leerlingen zijn eigenlijk al gewend

om dus samen met elkaar te werken. Dus ze zien eigenlijk niet van:

Hé, zij is een Creool of die andere is een Hindoestaan.

Zo zien de kinderen mekaar als gewone kinderen.

Dat iedereen gelijk is en een gelijke behandeling krijgt.

(VVOB MANAGER) Je ziet hier een mengelmoes van, ja, Creolen, Marrons...

Chinezen, Javanen, blanken

en dan vergeet ik er wellicht nog een aantal.

Het zit... Dat is een normaal gegeven hier.

Niemand stelt de multiculturaliteit in vraag.

In België doet men dat wel, in Vlaanderen ook.

Hier kunnen wij wellicht iets leren

uit hoe de mensen hier met multiculturaliteit omgaan.