(VOICE-OVER) In de tweede aflevering van Meesterlijk genieten we

van een inspirerende WO-les van meester Jan.

(JAN) Nadat we op bosklassen zijn geweest,

gaan we een nieuw WO-thema starten

en we gaan daar deze namiddag al een uitstap voor plannen. Ja ?

Weet je al waarover die uitstap gaat ?

(MEISJE) Het klimaat. - (JAN) Ja. Wat houdt 't in ?

(JONGEN) Een klimaat is een temperatuur, een soort van temperatuur

dat in een land... Bijvoorbeeld in de woestijn, daar komt nooit regen.

(JAN) Oké.

De les die ik heb voorbereid, gaat over klimaten.

Klimaten in de wereld en vorig jaar

volgden wij gewoon de methode

rond klimaatsveranderingen en klimaten in de wereld.

Eerst het weer gaan bestuderen om dan het klimaat te gaan bekijken

en dan te koppelen van... En zien hoe de landschappen zijn.

Wij wilden er eens anders aan beginnen.

Wij zijn ervan overtuigd dat we eerst naar de landschappen moeten kijken

in de wereld om dan te gaan ontdekken hoe het weer daar is

om dan het klimaat te ontdekken.

Ik ga eigenlijk starten met een liedje.

(MUZIEK) De wereld is om zeep, er gebeuren rare dingen rondom mij.

Helemaal om zeep

en het laatste oordeel kan niet ver meer zijn.

(JAN) De wereld is om zeep.

Oei, oei.

Daarjuist hadden we het over klimaat,

nu krijg je een liedje te horen: De Wereld Is Om Zeep.

Kunnen jullie linken leggen ?

(MEISJE) Dat heeft te maken met de opwarming van de aarde,

het poolijs is aan het smelten en overal is het warmer dan normaal.

Dan vroeger.

(JAN) Dan zal ik hier zo in het rood en in het negatief:

Opwarming aarde, zei je. Ja ? - (MEISJE) Ja.

(VOICE-OVER) Jan maakt een woordveld waarin het veranderende klimaat

centraal staat.

(JAN) Uiteindelijk, via zo'n woordveld,

komen kinderen toch met een aantal

dingen aandraven die ze toch eens ergens hebben gehoord.

(JONGEN) Vroeger dachten ze dat de aarde plat was en... Of rond

en elke keer ontdekten ze iets en nu zijn we eigenlijk...

Heel... Ik weet niet hoe ik dat moet zeggen.

(JAN) Ik hoop dat ik weet wat je bedoelt. Wil je eigenlijk zeggen van

dat het nu in deze periode vanaf 1945

tot nu, 2008, dat men eigenlijk toch al enorm veel heeft ontdekt ?

(JONGEN) Ja. - (JAN) En dat het zeer snel gaat ?

Ik hou heel sterk rekening met de gedachtegangen van kinderen.

Ik probeer daar eigenlijk een waarom achter te zoeken van:

Waarom begint die dat nu te vertellen

als we het over het thema klimaat, nu in dit geval, hebben ?

Of over milieuveranderingen, klimaatsveranderingen hebben ?

Dan ben ik daar nogal zeer gevoelig aan om daarop in te pikken,

want ik denk dan toch altijd van:

Wie weet vertellen ze toch iets waar ik later toch op kan terugkomen.

Maar daardoor duren de lessen soms ook wel altijd 'n beetje langer.

Soms altijd.

Altijd.

(VOICE-OVER) Jan wil via hoeken werk de kinderenlandschappen leren kennen.

Dat doet hij met behulp van veel beeldmateriaal.

(JAN) Oké. Sta nu eens eventjes allemaal in het midden, per twee,

zoals ik het had gezegd. Als deze kaart is gelezen,

dan ga je naar het digitale bord

en dan klik je dat aan, ja ? De titel

en dan verwijst het bord waar je naartoe moet

en dan zoek je die plek in de klas. Ja, in dit geval noordelijk Afrika,

dan zullen ze naar hier moeten, ja ? En zie je ook een kaart

met opdracht en daaronder de codevraag,

want jullie gaan nu

alle codes gaan breken, zoals ze dat... Kraken. Ja ?

Het hoekenwerk was vooral voorzien om de motivatie van de kinderen

te verhogen om op zoek te gaan naar verschillende landschapskenmerken.

Wat ik belangrijk vind, is dat hoekenwerk verspreid begint,

dat kinderen goed weten waar ze eerst moeten starten

en dat die fiches ook al op voorhand goed klaarliggen.

(JONGEN) Open deze website: http://

www.terugnaarsiberie.be.

Klik aan 'de filmpjes', bekijk het filmpje.

(JAN) Zo kwamen ze via infokaarten aan de computer

terecht op verschillende websites. Terug naar Siberië bijvoorbeeld,

of schooltv.nl, maar heel belangrijk is,

vind ik toch, dat we op voorhand die informatiebronnen zoeken.

We moeten vinden waarmee het Siberisch...

Siberische land bedekt is. - (LEERLING) Met sneeuw natuurlijk.

(JONGEN) Dan is er daar niet veel warmte, hè.

(JAN) Als je kinderen nu al loslaat op het internet dat veel te groot is,

dan gaan ze veel te veel brol tegenkomen

en informatie die niet op hun niveau is.

Daarom moet je daar toch wel heel wat werk insteken

om het op voorhand op te zoeken.

(LEERLING) Oké, en nu ? - (JAN) Enter.

(LEERLING) Proficiat.

(VOICE-OVER) Na het hoekenwerk evalueert Jan de samenwerking tussen de leerlingen.

(JAN) Hoe is eigenlijk nu het partnerwerk, eigenlijk ook een groepswerk,

hoe is dat verlopen ? - (JONGEN) Zonder ruzie.

(JAN) Zonder ruzie. Was er wel discussie ?

(JONGEN AARZELT)

(JAN) Is discussie goed of niet ? - (JONGEN) Ja, soms wel.

(JAN) Je merkt het dat ze in de groepjes toch wel gediscussieerd hebben,

maar dat dat niet tot een felle ruzie is gekomen

en dat zeggen ze dan ook wel allemaal zelf

dat het toch wel fijn was, het samenwerken,

maar dat het niet altijd gemakkelijk is.

En daar gaan ze toch wel later, denk ik,

vaak op terugkomen van dat dat niet gemakkelijk is,

want meer en meer moet je ook in het dagelijkse leven,

als je werkt, moeten samenwerken.

(JAN) Fietsafspraak die we vorige week hebben gemaakt. Hoe was dat ?

(JONGEN) Voldoende spatie tussen laten.

(JAN) Voldoende ruimte, zeer goed.

Voldoende ruimte is toch zeker anderhalve meter.

Volgende afspraak die we gemaakt hebben.

(VOICE-OVER) Omdat de klimaatwandeling doorgaat op slechts 3 kilometer van de school,

beslist Jan om de fiets te nemen.

(JAN) Ik wil de kinderen op deze manier toch wel sensibiliseren

om met de fiets naar school te komen

en om later naar het middelbaar ook met de fiets te gaan.

Het is een beetje vrijheid en ze moeten dat toch wel

op een vertrouwelijke manier... Ja, met hun ouders toch,

mee leren omgaan van: Ik ga met de fiets naar school

en ik zal na school toch wel met de fiets rechtstreeks naar huis komen.

Dus, als het in de buurt is, ga met de fiets.

(GIDS) Ik heb graag dat jullie op de wegen lopen, niet aan de kanten.

(VOICE-OVER) Tijdens de wandeling ondervinden de kinderen

de nadelige gevolgen van het veranderende klimaat.

(GIDS) De laatste jaren hebben die kikkers en die padden

wel een beetje een probleem, want vroeger waren ze daar zeker van...

In de winter was het heel koud, dan vroor het een hele tijd aan een stuk

en dan waren die dieren daar zeker van dat het winter was,

maar nu hebben wij zo van die kwakkelwinters.

Als er een dag is waarop de zon schijnt

en dat het misschien 15 graden of zo is,

dan worden die padden wakker, maar de dag daarna,

dan hebben die 'n eindje gewandeld en wordt het ineens terug heel koud.

Dan denken die: Oei, het is nog geen tijd om eitjes te leggen.

(JAN) De kinderen kregen een luisteropdracht mee.

Eigenlijk het noteren van de klimaatsveranderingen

die de gids vertelde en foto's nemen.

Dus hier vooraan moet je zachtjes drukken.

(LEERLING) En om te zoemen, waar was dat ? Hier ?

(JAN) Ja, dat is hier. Ook vooraan. Zie je het ?

(LEERLING) Ah ja, met dat dingetje. - (JAN) Ja.

(LEERLING) Dat is een mooie. - (JAN) Misschien eens op je knieën.

Knielen of zo.

Maar het duurde ook altijd maar een kwartiertje.

Dan hebben ze toch al dat ene kwartiertje toch wel heel gericht

moeten luisteren naar de gids

en hebben ze dan toch ook wel moeten leren

om dat heel kort te noteren.

Je zou het kunnen beschouwen als leren leren.

Als iemand iets vertelt, kan ik niet alles opschrijven,

maar kan ik eigenlijk alleen maar het belangrijkste noteren.

Ik ben heel tevreden over deze dag,

dat ik een nieuwe manier van werken toch heb aangedurfd.

Wat meer opzoekingswerk via computer

en het doet me ook wel deugd dat de kinderen

dat graag doen en direct gemotiveerd zijn om...

Om zulke zaken te doen.

En ook zo, met die mannen op stap gaan.

Je leert ze op een andere manier kennen

en zo met de fiets op stap gaan,

is toch wat verantwoordelijkheid in hun handen leggen

en als je ziet dat dat dan gaat,

dan voel ik me niet meer leerkracht, maar papa.