(VOICE-OVER) De reporter van TV.Klasse doorkruist Vlaanderen

op zoek naar inspirerende proeftuinen.

Dat zijn scholen die 'n nieuw onderwijsidee uitproberen.

Zo liggen ze mee aan de basis voor onderwijsvernieuwing in Vlaanderen.

Laat je inspireren door de proeftuinen.

(REPORTER ELKE) Hoever kan je het onderwijs aanpassen aan de noden van 't kind ?

Ik ben op weg naar Lukas.

Hij is 12 en heeft een zware fysieke beperking.

Hij zit niet in 't buitengewoon onderwijs, maar in 't 6de leerjaar

van de basisschool van Kuurne en dat is mogelijk

door de bijzondere proeftuin van 't Dominiek Savio Instituut in Gits.

Ik ben benieuwd hoe ze dat voor elkaar krijgen.

(ELKE) Goedemorgen, mevrouw. Ik ben op zoek naar de klas van Lukas.

(VROUW) Dat zal de trap op zijn, links.

(ELKE) Dank je wel. - (VROUW) Alsjeblieft.

(ELKE KLOPT OP DE DEUR)

(ELKE) Goedemorgen. - (KLAS) Goedemorgen.

(ELKE) Is dit de klas van Lukas ? - (MEESTER) Inderdaad. Hij zit daar.

(ELKE) Dag, Lukas. - (LUKAS) Hoi.

(ELKE) Wat ben je aan het doen ? - (LUKAS) Een les van wiskunde.

(ELKE) Van wiskunde. Zeg, Lukas, jij hebt zo'n speciale tafel. Hoe komt dat ?

(LUKAS) Ik vind dat gemakkelijker omdat ik dan meer steun heb

en mijn blad verschuift minder makkelijk.

(ELKE) Maar andere kinderen met een motorische beperking

gaan naar het buitengewoon onderwijs. Jij niet, hè ?

(LUKAS) Nee, ik zit in een gewone klas,

maar ik krijg wel extra hulp. - (ELKE) Is dat jouw juf ?

(LUKAS) Half en half.

(GREET) Ik ben zijn inclusieleerkracht. De meester van de klas,

dat is meester Johan. Ik kom van het Dominiek Savio Instituut

elke week tweemaal langs om Lukas wat extra ondersteuning te bieden

in de klas. Maar daarnaast kan er ook beroep gedaan worden

op de ambulante semi-internaatswerking van bij ons

en dat betekent dat er een ergotherapeut of een kinesist

of een logopedist of een orthopedagoge kan langskomen

en in het geval van Lukas is dit juffrouw Stefanie die komt,

de ergotherapeute.

(ELKE) Zonder deze proeftuin zou Lukas hier niet naar school kunnen,

want met enkel GON-begeleiding redt hij 't niet.

Nu krijgt hij dezelfde begeleiding en therapie

die hij in het buitengewoon onderwijs ook zou krijgen.

(ELKE) Wat zou er anders zijn als je niet naar deze school ging ?

(LUKAS) Het zou niet meer zo dicht zijn.

Ik zou misschien met de bus moeten

en ik zou mijn vrienden niet zo vaak meer zien.

(ELKE) Helpen je vriendjes veel ? - (LUKAS) Als 't nodig is,

bijvoorbeeld bij turnen en knutselen.

(MEESTER) Neem je boekje nu.

Nummer één... Daar staan zinnetjes, een achttal.

Eerste werk: verdelen in zinsdelen.

Tweede: persoonsvorm aanduiden. Drie: onderwerp.

Vier: werkwoord, gezegde. Doe maar.

(ELKE) Is 't niet te belastend voor de werking in de klas en voor jou ?

(MEESTER) Nee, helemaal niet. Lukas zit de hele maand bij mij

en het valt geweldig goed mee. Hij doet alles mee

met de andere kinderen, zowel Frans schrijven, wiskunde, WO, taal,

maar bijvoorbeeld voor bepaalde lessen van wiskunde,

zoals voor vandaag hoeken meten en tekenen heeft hij extra hulp nodig

en dan ben ik blij dat juffrouw Greet erbij komt.

Handvaardigheid is ook wat moeilijk voor hem,

maar dan komt er ook een juffrouw bij en op die manier

lukt dat heel aardig.

(GREET) Weer goed. Ben je akkoord ? Ja.

In welke kleur ga je die aanduiden, Pauline ?

(PAULINE) In het rood.

(ELKE) Da's wel leuk, in groepjes werken. Doen jullie dat dikwijls ?

(LUKAS) Nee, niet altijd, maar ik vind het wel leuker

dan dat ik uit de klas moet.

(ELKE) Moet Lukas vaak uit de klas ? - (GREET) Vaak eigenlijk niet, nee.

Het hangt er wat van af wat de problemen zijn.

Soms gebeurt 't eens dat hij uit de klas wordt genomen

voor de voorbereiding van een toets of om een toets te maken,

maar we blijven zo veel mogelijk in de klas

en soms werken we in 'n groepje.

Er zijn altijd kandidaten genoeg om met ons mee te werken

en ik vind dat 'n boeiende leerervaring.

Zo leert iedereen eigenlijk omgaan met de verschillen van een ander.

(ELKE) Ik ben samen met Greet op weg naar 't Dominiek Savio Instituut.

Deze buitengewone school overkoepelt en organiseert

het hele inclusieproject.

(ELKE) Zo rijd je heel West-Vlaanderen rond ?

(GREET) Ja, met de proeftuin begeleiden wij tien leerlingen

en dat betekent dat die over heel West-Vlaanderen verspreid zijn

en dat we dus eigenlijk wel nogal wat kilometers afleggen in een week,

maar anderzijds, als de proeftuin er niet zou zijn,

zouden de leerlingen allemaal naar school moeten komen bij ons

in Dominiek Savio, wat dan toch vaak wel heel lange busritten inhoudt.

(HILDE) Goedemiddag. Welkom in het Dominiek Savio Instituut.

Zal ik jou een rondleiding geven ? - (ELKE) Da's goed. Dank je wel.

(ELKE) Het Dominiek Savio Instituut maakt deel uit van 't dienstencentrum Gits.

Dat is 'n kennis- en expertisecentrum

voor mensen met 'n fysieke beperking.

Ze bieden buitengewoon onderwijs aan voor kleuters tot volwassenen.

Het aanbod wordt nu uitgebreid met de proeftuin.

(ELKE) Waarom zijn jullie met de proeftuin van start gegaan ?

(HILDE) We ervaren eigenlijk bij ouders de nood om de keuze te kunnen maken

tussen buitengewoon onderwijs of gewoon onderwijs,

maar als ouders kiezen voor 't gewoon onderwijs,

moeten zij op dezelfde zorgen 'n beroep kunnen doen

zoals 'n ander kind in 't buitengewoon onderwijs ook krijgt.

Dat is wat wij met die proeftuin proberen te doen.

(ELKE) Lukt dat voor elk kind ?

(HILDE) Ik denk niet dat 't voor elk kind de beste oplossing is.

Het hangt vooreerst af van de persoonlijkheid van het kind.

Het schoolteam moet dat ook zien zitten. Het ene team gaat ervoor

en het andere kiest daar niet voor en dan hebben wij daar respect voor

en 'n derde is eigenlijk de leerwens van 't kind die erg belangrijk is.

Als we merken dat dat kind geen vooruitgang meer maakt,

moeten we durven kiezen voor 't buitengewoon onderwijs.

(ELKE) Ik ben nu in de kleuterschool van Kobe. Hij heeft 'n fysieke beperking.

Hij heeft 'n verlamming aan armen en benen.

Ik ga eens een kijkje nemen in zijn klas.

(VERONIQUE) We gingen gisteren naar de boomgaard en wij proberen altijd

een beetje te werken op de fijne motoriek,

dus vandaag wordt dat schilderen. - (ELKE) Leuk.

(VERONIQUE) Wat schilderen we ? - (KOBE) Appels.

(ELKE) Appels ? - (VERONIQUE) Toon maar eens.

Schilder maar eens een mooie appel.

(ELKE) Doet Kobe 't goed in de klas ? - (JUF KATRIEN) Ja, hoor.

Hij vindt 't leuk en de andere kinderen ook.

Ze spelen en ze werken samen, kunnen eigenlijk veel samen doen

en nu heeft Kobe ook een rolstoel en kan hij ook goed op de speelplaats

samen spelen met de andere kinderen.

(ELKE) Hoe is 't als leerkracht om 'n kind als Kobe in de klas te hebben ?

(JUF KATRIEN) De eerste dagen is 't natuurlijk wat bang afwachten. Zal het wel gaan ?

Ook voor mij, voor de kinderen.

Gaan de anderen genoeg aandacht hebben ? Zal ik Kobe

goed kunnen begeleiden ? Maar gaandeweg lukt het wel.

En we kunnen altijd rekenen op anderen, zoals logopedisten

of Veronique die in de klas komt helpen.

(ELKE) Verloopt de samenwerking met de leerkrachten altijd makkelijk ?

(VERONIQUE) Het is niet altijd even gemakkelijk. Een leerkracht is gewoon

om alleen in de klas te staan en plots kom je mee in de klas staan

om de leerling te begeleiden en we zijn met vele mensen,

dus het is altijd wat afwachten en de ene leerkracht

heeft het daar gemakkelijker mee dan de andere,

maar in de loop van het jaar loopt dat eigenlijk allemaal wel goed.

(ELKE) Wat leer je er zelf uit ? - (VERONIQUE) Ik leerde

om te gaan met verschillende leerkrachten en leerkrachtenstijlen

en da's niet altijd even eenvoudig,

maar ook de leerkrachten leren wel iets van ons

omdat wij komen van het buitengewoon onderwijs.

Wij zijn gewoon te kijken: Wat kan 'n kind goed

en daarop werken we verder. In het gewoon onderwijs

gaat men eerder kijken van: Wat kan een kind minder goed

en daarop moet gewerkt worden. We maken eigenlijk een combinatie

van de twee. Dus wij leren 'n beetje van hen en zij een beetje van ons.

(ELKE) Waarom kozen jullie om Kobe niet

naar 't buitengewoon onderwijs te laten gaan ?

(MAMA VAN ELS) We wilden Kobe de kans geven om in het gewoon onderwijs te starten.

Kobe is ook als baby bij een onthaalmoeder geweest.

Allee, bij gewone kindjes, dus hij was dat ook wel gewend.

We zijn er ook realistisch in geweest. We zeiden:

We gaan het 'n kans geven in 't gewoon onderwijs

en als het niet lukt, moeten we toch veranderen naar een andere school,

maar kijk, we zitten al in de derde kleuterklas

en Kobe zit hier nog altijd, dus dat valt wel mee.

(ELKE) Wat zijn de voordelen ?

(PAPA VAN KOBE) Dat hij hier zijn vriendjes heeft. (AARZELT)

Hij leert hier ook zelf met z'n vriendjes spelen die anders zijn

en voor die andere kindjes is 't natuurlijk ook wel goed.

Zij leren dat Kobe anders is en leren daar eigenlijk goed...

Zij gaan daar goed mee om.

(ELKE) Ik ga nog even langs bij Brent. Ook hij heeft 'n zware fysieke beperking.

Toch gaat hij niet naar 't buitengewoon onderwijs.

In de lagere school nam hij deel aan de proeftuin

en nu heeft hij GON-begeleiding in 't 2de Beroepsvoorbereidend leerjaar.

(ELKE) Dag, Brent. - (BRENT) Hallo. Kom binnen.

(ELKE) Brent, wat heeft dat inclusieproject voor jou betekend ?

(BRENT) Ja, eigenlijk heel veel. Ik heb heel veel bijgeleerd ook.

Altijd rustig blijven, ook al gaat het eens een beetje minder.

Je hoofd niet laten hangen, gewoon verder doen

en werken naar de volgende toets of opdracht.

Het geeft je wel zelfvertrouwen eigenlijk

en nu sta ik, denk ik, ook een klein beetje verder.

Had ik dat niet gehad in het lager, zat ik in het buitengewoon onderwijs

en waarschijnlijk nu ook, want dan blijf je meestal in dezelfde school.

(ELKE) Voor Brent, Kobe en Lukas heeft deze proeftuin heel veel voordelen.

(BRENT) Als jullie meer willen weten, surf dan naar deze website.

(ELKE) Ik zie jullie in Antwerpen voor de volgende proeftuin. (SAMEN) Daag.