(ISABELLE) Ik ben Isabelle. Ik geef les op 't Erasmusatheneum in Deinze

en ik ben tevens praktijklector aan de lerarenopleiding

van de Vrije Universiteit Brussel.

's Avonds heb ik nogal last van stemvermoeidheid

gezien mijn vele uren lesgeven en spreken voor grote groepen.

Daarom ga ik naar Bernadette.

Zij is stemcoach en zal mij enkele tips geven.

Kom maar mee.

(ISABELLE) Bernadette. Hallo. - (BERNADETTE) Ga zitten.

(VOICE-OVER) Tip één.

(BERNADETTE) Het eerste punt dat belangrijk is, is dat je veel moet drinken.

Voor de les, maar ook tijdens de les.

Het gaat er niet om om 'n liter te drinken,

maar om kleine slokjes te drinken tijdens je les.

(VOICE-OVER) Tip twee.

(BERNADETTE) Een tweede punt... 's Ochtends als je opstaat,

ook al heb je pas om twee uur les, ga je je stem al opwarmen.

En wij doen dat door te zoemen.

Zoemen op een 'm' en daar een klinker bij.

(BERNADETTE ZOEMT) Mo.

Ma.

(BERNADETTE) Je moet oppassen dat je dat niet te laag doet.

Dat je niet zegt: (HEEL LAAG) Mo, ma.

Ook niet te hoog: (HOOG) Mo, ma.

Dat is niet goed. Het moet op je eigen natuurlijke toonhoogte.

(VOICE-OVER) Tip drie.

(BERNADETTE) We gaan eens kijken hoe je staat als je lesgeeft.

Stel, je hebt een groot lokaal, wat doe je dan ? Ga jij...

Je kin omhoog doen ? De goeie houding...

(ISABELLE) Ik denk het wel. Ik denk dat, als ik voor 'n grote groep spreek, dat ik...

(BERNADETTE) Voilà. - (ISABELLE) Ik denk dat ik verder...

(BERNADETTE) Dat je dan over je publiek gaat.

Dat is zeker niet zo, integendeel. Je moet door je leerlingen spreken.

Ik plaats van erover, erdoor. Dus je kin, dan pak je je duim

en je legt 't zo op je borstbeen. Zo kun je dat voelen:

Dit is 'n goeie houding. - (ISABELLE) Goed.

(VOICE-OVER) Tip vier.

(BERNADETTE) Moet je vaak luid spreken ?

(ISABELLE) Af en toe toch wel. Als de groep groter wordt.

(BERNADETTE) Dus je hebt geen microfoon of zo ?

We gaan dat luid spreken 'n keer wat simuleren.

Ik ga je doen tellen: Eén, twee, drie. Eén, twee, drie.

En als ik knip (KNIPT), dan ga je luider. Goed, doe maar.

(ISABELLE) Eén, twee, drie. Eén, twee, drie.

(BERNADETTE KNIPT) (ISABELLE LUIDER) 1, 2, 3. 1, 2, 3.

(BERNADETTE KNIPT) (ISABELLE LUIDER) 1, 2, 3. 1, 2, 3.

(BERNADETTE) Dat is niet slecht. Je doet 't vrij goed. Je gaat 'n klein beetje hoger.

Probeer dat te vermijden. Ik denk wel dat je wat druk zet.

(BERNADETTE) Het komt van hieruit. (DOET ISABELLE NA) 1, 2, 3. 1, 2...

en dan duw je op je strottenhoofd.

Wat moet je leren ? Is dat je de spanning van je strottenhoofd

weghaalt. Als je nu luider gaat, dan ga je dat doen vanuit je buik.

Je gaat leren met adem steunen.

Spreken, dus wat doe je ? De lucht zit in je longen, onderaan.

Met die spieren die je hebt, ga je de lucht...

Dat zijn de spieren van je buik, m'n handen.

Je duwt die lucht naar boven. Eén... - (ISABELLE) Eén.

Twee, drie. - (BERNADETTE) Voel eens.

Eén, twee, drie.

Dus je hebt die lucht naar boven geduwd

en omdat je dat doet, ga je luider.

Luider gaan, dat doen we met onze ademhaling. Voilà, tot daar de tips.

(ISABELLE) Dank je wel.