1. W!n een digitale fotokader

Valt deze bijlage elke maand in je mailbox? Dan ken je de geheimen van Yeti op het moment dat het blad nog ligt te drogen bij de drukker. Zo ben je nog beter voorbereid op wat komen zal. Van alle abonnees die eind november genoteerd staan zal er één een gratis digitale fotokader thuisgestuurd krijgen. Ben je nog niet ingeschreven op deze bijlage? Ga dan snel naar www.yeti.be/bijlage

2. “Yeti opent vele deuren” – Juf Ellen

Juf Ellen Callewaert van de 6de klas van Het Molenschip in Evergem leest Yeti. “Meestal laat ik de kinderen gewoon lezen in Yeti. Ze zien Yeti niet als leesvoer want Yeti is visueel heel speels. De artikels zijn to the point. Schipperskinderen zijn begrensd in hun cultuurbeleving. Andere culturen kennen ze minder en ze zijn bevooroordeeld. Yeti opent voor hen poorten naar cultuur in de brede zin van het woord. Meewerken aan een nummer van Yeti doet de stillere kinderen openbloeien. Ik merkte ook veel respect tussen mijn leerlingen onderling. Ze luisteren naar elkaar en gunnen elkander een plekje in de zon van Yeti. Yetiklas zijn is super.”

3. Het wat, waarom en hoe van Yeti 53

Achtergronden, lestips en eindtermen

Rode draad

(zie Yeti 53 pag. 1-24)

Twee elementen lopen de voordeur van Yeti binnen en gaan langs achter naar buiten. De fotostrip verhaalt het leven zoals het is op internaat. 24 uur samenleven met je klasgenoten in beeld. De Yetiklas van november is vooral bevolkt door schipperskinderen. Samen met de reportage op pagina 20 kan je met je leerlingen het leven op internaat bespreken. Wat verschilt? Wat boeit? Wat schrikt af? Tips doorkruisen Yeti 53. Ze doen je het leven van een andere kant bekijken. Het lijkt zottigheid maar het doet meer goed met een mens dan je op het eerste moment denkt. Test het zelf uit en ontdek hoe je met simpele gedragsveranderingen je leven creatiever maakt. Creatieve geesten zijn open geesten. Maak jezelf gelukkig met de tips bij de smileys.

Cultuurtips

(zie Yeti 53 pag. 6-7)

Elke maand geeft een tiener in Yeti cultuurtips. Ook jouw leerlingen kunnen in rolbeurt een tip aanprijzen. Een plekje op een kast volstaat om elke week een nieuwe film-, muziek-, strip-, lees-, knutsel-, eet-, tv-, museum-, theater-, dans- of andere vrije tijdtip te tonen. Een bondig persoonlijk woord over wat, wie, wanneer, waar en waarom kan de cultuurbeleving verrijken.

Help! Vraag het aan Lisa

(zie Yeti 53 pag. 10-11)

Sinds Yeti Lisa heeft ingeschakeld is er een vaste postbode aangesteld om de vragen via post en mail van tieners te kanaliseren. Een helprubriek is er niet enkel voor watjes en hopelozen. Tieners kunnen heel doelgericht om hulp vragen maar dat is een kunst die niet iedereen kent. Laat je leerlingen daarom regelmatig weten waar ze met hun vragen heen kunnen. Er is Lisa maar ook het Kinderrechtencommissariaat en de Kinder- en Jongerentelefoon. Van ouders en leerkrachten kan je sowieso verwachten dat ze op de eerste lijn staan, niet?

Trends, mode en gadgets: Inspector Melksnor

(zie Yeti 53 pag. 18-19)

Er komt heel wat in de media over tieners. Je verzamelt snel onderwerpen die een discussie waard zijn. De ja-zeggers tegen de neen-zeggers. De believers versus de non-believers. Gaat dit over jou of over mij? Of voelt iedereen zich te kijk gezet?

Vlaamse liedjes: Yeti’s Schlagerfestival

(zie Yeti 53 pag. 4-5)

Achtergrond: De Yetiklas leert zichzelf elke week een nieuw lied aan. Doe de deur dicht en zing mee. één, twee, één, twee, drie, vier...

Tip: festival
Vrijdag, het laatste uur, samen door het dak. Moet kunnen. Verdeel je leerlingen in groepjes. Ze krijgen drie weken de tijd om een Vlaamse schlager in te oefenen. Op het podium in je klas komen ze verkleed op en zingen de originele of eigen versie van Vlaamse hits. Een keer alleen en nadien samen met de hele klas want de tekst is op papier gezet.

Tip: rijmen
Geen konijn zonder tijm. Geen schlager zonder rijm. Pluk zinnen uit de Vlaamse hits en laat woorden weg. Je leerlingen zullen snel weg zijn met de clichés en woordkunsten van de artiesten.

Links:
Inspiratie voor kledij, teksten, hits en tips over Freddy Breck, Luc Steeno, Bart Kaell, Laura Lynn, Dennie Christian, Jo Vally, Benny Neyman, Nicole en Hugo en vele andere sterren via www.showbizzsite.be – www.zangtalent.be – www.muziekcentrum.be

Eindterm:
Leerlingen kunnen vertrouwen op de eigen expressiemogelijkheden en durven hun creatieve uitingen tonen. Leergebied Muzische vorming – domein attitudes – eindterm 6.4.

Dialect: Jetbééze mé smijrkeis

(zie Yeti 53 pag. 16)

Achtergrond: De Yetiklas wilde weten of een jetbééze anders smaakt dan een errebees.
Besluit: het hangt af van de plaats en de situatie.

Tip: verzamelen
Laat je leerlingen zoveel mogelijk dialect woorden verzamelen. Waar denken ze info te halen? Bij ouders, grootouders, jeugdleiders, sporttrainers, verre familie? De lijst in Yeti krijg je mogelijk niet helemaal ingevuld. Er zullen zeker grappige nieuwe woorden opduiken. Kan je iemand in de klas uitnodigen die echt dialect kan praten?

Tip: klasgesprek
Welke leerlingen kunnen met een echt dialect praten? Waar hebben ze dat geleerd? Welke leerlingen kennen geen streektaal? Is dialect praten altijd gewenst? Wanneer niet? Waarom? Lijken mensen die algemeen Nederlands spreken slimmer? Waarom? Kennen ze zangers die dialect gebruiken (Fixkes, Flip Kowlier, Mira, Arno, ’t Hof van Commerce)? Beluister samen enkele liedjes. Begrijpen ze alle woorden? Klinkt muziek in dialect minder mooi? Schept het gebruik van dialect meer of minder vertrouwen?

Tip: record
Zoek het mooiste woord. Laat je leerlingen er enkele nachtjes over slapen en zoek dan samen het mooiste woord. In Nederland is het na een nationale bevraging het woord ‘desalniettemin’ geworden. Vlaanderen koos voor ‘goesting’. En kennen je leerlingen hun eerste woord dat ze ooit spraken?

Eindterm:
De leerlingen zijn bereid om te reflecteren over taal en over taalgebruik. Leergebied Nederlands – domein taalbeschouwing – eindterm 6.5.

Reclamevreters: Weti – Reclame stinkt

(zie Yeti 53 pag. 22-23)

Achtergrond: Kinderen en reclame is een thema dat de politiek bezig houdt, ouders ongerust maakt, opvoeders gek van worden en kinderen…

Wist je dat:
Kinderen beïnvloeden de aankoop van producten. De meerderheid van de ouders (84%) verklaart dat die keuzes worden aanvaard. De beslissing per product is: snoep – 97%, schoolmateriaal – 80%, cd, computerspellen, dvd, hifi – 70%, ontbijtgranen – 67%. Niet verwonderlijk dus dat de reclamemakers kinderen opzoeken. Blijkbaar zijn kinderen pas vanaf 11 jaar echt in staat reclame en informatie te scheiden. Kunnen ze vertellen hoe ze zich vroeger blindelings lieten leiden door wat de reclame hen voorschotelde? En nu nog? Reclamemakers gebruiken heel leeftijdsgerichte technieken: tot vier jaar willen kinderen het vooral “cosy” houden (gezellig, veilig, tekenfilmfiguurtjes), vanaf vier wordt “play” belangrijker (spelen, avontuur, piraten, games), vanaf acht staat competitie centraler (ze willen winnen, spiegelen zich aan sportfiguren en andere “helden”)… Kunnen ze reclame vinden die vooral op vierjarigen, achtjarigen, elfjarigen, zestienjarigen en volwassenen is gericht (en: op jongens/meisjes). Welke technieken gebruiken de reclamemakers? Zelf kan je heel veel vinden op de site en in de nieuwsbrieven van de Verbruikersorganisaties: www.oivo.be

Tip: Baas over reclame
Laat het aantal pennenzakken en schooltassen per merk tellen. Hoe sterk zijn de trendy merken aanwezig? Laat hen de modellen vergelijken. Wat maakt een boekentas van een bekend merk beter? Wat maakt een merk aantrekkelijk? Wie beslist over de aankoop? Zijn kinderen die het merk X dragen anders dan die het merk Y hebben? Verander je wie je bent als je van merk verandert? Wat is echt cool: uniek zijn of meelopen?

Eindterm:
Leerlingen beseffen dat hun gedrag beïnvloed wordt door de media. Leergebied Wereldoriëntatie – domein maatschappij – rubriek sociaal-economische verschijnselen – eindterm 4.5.

Links: www.bewustverbruiken.org –reclamewereld.blog.nl – www.ster.nl – www.monstermedia.nl – www.koopniets.nl

4. Tijdelijk aanbod

Yeti werkt samen met tientallen organisaties - hun tips van de week.

EETiket
Boekjes en lesmateriaal over tafelmanieren en etiquette zijn vaak vervelend door een politiesirene die alles overstemt: Doedit- doe-dat-doe-dit-doe-dat... EETiKET, het project voor kindvriendelijke restaurants en restaurantvriendelijke kinderen, pakt het anders aan. Het laat zien dat tafelmanieren veranderen in de loop van de geschiedenis. Niets staat vast, maar soms zijn er wel regels. Dankzij de tips en trucs kan iedereen zich perfect gedragen aan tafel. Ontdek het EETiKET-boekje en het bijhorend les- en spelmateriaal voor kinderen van 8 tot 12 op www.eetiket.be Vraag het gratis aan via info@eetiket.be

Veilig internet
Alle scholen hebben in oktober tips gekregen om cyberpesten te voorkomen. Via een cd-rom en een brochure moet er een klik komen om het computergebruik veilig te maken. Hoe richt je een computerklas best in? Hoe leer je leerlingen veilig paswoorden maken? Hoe kan je zien dat een webadres of site betrouwbaar is? Concrete tips, lesmateriaal en praktische richtlijnen staan ook op www.saferinternet.be

Spijbelen
Spijbelen in de lagere school is meestal niet uit vrije wil. De oorzaak kan liggen in de school (angsten) of in het gezin. Ouders schatten niet altijd in wat de gevolgen van spijbelen zijn voor hun kind. Ook luxeverzuim (begin van een schoolweek of het einde van een schoolperiode afwezig zijn omwille van een gezinsreis of familiebezoek) is een problematische afwezigheid. Deze maand gaat er met Klasse voor Ouders een brochure mee over spijbelen. Een kans voor jou om dit thema in de leraarskamer en in contact met ouders aan te kaarten. Probeer je de échte reden van spijbelaars te achterhalen? Wie al in de lagere school spijbelt, loopt meer kans op later probleemgedrag. Nu aanpakken dus!

Cultuurtips
Drie filmtips die je niet mag missen met tieners in je kielzog:

Le Ballon rouge en Crin Blanc
Parijs in de jaren ’50. Een kleine jongen vindt een rode ballon. De magische ballon achtervolgt de jongen. De spanning neemt toe wanneer een bende jaloerse jongens naderen… Van dezelfde regisseur krijg je nog een tweede film te zien. De wilde hengst Crin Blanc is leider van een horde paarden die in vrijheid leven in de Camargue. Niemand is er ooit in geslaagd om hem gevangen te nemen, behalve de jonge visser Folco. Info: www.cineart.be

Eugène
Een absurd en aanstekelijk jongensavontuur. Een frisse parodie in een Alpendecor, inclusief gejodel op de fiets. Vier jongens dagen de wereld van de volwassenen uit. Van kattenkwaad tot erger, van een gebroken vaas tot de eerste liefde. Info: www.jekino.be

Trigger
Een 11-jarig meisje en een paard. Geen roos barbieverhaal maar een Noorse kinderfilm. Alise krijgt af te rekenen met haar eigen leugens, een knorrige opa en een paardenslachter wanneer onverwachts een paard haar leven instormt. Info: www.jekino.be