1. W!n een stapel strips

Valt deze bijlage elke maand in je mailbox? Dan ken je de geheimen van Yeti op het moment dat het blad nog ligt te drogen bij de drukker. Zo ben je nog beter voorbereid op wat komen zal. Van alle abonnees die eind december genoteerd staan krijgt één een pakket strips thuisgestuurd. Ben je nog niet ingeschreven op deze bijlage? Ga dan snel naar www.yeti.be/bijlage

2. “Na een vogelvlucht volgen de discussies” – Juf Marleen

Juf Marleen Vrancken van de 5de klas van de basisschool in Genk leest Yeti. “Wanneer Yeti er is zijn de kinderen super enthousiast. Elke maand opnieuw. Bij het uitdelen vliegen ze in het blad en bekijken het tijdschrift in vogelvlucht. Tijdens vrije momenten halen ze telkens Yeti boven. Sommige leerlingen lezen de artikels echt grondig. Anderen genieten van de gekke foto’s. Na een tijdje starten spontane gesprekken over de thema’s die Yeti aanhaalt: pesten, gezondheid, sport, cultuur. Het blad gaat over hun leefwereld en dat waarderen de lezers. De grappige foto’s en tekeningen zijn het populairst.”

3. Het wat, waarom en hoe van Yeti 54

Achtergronden, lestips en eindtermen

Voetbal

(zie Yeti 54 pag. 4-5)

FC YETI
Tip: Schrijfopdracht: “Dromen”
Citaat van Zinedine Zidane “Il faut croire en ses rêves”. De voetballers in de reportage dromen van het scoren maar staan met hun voeten op de grond. Laat je leerlingen hun eigen weg naar roem bedenken. Bondig en concreet noteren ze vijf stappen naar succes. Wat moet er gebeuren om hun droom te bereiken? Waar zit hun kracht? Wat staat in de weg? Opdracht voor je leerlingen: “Kies een droom die jij ooit wil waarmaken. Noteer die. Schrijf daaronder vijf stappen die je moet zetten om de droom te bereiken.” Laat je leerlingen het lijstje per twee bespreken. Doel van het gesprek is dat elke leerling een stap kiest uit het eigen lijstje die binnen een maand gerealiseerd moet zijn.Als afronding mogen leerlingen hun persoonlijk “project” voorleggen aan de klas.

Tip: Klasgesprek: “Voetbalgeweld”
De voetbalbond is enthousiast over het artikel in Klasse voor Ouders over het taalgebruik van ouders aan de zijlijn van sportvelden. Ze zoeken nu samen een manier om de tips optimaal te verspreiden bij de jonge helden en hun ouders. De jongens van de Yetiklas spreken alvast duidelijke taal: “Tierende ouders verpesten de sfeer”. Kennen je leerlingen het fenomeen? Komt dit ook voor bij basket of tennis? De niet-sporters van de klas herkennen de negatieve druk van ouders mogelijk in de commentaren die ze krijgen bij schoolwerk. Laat de leerlingen een lijstje maken van wat ouders naast de zijlijn roepen. Laat hen een slogan bedenken die dat kan stoppen en die in de voetbalkantine kan hangen. Inspiratie? Klik naar www.geefkinderenhunspelterug.nl

Eindterm:
- Leerlingen drukken (…) indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen uit. Leergebied Wereldoriëntatie – domein mens – rubriek ik en mezelf – eindterm 3.1.

Cultuurtips

(zie Yeti 54 pag 6-7))
Elke maand geeft een tiener in Yeti cultuurtips. De tips van deze maand kunnen je inspireren.

• Hiphop met de muziektip en danstip: Laat je leerlingen een opstel maken in hiphop-stijl. “Rap tien lijnen aan elkaar. Kies een bestaand nummer om de eigen tekst op te zetten. Het onderwerp moet emoties opwekken: iets waarover je droef of boos bent. Start met kernwoorden. Maak rijmende zinnen. Oefen op de muziek. Schrap en schrijf tot je in de maat zit.” Wie kan goed dansen op hiphop? Vind je een plek op de speelplaats waar je leerlingen enkele ‘moves’ aan elkaar leren?
• Karakters met de circustip: je leerlingen kunnen hun eigen karakter schetsen aan de hand van circusfiguren. Ben je clown, leeuwentemmer, directeur, caissière? Spelen met figuurlijk taalgebruik komt met deze oefening aan bod: de baas spelen, balanceren op een koord, in een leeuwenkuil staan, grappen verkopen, achter de schermen werken, in de spots staan… Na tien minuten voorbereiding komt iedereen zich kort en bondig voorstellen, zoals in een echt circus.
• Sterrenhemel met de uittip: Maak je eigen planetarium. De wetenschappers in je klas proberen de planeten in schaal en natuurgetrouw kleurgebruik te schilderen. De fantasievolle leerlingen maken eigen sterren en planeten. Bedenk een grote zwarte achtergrond aan het plafond van je klas (doek, karton, plastic). Steek er kleine kerstlampjes door. Hang de planeten en sterren op.
• Vliegrapport: maandelijks komen er honderden Vliegrapporten aan op de redactie van Yeti. Vier filmtickets in je zak is een leuk idee. Hebben jouw leerlingen al een Vliegrapport gemaakt?

Help!

(zie Yeti 54 pag 10-11)

Vraag het aan Lisa

• Ruzie! Zwaar taalgebruik! Scheldwoorden! Het kan anders. Lisa geeft raad. Laat je leerlingen positieve scheldwoorden bedenken: lollige lezer, straffe cijferaar, toffe turner, wakkere wipneus, koddige krullenbol…
• Leerlingen verschillen. De ene is met gemak een balpenlengte groter dan de andere. Wat vinden ze van de drie tips die Lisa geeft? Wat is hun mening over maten en gewichten?

Dieren op school

(zie Yeti 54 pag 16-17)

Pechvogel of sloddervos
Achtergrond: Zijn wandelende takken toegelaten op school? Mag een hamster rondjes draaien in je klaslokaal? De lijst met dieren die je op school mag houden heb je via LerarenDirect in je mailbox gekregen. Kijk het na via www.lerarendirect.be

Tip: Een mens is een beest
Probeer elkaar een dierennaam te geven. De indianen en de scouts doen het. Het zal wel ergens goed voor zijn en het kan zeker geen kwaad. Hou eerst een brainstorm waarbij je de kijk op dieren verruimd dan de klassieke clichés. Een leeuw is meer dan een leider. Een leeuw is ook eenzaam in zijn eigen groep, heeft een weelderige haartooi, is sterk en trots, heeft een brullende stem, schiet enkel in actie als het echt moet. Een vos is meer dan sluw. Een vos is ook sierlijk, stoutmoedig, ridderlijk, vreest geen gevaar, is listig, werkt planmatig. Start met een schrijfronde waarbij iedereen vier andere leerlingen de eigenschappen van een dier toeschrijft. Maak zelf een synthese van alle beschrijvingen en stel het resultaat voor aan de klas. De leerling die besproken wordt gaat even de gang op. Na het klassikaal overleg en het besluit komt de betreffende leerling de klas in om een positief verslag te krijgen van zijn of haar dierennaam. Vertel waarom die keuze is gemaakt.

Tip: Camouflage
Veel dieren gaan op in hun omgeving. Dieren kunnen zich ook verstoppen in zinnen. Enkele voorbeelden: “We zijn allemaal anders”, “Er ligt een hesp in de koelkast”, “In de turnles liep ik drie kegels om”, “Met Pasen beschilder ik een leeg eitje”, Raadsel bestaan al eeuwen”. Elke leerling tracht vier dieren te camoufleren. Kan één leerling de resultaten bundelen in een worddocument? Je leerlingen kunnen dan later de hele reeks trachten op te lossen.

Eindterm:
- Leerlingen kunnen in omgang met elkaar respect en waardering opbrengen. Leergebiedoverschrijdend thema Sociale vaardigheden – domein relatiewijzen – eindterm 1.2.

Lachen

(zie Yeti 54 pag 20-21)

Lachen is nooit grappig
Tip: Regels
Lachen doe je niet zomaar. Er zijn regels. Bespreek met je leerlingen de zes lachregels in Yeti. Wat zijn ze voor hen waard? Gelden er nog andere regels? Wanneer is lachen onbeleefd? Waarmee mag je niet lachen? Kennen ze situaties waar ze ongepast hebben gelachen? Welk effect heeft dat op anderen en jezelf?

Tip: Nooit meer lachen
Maak met je leerlingen een lijst van wat nooit grappig is. Nadien verzamelen ze foto’s en krantenkoppen die ze op twee verschillende borden kleven: grappig versus nooit grappig. Geef hen hiervoor een week de tijd.

Tip: Creatief schrijven
Foto’s van lachende mensen vind je in elk magazine. Verzamel ze en kleef ze op verschillende bladen. Laat je leerlingen tekstballonnen bedenken. De teksten mogen botsen met de beelden. Geef zwarte humor ook een kans.

Eindterm:
- Leerlingen zijn bereid om te reflecteren over taal en over taalgebruik. Leergebied Nederlands – domein taalbeschouwing – eindterm 6.5.

De school

(zie Yeti 54 pag 15)

Vraag het aan Jos
Jos kent de wet en de regels. Jos geeft elke maand antwoorden op vragen over school en onderwijs.

• Bedenk een “thuisklas”. Hoe moet – volgens je leerlingen – een klas er uitzien om een echt thuisgevoel te geven? Hoe zou een woonkamer ingericht zijn als het hun leerplek is?
• Regels zijn er om leerlingen op het juiste pad te houden. Laat je leerlingen regels bedenken voor leraren. Wat mogen ze wel en niet op school? Wanneer moet de directeur hen van school sturen? Welke straffen hangen er boven hun hoofd?

4. Tijdelijk aanbod

Yeti werkt samen met tientallen organisaties - hun tips van de week.

Dinosauriërs
Wil een leerling een werkje maken over dino’s? Alle mogelijke info over dino’s zit achter (http://www.natuurwetenschappen.be). Je leerlingen kunnen er prenten, teksten en zelfs een liedje downloaden om hun schoolwerk geweldig straf te maken. Of bedenk surfopdrachten bij deze kindvriendelijke site. Stuur alvast de naam van je lievelingsdino naar wedstrijd@lerarenkaart.be en maak kans op een cd met de dinosong. Vergeet je naam en adres niet in de mail te zetten. Zet ‘Dinosong’ in het onderwerp.

Spijbelen
Ongeveer één procent van alle leerplichtige leerlingen in het secundair onderwijs spijbelt. Het globale actieplan tegen spijbelen pakt dit schoolverzuim aan met de bedoeling kinderen en jongeren zoveel mogelijk kansen te geven op de onderwijsladder. Bij Klasse van de maand november zit een spijbelbrochure. Deze publicatie biedt een blik achter de schermen van de vele organisaties die met spijbelende jongeren in contact komen. Daarin lees je wie wat doet, waar, wanneer en waarom. Download de brochure via http://pdf.klasse.be/KVL/KVL179/spijbelen.pdf

Be cool, be hoffelijk
Elk jaar lopen 900 Vlamingen ernstige brandwonden op. Zij worden vaak aangestaard, bijvoorbeeld in het zwembad. Je school heeft affiches ontvangen met Eline (7). Praat erover. Met de hoffelijkheidscampagne ‘Be cool, be hoffelijk’ wil de vzw Verleg een steen iedereen stil doen staan bij ons gedrag (blikken, opmerkingen …) tegenover slachtoffers met brandwonden. De vereniging vraagt aandacht voor preventie, oorzaken en gevolgen van brand. Onderteken je het ‘hoffelijkheidsakkoord’? Heel wat BV’s, klassen en verenigingen gingen je al voor. Of neem deel aan de schrijfactie, waarbij leerlingen in de rol van een brandwondenslachtoffer kruipen. Er is ook een benefiet-cd. De opbrengst gaat naar projecten met verbrande kinderen. Meer via www.brandwondenproject.verlegeensteen.be

Zelfdoding
Elke week maakt in Vlaanderen één jongere een eind aan zijn leven. Hij of zij is een broer, zus, vriend, klas- of teamgenoot. Daarover praten blijft moeilijk. Daarom heeft elke Vlaamse basisschool begin november een gratis exemplaar gekregen van ‘Weg van mij’. Het boek is een initiatief van de Werkgroep Verder en moet leraren helpen om kinderen die geconfronteerd worden met zelfdoding te ondersteunen, met hen te praten en aan de slag te gaan. De actie loopt in samenwerking met het onderwijsblad Klasse voor Ouders. De boeken worden ook via die weg verdeeld. Heb je het al gezien? Meer via www.werkgroepverder.be

Leesbeesten
Wat is een goed voorleesboek? Schrijven kinderboekenauteurs nu met andere bedoelingen dan vroeger? Hoe werk je met kinderboeken thuis, in de klas of in de bib? Het boek ‘Leesbeesten en boekenfeesten’ van Jan Van Coillie heeft de antwoorden; van strip tot poëzie; van sprookjes tot wetenschap. Het standaardwerk voor wie kinderen graag ziet lezen. Uitgeverij Davidsfonds.

Maak kans om dit boek te winnen via de nieuwsbrief basisonderwijs van de lerarenkaart. Nog niet ingeschreven? Ga snel naar www.lerarenkaart.be

Het broeikaseffect
Waarom warmt onze aarde op? Wat chemie, koeien, het gat in de ozonlaag doen met ons milieu lees je in het boek ‘Het broeikaseffect’ van Kathleen Vereecken. Kindvriendelijke antwoorden voor een probleem van wereldformaat. Uitgeverij Lannoo.

Maak kans om dit boek te winnen via de nieuwsbrief basisonderwijs van de lerarenkaart. Nog niet ingeschreven? Ga snel naar www.lerarenkaart.be