Gepubliceerd op
Specialist

Wat doe je met een kind dat boos is?

“Stop, nee, ga weg!” Wat als een kleuter je dat toesnauwt in een emotionele bui? “Hou het kind een spiegel voor”, zegt dr. Hanneke Van Hasselt, ontwikkelingspsycholoog.

Kind met gekruiste armen kijkt boos in de lens

Wat doe je als een kind heel boos en emotioneel wordt?

Hanneke Van Hasselt: “Hou het kind een spiegel voor zodat het weet welke emotie het toont. Zeg bijvoorbeeld: “Ik merk dat je boos bent en dat die opmerking je pijn doet. Zo toon je dat je aandacht hebt voor dat gevoel en dat er ruimte voor is.”

Waarom is spiegelen belangrijk?

Hanneke van Hasselt: “Het kind leert dat het emoties mag uiten. Alleen dan zal het verschillende emoties bij zichzelf leren kennen. En op den duur leert het daardoor ook emoties bij anderen kennen. Bijvoorbeeld: mijn vierjarig kleinkind wordt boos als ik iets niet toelaat. Dan roept ze uitdagend: ‘stommerd!’. Dat is een normale reactie. Kinderen mogen daar boos of verdrietig om zijn en mogen huilen. Maar het blijft natuurlijk wel belangrijk, dat leraren grenzen trekken. Want dat biedt kinderen veiligheid en houvast.”

Hoe los jij die boosheid van jouw kleindochter dan op?

Hanneke Van Hasselt: “Ik vraag: ‘Vind je het zo vervelend, dat het niet mag? Ben je daarom boos op me?’ Spiegelen dus. We praten er dan over en we duwen met onze handen tegen elkaar, zonder elkaar pijn te doen. We oefenen dat vaak op rustige momenten. Als ze boos is, ontlaadt ze op deze manier haar heftige gevoelens. Soms lachen we ons daarna slap en dansen met elkaar.”

Je doet dus meer dan spiegelen?

Hanneke Van Hasselt: “Ja, ik zoek voor elk kind de gepaste manier om emoties te uiten: bijvoorbeeld tekenen, kleien, stampvoeten, een verhaaltje bedenken, praten. Na uiting van spanning, na ontlading, is er weer energie om na te denken, na te praten, en om op den duur te leren kiezen wat een goede manier is om emoties te uiten.”


Kinderen hebben veel liefde en aandacht nodig, net op momenten dat ze die aandacht het minst verdienen.

Hanneke Van Hasselt - ontwikkelingspsycholoog

Hoe weet je wat de gepaste manier is voor een kind?

Hanneke Van Hasselt: “Als je weet welke talenten het kind heeft, dan kan je die talenten inzetten om emoties te ontdekken en te uiten. Zo begeleidde ik een tienjarige jongen die heel boos was op zijn zus en daar helemaal geen raad mee wist. Ik merkte dat hij sterke handen had. We gingen samen een boomhut bouwen. Daarna vroeg ik hem om zijn zusje te bouwen met een timmerwerkje in hout. Hij had zijn negatieve energie eindelijk kunnen uiten en leerde op een speelse manier welke gevoelens hij allemaal in zich heeft. Zijn timmerwerk werd alsmaar mooier. Hij werd zich bewust van zijn eigen gevoelens en ging inzien hoe het kwam dat hij zo boos was op zijn zus. Daarna ging hij op een andere manier contact zoeken met haar.”

Zoeken boze kinderen op een verkeerde manier aandacht?

Hanneke Van Hasselt: “Een kind doet niet vervelend voor de lol. Kinderen hebben heel veel liefde en aandacht nodig, net op momenten dat ze die aandacht het minst verdienen. Vaak sturen ouders ze dan naar hun kamer, of proberen het kind zo snel mogelijk te laten stoppen met huilen. Dat is begrijpelijk. Maar als je een kind wegstuurt of geen aandacht geeft als het geëmotioneerd is, dan voelt het zich alleen en dan onderdrukt het vaak zijn emoties. Het reageert zich dan af op een ander moment op school of thuis door wild te doen, of gek of irritant.”

Als leraar heb je soms even genoeg van het boze geschreeuw of verdriet. Wat doe je?

Hanneke Van Hasselt: “Wees daarover eerlijk en oprecht tegenover het kind. Geef aan wanneer het wel kan. Als een kind bijvoorbeeld jammert: “Hier is mijn tekenwerkje, kijk eens, kijk eens?” En jij hebt even geen tijd omdat je net de volgende activiteit klaar zet? Zeg dat dan duidelijk: “Leuk dat je je werkje toont, ik wil het heel graag goed bekijken. Doen we dat dan meteen na de speeltijd? Ik heb nu even een momentje nodig om de klas in orde te zetten.” Kinderen appreciëren het als je eerlijk met ze bent.”

Wil je meer tips lezen? Check het boek van Hanneke Van Hasselt: ‘Huilen, boos zijn, ruzie’ ‘Grenzen stellen en ruimte voor emoties’

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...