Vlaanderen
Klasse.be

Specialist

Zo maak je van PAV een sterker vak

  • 5 december 2017
  • 4 minuten lezen

Zorg ervoor dat leraren hun lessenrooster niet moeten opvullen met enkele uren ‘project algemene vakken’ (PAV). Geef leraren PAV de tijd om een sterke vakgroep uit te bouwen. Onderzoeker Joke Ysenbaert (UGent) geeft 8 tips aan leraren en directeurs om van PAV een sterker vak te maken.

In 2013 vond er voor het eerst een peiling plaats naar de beheersing van de eindtermen Project Algemene Vakken (PAV) op het einde van het 2de jaar van de 3de graad BSO. Hieruit bleek dat minder dan de helft van de leerlingen de eindtermen behaalde voor lees-, luister- en rekenvaardigheid. Verwerken en verwerven van informatie scoorde beter. Toch waren de resultaten in het algemeen zwak.

Een team van de UGent onder leiding van professor Piet Van Avermaet onderzocht in samenwerking met de lerarenopleidingen van de Arteveldehogeschool en HoGent hoe dat komt. Ze ondervroegen directeurs en leraren en observeerden lessen PAV. Op basis van de onderzoeksresultaten formuleren ze 8 aanbevelingen voor directeurs en leraren PAV.


Tips voor directeurs

1. Zorg ervoor dat een lesopdracht voor een groot deel uit PAV bestaat

Als leraren vooral PAV geven, kunnen ze meer samenwerken en projecten voorbereiden en zich gericht professionaliseren in het vak PAV. Er zal ook minder verloop van leraren PAV zijn waardoor de vakgroep PAV meer in de diepte kan werken.


2. Stel PAV-teams divers samen

Aangezien het vak PAV taal, rekenen, wetenschappen … omvat, is het belangrijk dat de verschillende PAV-leraren ook divers opgeleid zijn. Zo is er tijdens gemeenschappelijke projecten inbreng vanuit talen, wiskunde … Leraren kunnen ook voor een domein waarin ze zich minder sterk voelen, raad inwinnen bij meer deskundige collega’s.

Een stap verder is co-teaching organiseren waarbij leraren PAV met bijvoorbeeld een achtergrond talen en wetenschappen elkaar kunnen versterken.

Directeurs zouden zoveel mogelijk voltijdse opdrachten PAV moeten creëren

Joke Ysenbaert
onderzoeker, UGent

3. Stimuleer structureel samenwerken op schoolniveau

Een vakgroep PAV stimuleert collega’s om samen te werken en zorgt ook voor meer waardering van het vak PAV. Bouw daarom de vakgroepwerking PAV verder uit.> Bed hem structureel in door tijd te voorzien binnen de opdracht van PAV-leraren.


4. Stimuleer structureel samenwerken tussen leraren PAV en de bedrijfswereld

De vakgroep PAV kan verbreed worden door regelmatig leraren PAV en leraren van praktijkvakken samen projecten en inhouden te laten voorbereiden. Of door de vakgroep PAV en de vakgroepen van de leraren die praktijkvakken geven hechter te laten samenwerken. PAV kan ook geïntegreerd worden in werkplekleren.


5. Ondersteun leraren PAV om levensecht les te geven

Een goed uitgerust klaslokaal, een aangepast uurrooster en de mogelijkheid om ook buiten de schoolmuren uitstappen te kunnen plannen, geven leraren PAV de kans om meer levensecht les te geven. Dat kan ook de beroepsmotivatie van leraren PAV en de status van het vak PAV op school verhogen.


Tips voor leraren

6. Differentieer en bied extra ondersteuning

Een divers samengestelde klas vraagt om intensief differentiëren binnen de klas. Ontwikkel je professioneel op dat vlak. Sommige leerlingen zullen binnen of buiten de klas extra ondersteuning moeten krijgen voor Nederlands, een bepaalde vaktaal of omdat ze leerproblemen hebben. Co-teaching kan hiervoor een oplossing bieden.

PAV is een complex vak omdat er zoveel domeinen in samenkomen

Joke Ysenbaert
onderzoeker, UGent

7. School je bij om jezelf vakinhoudelijk en -pedagogisch te versterken

School jezelf bij in die domeinen van PAV waarin je vakinhoudelijk of -didactisch minder bekwaam bent. Dat kan door te leren van elkaar binnen de vakgroep, school of scholengemeenschap of door externe bijscholing.Ook professionaliseren op het vlak van differentiëren, evalueren, motiveren van leerlingen en projectmatig werken is een pluspunt. Leren werken met een open leerplan is een belangrijk aandachtspunt om de algemeen geformuleerde eindtermen te vertalen naar de concrete klaspraktijk.


8. Werk inhoudelijk meer samen met praktijkleraren

Door samen te werken met leraren van praktijkvakken ontstaat er een link tussen PAV en de praktijkvakken op gebied van themakeuze, ervaringen van leerlingen in praktijklessen, ervaringen op hun stageplaats en verwachtingen van het bedrijfsleven.

“Expertise delen in pool PAV-leraren”

Onderzoeker Joke Ysenbaert: “PAV mag met heel veel bekwaamheidsbewijzen gegeven worden. Daardoor vullen directeurs het lessenrooster van startende leraren vaak aan met enkele uren PAV. Terwijl PAV een complex vak is omdat er zoveel domeinen in samenkomen: reken- en taalvaardigheden, wetenschappen … “

“Als leraar moet je niet alleen vakinhoudelijk van alles kaas hebben gegeten, je moet het ook vakdidactisch kunnen overbrengen. De meeste leraren hebben geen vooropleiding PAV, maar wel geschiedenis, wiskunde, Nederlands. Die vakken zijn tijdens de opleiding meer gericht op de gemiddelde leerling, terwijl de didactiek in de opleiding PAV meer gericht is op de beroepsleerling.”

“Veel PAV-leraren voelen zich onzeker als ze sommige onderdelen moeten geven. Ze vragen ook naar handvaten en tools om om te gaan met BSO-leerlingen: hoe ga ik om met diversiteit, hoe moet ik mijn leerlingen motiveren? Niettemin zijn ze heel gemotiveerd zijn en willen ze het beste maken van hun vak.”

“Daarom raden we aan directeurs aan om zoveel mogelijk voltijdse opdrachten te creëren rond PAV. Een pool van leraren PAV – met verschillende achtergronden zoals Nederlands, wiskunde, wetenschappen – die de tijd krijgt om expertise te delen en samen projecten op maat uit te werken, zou de kwaliteit van het vak PAV sterk kunnen verhogen.”

Je kan het volledige onderzoek of een samenvatting downloaden.

Leen Leemans

Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels

Log in om te bewaren


R

Raf

19 december 2017

Goede en degelijke tips. Na meer dan 10 jaar PAV te geven, sta ik volledig achter iedere tip!

Reageren
C

Charlotte

18 maart 2018

Fijn om deze tips hierboven te lezen. Ik herken het vanuit mijn eigen ervaring. Voor mij staat het aspect 'TIJD' met stip bovenaan. Tijd om te overleggen, tijd om te reflecteren en bij te sturen, tijd om mee te zijn, tijd om opnieuw af te stemmen op de leerlingen.

Hetgeen ik in het artikel hierboven mis, is het belang van PAV. Waar de leerlingen in de beroepsgerichte vakken, opgeleid en gevormd worden om direct in het werkveld te stappen, bouwen we in PAV aan de competenties op lange termijn voor zowel hun persoonlijk, maatschappelijk leven als het werkveld. Het sleutelconcept 'LEVENSLANG LEREN' komt in diverse onderzoeken naar voren wanneer men kijkt naar langdurige tewerkstelling. Een reden te meer om extra te investeren in PAV.

Reageren

Laat een reactie achter