Specialist Gepubliceerd op

Hoe weet je of leerlingen echt iets bijleren?

1 reactie

Log in om te bewaren.

Delen

‘Ken je impact’. Met die mantra trekt onderwijsgoeroe John Hattie de wereld rond. Zijn onderwijsvisie ‘leren zichtbaar maken’ kent steeds meer aanhangers, ook in Vlaamse scholen.
 

Wat is jouw definitie van een ‘goede leraar’?

John Hattie: “Goede leraren hebben veel ‘impact’ op leerlingen. Ze zijn altijd kritisch over hun eigen prestaties en proberen die voortdurend te verbeteren. Met als enige doel: het verschil maken bij een leerling. En daar bestaat niet één toverrecept voor, je kan verschillende methodes gebruiken. Zolang het maar zichtbaar is wat leerlingen leren.”
 

Hoe doe je dat? Hoe maak je leren ‘zichtbaar’?

John Hattie: “‘Zichtbaar’ betekent vooral dat je als leraar ziet hoe een leerling leert en hoe hij duidelijke leerwinst maakt. Daarvoor moet je soms eens door de ogen van je leerlingen kijken. Alleen dan begrijp je je impact op je leerlingen. Vragen of ze het begrepen hebben, waarom niet en hoe je het anders zou kunnen aanpakken.”

“‘Zichtbaar’ betekent ook dat leerlingen, door inzicht te krijgen in hun eigen leerproces, zichzelf iets kunnen leren. Dat is de kern van levenslang leren.”


Als je een leerling niet laat groeien, breng je hem schade toe

John Hattie - onderwijsspecialist

Je weet toch of je leerlingen iets bijbrengt? Je ziet hun cijfers.

John Hattie: “Ik vraag dan aan leraren: ‘Wat zeggen die punten over jezelf?’. Waarschijnlijk antwoorden ze dan ‘Niets, het zegt iets over de leerling’. Dan ben je niet goed bezig. Je moet niet zeggen: ‘Dat kind is slecht in wiskunde’, wel ‘Ik heb geen succes behaald met dit kind, ik moet mijn strategie veranderen’. Wat ga je morgen anders doen op basis van die punten? Aan wie gaf je goed les over wat? Dat zijn de vragen die je jezelf moet stellen.”
 

Kan je wel met elk kind succes boeken?

John Hattie: “Goede eindresultaten zijn geen maatstaf voor succes, de vooruitgang die leerlingen boeken wel. Er zijn scholen met veel kansarme leerlingen, die hun leerlingen sterk laten groeien. Dat zijn de goede scholen, ook al halen ze niet de beste eindresultaten. Scholen met hoog-presterende leerlingen die hen niet laten groeien, zijn vreselijke scholen. Ze brengen schade toe aan de leerlingen. Leraren worden aangeworven om ‘waarde’ toe te voegen, om leerlingen te laten groeien. Elk kind heeft daar recht op.”
 

Wat is de rol van de directeur in ‘leren zichtbaar maken’?

John Hattie: Hij bepaalt welke discussie er op school wordt gevoerd. Gaat die over de grootte van de klassen, het beste lessenrooster en de kwaliteit van het middageten of over welke impact volwassenen hebben op het leren van kinderen? Goede directeurs creëren die discussie op een veilige, niet-bedreigende manier.”

“Directeurs zouden bovendien ook veel gerichter leraren moeten aanwerven – deelt deze kandidaat de visie van onze school? – en ervoor zorgen dat leraren de visie van de school aannemen. Leraren willen met rust gelaten worden en baas zijn in eigen klas, dus een directeur zal zeker met weerstand te maken krijgen. Maar de essentie van lesgeven is niet les mogen geven zoals je wil. Wel nagaan hoe je samen de leerwinst kan vergroten.”
 

Samen?

John Hattie: “Inderdaad. Samen lesgeven staat erg hoog in de lijst van ingrepen die kinderen meer leerwinst bezorgen. Deel de passie. Leraren een uur laten samenzitten om hun impact te bekijken, is erg efficiënt. Jammer genoeg kost dat geld, want iemand anders moet ondertussen op de kinderen letten. Als een directeur zich bezig wil houden met een visie op lesgeven, kan hij niet met iets anders bezig zijn. Het kost geld om leraren te laten netwerken. Maar het is de beste manier om geld in te zetten.”


Maak je feedback niet te moeilijk, niet te gemakkelijk. Maar wel verslavend

John Hattie - onderwijsspecialist

Is er ook een ‘goedkopere’ manier om leerlingen te laten groeien?

John Hattie: “Ja. Train je leraren in feedback geven aan leerlingen over hun leerresultaten. Dat is niet hetzelfde als complimentjes – ‘knap gedaan’ – geven. Feedback doet je focussen op je taak: wat heb je goed gedaan, wat kan je nog niet? Hoe ga je dit volgende keer aanpakken?”

“Eigenlijk richt je je klas in als een videogame. Leerlingen werken in kleine stappen en krijgen telkens feedback. Niet te moeilijk, niet te gemakkelijk, maar wel verslavend. Ze worden uitgedaagd om een hoger ‘level’ te bereiken. Als je een complimentje krijgt, ben je ‘weg’. Met een ‘goed zo’ is je taak afgehandeld en kijk je niet meer naar wat er nog volgt.”
 

Dat vraagt veel inspanning?

John Hattie: Ik wil vooral dat kinderen leren werken. Waarom willen kinderen enorm veel tijd besteden aan videospelletjes of sport? Waarom hebben ze niet geleerd dezelfde energie en tijd te investeren in hun schoolwerk? Kinderen moeten ondervinden dat leren hard werken is, op een waardevolle manier. Niet als een straf of door hen dingen te laten doen waarvan ze het nut niet inzien. Het mag wel leuk zijn. Maar als ze later werken, zullen ze soms ook dingen moeten doen, omdat het moet.”