Gepubliceerd op
Wat vind jij?

“Laat onderwijs het maar oplossen”

“Werkelijk iedereen heeft een mening over onderwijs. Sla een weekendkrant of website open en je leest een pleidooi voor een nieuw vak op school. Van ‘klussen’ over ‘leren samenleven’ tot ‘financiële geletterdheid’.” Lerarenopleider Pedro De Bruyckere verzamelde op 4 maanden tijd al 30 suggesties op zijn blog. Dat verbaast hem niet.

Lerarenopleider Pedro De Bruyckere
Nederlandse collega’s brachten het idee aan, Pedro De Bruyckere begon er gewoon mee. Elke mediaverwijzing genre ‘moet in de eindtermen’, ‘moet een vak worden op school’ slaat hij op, zonder een standpunt in te nemen.

“Het is een mooie denkoefening, een persoonlijke professionalisering zelfs om die discussies te volgen. Na 4 maanden zit ik aan 30 heel diverse suggesties. Dat verbaast me niet. De samenleving die vindt dat iets een collectieve vaardigheid of kennis moet zijn: dat mechanisme is voor een stuk de bestaansreden van onderwijs. En die samenleving richt onderwijs in om dat alles over te brengen op jongeren.”
 

Het publieke eindtermendebat, laat dat belangengroepen vaker dan vroeger wijzen naar onderwijs?

“Het gevecht om een plekje in de eindtermen of leerplannen is van alle tijden. Werkelijk iedereen heeft een mening over onderwijs. Dat steekt bij leraren. Want soms staan lobbyisten niet dicht genoeg bij onderwijs en beseffen ze niet dat hun voorstel al in de eindtermen zit. Soms weten ze dat wel, maar roepen ze om meer uren: meer en beter Engels bijvoorbeeld.”

“Vaak volgt zo’n pleidooi de actualiteit. Er gebeurt iets in de samenleving en we kijken in de eerste plaats naar onderwijs om het aan te pakken, op te lossen. Denk aan burgerschap, radicalisering, ondernemen. Elk pleidooi kan echt interessant zijn. Er mag zelfs nog meer debat zijn over eindtermen en leerdoelen.”


De samenleving die vindt dat iets een collectieve vaardigheid of kennis moet zijn: dat mechanisme is de bestaansreden van onderwijs.

Pedro De Bruyckere - Lerarenopleider

Elk nieuw vak impliceert wel minder tijd voor de kernopdrachten van onderwijs?

“Klopt. De lijst met gewenste vakken is groot, het aantal uren op school beperkt. Kinderen goed leren lezen vinden we een kernopdracht van onderwijs. Maar meer of minder uren voor begrijpend lezen, dat valt allebei te verdedigen, los van mijn eigen voor- of afkeuren.”

“De keuze ligt bij de maatschappij: als een pleidooi succes heeft en we vinden iets collectief belangrijker dan begrijpend lezen? Prima. Maar als leerlingen dan zwakker scoren op internationale leestesten, moeten we daar niet over zeuren. You can’t have your cake and eat it too.”
 

En dat beseffen de pleiters onvoldoende?

“Soms stellen ze wel een vak of lesonderwerp voor dat met minder uren kan. ‘Waarom steken we nog tijd in het leren met de hand schrijven, waarom nog kennisonderwijs, waarom geen uurtje geschiedenis minder?’”

“Vaak staan de voorstanders van die vakken dan op hun achterste poten. En die hebben ook goede argumenten: kennis is nét vandaag misschien belangrijker dan ooit, met de hand schrijven is een belangrijke fase binnen leren lezen. Dat ze dat in Finland afgeschaft zouden hebben, is een indianenverhaal. Ze investeren minder in schoonschrift, maar wel nog in schrijven met de hand.”

Lerarenopleider Pedro De Bruyckere

“Vinden we een nieuw vak belangrijker dan begrijpend lezen? Prima, maar dan moeten we achteraf niet zeuren als leerlingen zwakker scoren op internationale leestesten”

 

Is het niet makkelijk om alles op onderwijs af te schuiven?

“Mijn bloglijstje met ‘nieuwe vakken voor onderwijs’ is gigantisch veel gedeeld, gelezen, overgenomen. Terwijl het een heel droge opsomming is. Dat lijstje speelt dus blijkbaar in op een sentiment bij leraren: ‘We moeten al zo veel doen, er wordt al zo vaak naar ons gekeken’.”

“Dat ik op 4 maanden al 30 items tel, geeft ze gelijk. Die kunnen niet allemaal op school. Wie lobbyt voor een nieuw vak, vergeet vaak dat iets aanleren tijd kost. Het lukt niet met een projectdag ‘financiële geletterdheid’. Leerlingen moeten alles ook herhalen en oefenen.”

 

Kijken lobbyisten ook naar leraren omdat zij het talent hebben om iets duurzaam te veranderen?

“Dat is helaas niet het hele verhaal. Onderwijs bepaalt in belangrijke mate mee hoe een toekomstige generatie zal denken, wat ze zal doen en hoe ze zal zijn. Dat is heel krachtig, natuurlijk. Zo geeft onderwijs ons allemaal een referentiekader mee, dat lang overeind blijft en gedeeld wordt. In Vlaanderen kent iedereen 1302, in Nederland horen ze het donderen in Keulen bij die datum. Omdat het nauwelijks aan bod komt in de lessen geschiedenis.”

“Maar sommige pleidooien voor een vak vertrekken veeleer vanuit een kritische houding tegenover onderwijs: scholen doen misschien wel al aan burgerschap, maar pakken het niet goed genoeg aan.”
 

Het lijstje dat Pedro verzamelde:

  • Kinderen leren omgaan met stress en burn-outs
  • Digitaal vaardig
  • Bewustwording over privacy
  • Financiële geletterdheid
  • Basisgeletterdheid
  • Godsdienst
  • Leren slapen
  • Minder Frans
  • Burgerschap
  • Religiekunde
  • Lessen borstvoeding
  • Leer mediteren op school
  • Lessen in gamen
  • Leren samenleven
  • Een genuanceerde schooltaal
  • Engels in de basisschool
  • Relationele en seksuele vorming (RSV) en weerbaarheid
  • Arabisch
  • Nederlands
  • Klussen
  • Evolutieleer
  • Wellevendheid
  • Kunst
  • Met drones vliegen
  • Meer en beter Engels
  • Hoe mensen in elkaar zitten en wat we moeten doen als we even vastzitten
  • Kunnen reanimeren
  • Pariciperen
  • Hoe je de sociale zekerheid duurzaam maakt
  • Ondernemen

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...