Gepubliceerd op
Duiding

Nieuw decreet leerlingenbegeleiding: wat verandert er?

Log in om te bewaren.

Vanaf 1 september 2018 geldt een nieuw decreet Leerlingenbegeleiding. Dat maakt de rolverdeling tussen het schoolteam, het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB) en de Pedagogische Begeleidingsdienst (PBD) scherper en hun samenwerking intensiever. Wat verandert er concreet voor deze 3 actoren?
 

Het schoolteam …

werkt een kwaliteitsvol beleid uit

Elke school moet, samen met haar team, ouders, leerlingen en met steun van de PBD of andere externe dienst, een kwaliteitsvol, geïntegreerd beleid uitwerken rond leerlingenbegeleiding uitwerken. De pijlers zijn: onderwijsloopbaan van de leerling, leren en studeren, psychisch en sociaal functioneren en preventieve gezondheidszorg. Bijzondere aandacht moet gaan naar maatschappelijk kwetsbare groepen. Leerlingenbegeleiding wordt ook een erkenningsvoorwaarde.

maakt afspraken met het CLB

Scholen moeten samenwerkingsafspraken maken met het CLB. Die liggen vast voor onbepaalde duur, maar school en CLB evalueren ze en sturen ze indien nodig bij.

stelt een leerlingenbegeleider aan

Elke school moet een contactpersoon voor leerlingenbegeleiding aanwijzen. In het basisonderwijs is een zorgcoördinator verplicht. In het secundair onderwijs wordt de leerlingenbegeleider geen apart ambt. Die functie gaat naar een leraar of opvoeder. Daarvoor kan de school BPT-uren gebruiken (vrijstelling van lesopdracht). Of ze kan een leraar vrijstellen met de punten taak- en functiedifferentiatie (puntenenveloppe). Maar die leraar of opvoeder staat er niet alleen voor: het hele schoolteam is verantwoordelijk om het beleid leerlingenbegeleiding in te vullen.
 

Het CLB …

signaleert mogelijke problemen aan de school

Merkt een CLB op dat verschillende leerlingen van dezelfde school naar het CLB stappen met hetzelfde probleem, bv. pestgedrag, dan signaleert het centrum dat aan de school. Die kan op haar beurt een beroep doen op de PBD om haar beleid rond leerlingenbegeleiding bij te sturen en kan in haar ‘brede basiszorg’ meer aandacht besteden aan pesten.

biedt consultatieve begeleiding op vraag

Deze vorm van begeleiding valt onder de noemer ‘verhoogde zorg’ en komt er op vraag van een leraar, zorgverantwoordelijke … of op voorstel van het CLB bij (terugkerende) problemen met individuele leerlingen en/of groepen van leerlingen. Het gaat dan over een specifieke casus, bv. afpersing van jongere leerlingen. De CLB‑medewerker gaat in dit geval leraren ondersteunen in de begeleiding van zo’n (groep) leerling(en). Pas in de fase ‘uitbreiding van zorg’ neemt het CLB de regie over.

organiseert systematische contacten

Leerlingen worden minder onderzocht: 5 in plaats van 7 keer in hun schoolloopbaan. Dat gebeurt tijdens systematische contacten op 3, 6, 9, 11 en 14 jaar. Op scharniermomenten worden ook ouders daarop uitgenodigd, om een beter zicht te krijgen op de leefsituatie. Er moet ook meer aandacht gaan naar het psychologische welzijn.

begeleidt leerlingen bij huisonderwijs

Leerlingen die huisonderwijs volgen en daarvoor een verklaring indienen, krijgen informatie over de werking van het CLB. Die leerlingen hebben recht op vaccinaties en zijn verplicht deel te nemen aan de systematische contacten.

deelt zijn expertise met andere centra

Vanaf 2023 werken CLB’s verplicht regionaal en netoverstijgend samen en bedienen in zo’n samenwerkingsverband minimaal 35.000 leerlingen. Dit wordt een erkenningsvoorwaarde. De krachten bundelen doen ze dan vooral rond radicalisering, spijbelen, vroegtijdig schoolverlaten, organisatie van systematische contacten en infomomenten, bereikbaarheid … Zo krijgt de CLB‑medewerker meer tijd om zich tot de leerling, ouders en de school te richten.
 

De pedagogische begeleidingsdienst …

ondersteunt en verwijst door

De PBD of een andere externe dienst ondersteunt de school bij het uitwerken van haar beleid rond leerlingenbegeleiding. Ook wanneer het CLB problemen signaleert, kunnen scholen een beroep doen op de PBD om eventueel een project op te starten.
De PBD kan ook verwijzen naar externe diensten om de school op beleidsniveau te ondersteunen. Zo kan de PBD bv. bij vragen van de school naar ondersteuning op het vlak van preventieve gezondheidszorg, doorverwijzen naar de Logo’s (Lokaal Gezondheidsoverleg).
 
Lees meer in de Memorie van toelichting en het Voorontwerp van Decreet.

Ben jij klaar voor een crisis op school?

  • 6 echte verhalen van directeurs
  • tips die jou en je team sterker maken
  • wacht niet met lezen tot het gebeurt