Gepubliceerd op
Zo doen zij het

Stimuleer taal met de vakantierugzak

Log in om te bewaren.

Zorgjuf Kathleen van VB De Zonnebloem deelt vakantierugzakken uit aan de meest kwetsbare leerlingen. “Boeken, muziek, spelletjes en een pot choco brengen belangrijke Nederlandstalige prikkels in de huiskamer”, vertelt Liesbeth, die vanuit de gemeentelijke cultuurdienst de rugzakken helpt vullen.
 

Wie kwam op het idee van de vakantierugzak?

Liesbeth Dekeersmaecker (cultuurdienst, Sint-Amands): “Onze zorgjuf Kathleen vertelde me dat kinderen uit kans- en taalarme of anderstalige gezinnen onvoldoende hun Nederlands kunnen onderhouden tijdens de vakanties. Daardoor starten ze telkens weer met een nieuwe taalachterstand. Vanuit de cultuurdienst wilden we dat ‘vakantieverlies’ helpen opvangen.

Ik contacteerde de ouders die tijdens de zomervakantie naar hun land van herkomst reizen. Aan hen vroeg ik om zeker tegen 1 september opnieuw in België te zijn, en zelfs liefst een week vroeger. Zo kunnen hun kinderen hun Nederlands opfrissen met enkele dagen speelpleinwerking, tijdens speeldates met vriendjes. Om die boodschap te verspreiden, nodig ik mezelf jaarlijks uit bij allochtone ouderverenigingen.

Daarnaast bekeken we hoe we die kinderen een ‘pakketje Nederlands’ konden meegeven, zonder te vervallen in verplichte vakantiebundels. Bij het vakantieaanbod van buurtwerk ‘t Lampeke vonden we inspiratie om vakantierugzakjes vol boeken, cd’s, schrijfgerief mee te geven. Ondertussen geven we die vakantierugzakken al 4 schooljaren mee.”

Zorgjuf Kathleen en Liesbeth Dekeersmaecker gebruiken vakantierugzakken om nederlands te stimuleren in de vakantie

Liesbeth, cultuurdienst Sint-Amands (links): “De vakantierugzak vol boeken, cd’s, schrijfgerief prikkelt kinderen om op een speelse manier het Nederlands te blijven gebruiken.”

Wat doet die vakantierugzak precies?

Kathleen De Smedt (zorgjuf, VB De Zonnebloem Sint-Amands): “De vakantierugzak stimuleert taal en leesplezier tijdens de vakantie. Met een (prenten)boek, een spel en muziek prikkelen we de kinderen om op een speelse manier Nederlands te blijven gebruiken. Ook wanneer ze op vakantie gaan naar hun land van herkomst.”
 

Waarom geraken die kinderen niet in de bib?

Liesbeth: “Een bib bezoeken is een enorm grote stap voor anderstalige leerlingen en hun ouders. Hoe je een boek moet ontlenen, Nederlands praten, nieuwe gezichten: het zijn moeilijk te overwinnen drempels. Daar werkt de school aan door naar de bib op klasuitstap te gaan. Zo leren de leerlingen hoe de bib werkt. En de volgende keer kunnen ze ook hun ouders meenemen. Met de vakantierugzak zetten we de volgende stap: lees- en luisterplezier creëren.

In de vakantierugzak zitten overigens niet enkel boeken en cd’s. Er steken ook een brochure van de speelpleinwerking in, een pennenzak met schrijfgerief en kleurpotloden, een blanco schriftje om in te tekenen, een spel kaarten en enkele streekproducten.”
 

Hoe reageren de kinderen?

Kathleen: “Als gelukzakken (lacht). Ze zijn trots op hun buit. Al tijdens het schooljaar vragen ze erom. Thuis showen ze er hun kennis van het Nederlands mee. Kinderen die naar hun land van herkomst reizen, nemen de vakantierugzak mee. Met de pot choco leggen ze de brug tussen de 2 werelden waartoe ze behoren.

Zij leren hun familie een Belgisch product kennen. Maar uiteraard is het ook de bedoeling dat ze een typisch streekgerecht uit hun land van herkomst meebrengen naar de klas. En zo zijn er begin september vaak zoete snoepjes in de klas.”
 

Hoe reageren de ouders?

Kathleen: Verbaasd, maar heel positief over het succes. Elke rugzak vul ik op maat van het kind en zijn gezin. Is een kind dol op dieren? Dan geef ik extra veel boeken over het dierenrijk mee. Afkomstig uit Turkije? Dan is het tweetalige boekje Nederlands-Turks hét succesnummer. Vooraleer ik een cd meegeef, zoek ik uit of er in het gezin wel een cd-speler aanwezig is.

Het is heel fijn als ouders me na de vakantie komen vertellen wat uit de vakantierugzak het succesvolst was. Of als ze opbiechten dat ze voor het eerst samen met hun kind een boekje hebben gelezen. Of spontaan het liedje zingen dat ze samen met hun kind geleerd hebben. Dankzij die feedback kunnen we de vakantierugzakken elk jaar beter maken.”

Zorgjuf Kathleen en Liesbeth Dekeersmaecker gebruiken vakantierugzakken om nederlands te stimuleren in de vakantie

Zorgjuf Kathleen: “Elke vakantierugzak vul ik op maat van het niveau en de interesses van het kind.”

Kan je ook vakantierugzakken verdelen als je geen budget hebt?

Liesbeth: “Jazeker. Werk samen met de bib. Ga er net voor de vakantie langs met je kwetsbare leerlingen. Verzamel er materiaal op maat van de kinderen. Een voorwaarde is wel dat de bib de uitleentermijn verlengt tot begin september, wanneer de vakantierugzak ‘uit vakantie terugkeert’. Zoek sponsors. Onze rugzakken kregen we cadeau van een bank, en pimpten we met enkele stickers. Ga ook langs bij lokale streekproducenten die een kindvriendelijk product maken. Ze zullen vereerd zijn met je vraag.”
 

Waar moet je op letten als je enkel de meest kwetsbare leerlingen een vakantierugzak meegeeft?

Katleen: “Maak de andere leerlingen duidelijk dat de vakantierugzak leerlingen de kans biedt om beter Nederlands te leren. Vul de vakantierugzak met speels en aantrekkelijk materiaal. Ook voor kwetsbare kinderen moet het vakantie blijven. Om die reden geven we geen extra infosessie aan de ouders.

Belangrijk: de vakantierugzak is een mag-instrument voor de kinderen, het mag nooit een verplichting zijn. Waak er ook over dat je de rugzak vult met verzorgd materiaal. Wanneer iets fris en mooi oogt, nodigt dat beter uit om vast te nemen. Vraag de mening van het lerarenteam: welke titels zouden zij in de vakantierugzak steken? Samen weet je altijd meer.”
 

Wat steekt er in de vakantierugzak van BS De Zonnebloem?

  • een uitnodigend briefje met enkele tips hoe de leerling aan de slag kan met de vakantierugzak
  • ‘De Gele ballon’, prentenboek van Charlotte Dematons
  • ‘Mijn reis naar …’, een vakantie-doe-boek van Marit Törnqvist en Monique Hagen
  • tweetalig boekje van Nik Nak
  • hoorspel van Het Geluidshuis
  • leesboekjes uit Zonnekind, van Leesleeuw
  • cd Kinderen voor kinderen
  • ‘Een goal voor Imane’ van Studio Sesam
  • brochure van de speelpleinwerking
  • basisdoos van Maxi Loco
  • een pennenzak met schrijfgerief, kleurpotloden
  • een blanco schrift
  • een spel kaarten
  • een pot choco van ’t Boerinneke

In september sterk starten met Klasse Magazine?*

  • 4 straffe nummers voor slechts € 10
  • Met doorleesdossier, verhalen en tips
  • Extra: zot zadelhoesje voor abonnees
Ik word abonnee

*Betaal vóór 7 juli en krijg een Klasse-kalender als extraatje