Gepubliceerd op
Schooltips

Boekenleveranciers: voorkom lege boekentassen

Boekenleveranciers besparen scholen werk, maar gezinnen in armoede betalen de rekening, met een lege boekentas tot gevolg. Hoe zorg je ervoor dat elke leerling op tijd zijn boeken heeft?

Illustratie met 3 figuurtjes, waarvan eentje met lege boekentas

“Het schooljaar is bijna voorbij en er zijn leerlingen die nog altijd geen schoolboeken ontvingen wegens openstaande rekeningen. Dat is onacceptabel”, zegt Nele Buyl van Vierdewereldgroep Mensen voor Mensen in Aalst.

“Exacte cijfers ken ik niet, maar lege boekentassen zijn een realiteit in Vlaanderen. Die signalen krijg ik zowel vanuit Mensen voor Mensen als ‘Samen tegen onbetaalde schoolfacturen’, een samenwerkingsverband tussen het onderwijs en diverse welzijnsorganisaties.”

‘Samen tegen onbetaalde schoolfacturen’ roept op in september al te checken of elke leerling zijn schoolboeken heeft ontvangen. “Scholen merken niet altijd dat leerlingen zonder boeken zitten. Zeker als ze de volledige boekverkoop uitbesteden aan boekenleveranciers en facturen rechtstreeks naar de ouders gaan.”

“Leraren hebben een belangrijke signaalfunctie. Als zij zien dat een leerling zonder boeken zit, moeten ze dat melden aan de directeur. En die moet een actief beleid rond lege boekentassen voeren. Zegt hij: ‘dat is iets tussen de boekenleverancier en het gezin’, dan is de toon gezet en halen ook de meeste leraren hun schouders op.”
 

Boekenleveranciers: voor- en nadelen

Buyl begrijpt wel dat scholen samenwerken met boekenleveranciers. “Niet elke school heeft de mensen en middelen om zelf een boekverkoop te organiseren en alle onbetaalde facturen op te volgen. De werklast in het onderwijs is al torenhoog. En een school zit zelf ook niet te wachten op schulden.

“Maar als school heb je ook een verantwoordelijkheid. Onderwijs en gelijke kansen zijn mensenrechten. Als een leerling niet kan studeren of zich moet behelpen met kopieën, worden die rechten geschonden. En boekenleveranciers hanteren andere spelregels dan een school. Zij schakelen sneller een incassobureau in als een factuur onbetaald blijft.”
 

Hoe onderhandel je met boekenleveranciers?

Het Lyceum Aalst werkt sinds het schooljaar 2018-19 samen met een boekenleverancier. “Ik keek niet gewoon wie het grootste kortingspercentage bood, maar heb onderhandeld met verschillende aanbieders”, vertelt Vanessa Mallego van het economaat.

Het Lyceum Aalst legde 3 eisen op tafel:

  • Ouders moeten in termijnen kunnen betalen zonder bijkomende kosten
  • Bij onbetaalde facturen wordt er niet meteen een incassobureau ingeschakeld
  • Leerlingen ontvangen altijd hun boeken, ook als er nog een schuld openstaat

Slechts 1 leverancier ging hierop in.

Nele Buyl juicht het initiatief van het Lyceum Aalst toe, maar ziet nog kansen voor verbetering. “Als individuele school is je onderhandelingsruimte beperkt. Doe je een groepsaankoop namens het hele schoolbestuur, de scholengemeenschap of zelfs de onderwijsverstrekker, dan sta je sterk. Het katholiek onderwijs heeft bijvoorbeeld al raamovereenkomsten met boekenleveranciers afgesloten, met succes.”

“Maar ook dan moeten leraren alert blijven voor lege boekentassen. Als een leerling elke week zijn boek is ‘vergeten’ en meekijkt met zijn buur, moet er een alarmbel afgaan. Scholen moeten erover waken dat boekenleveranciers de raamovereenkomst naleven.”
 

Voorkom lege boekentassen: 11 tips

  1. Vergelijk verschillende boekenleveranciers. Wees niet bang om te onderhandelen en eisen te stellen. Liefst met meerdere scholen samen.
  2. Geeft de boekenleverancier een kortingspercentage op de groepsaankoop? Investeer dat bedrag in je solidariteitsfonds voor kansarme leerlingen.
  3. Zorg voor een ‘aanspreekpersoon’ schoolboeken. Vraag de boekenleverancier om diens contactgegevens op het bestelformulier te vermelden.
  4. Bied ouders die hun kind komen inschrijven standaard hulp aan bij het bestellen van de schoolboeken. En blijf dat aanbod jaarlijks herhalen.
  5. Vanwege de privacywetgeving weigeren sommige boekenleveranciers door te geven welke ouders openstaande rekeningen hebben. Dit bemoeilijkt de hulpverlening. Vraag ouders daarom schriftelijke toestemming om deze gegevens op te vragen.
  6. Organiseer een telling in september. Welke leerlingen zitten elke les zonder boeken? Is dat bij alle vakken het geval? En ook bij de broer of zus?
  7. Nodig de ouders uit voor een gesprek. Waarom heeft hun kind geen boeken? Hoe kunnen jullie dit samen oplossen? Zoek een oplossing op maat van het gezin: samen bestellen, een afbetalingsplan, een bijdrage uit het solidariteitsfonds…
  8. Hou de leerling erbuiten en straf hem niet. Een lege boekentas is een straf op zich.
  9. Kopieën zijn een tijdelijke noodoplossing. Betaal ze via het solidariteitsfonds, anders heeft het gezin nog meer kosten.
  10. Mist een leerling ook ander lesmateriaal, zoals een passer, geodriehoek of atlas? Ook die kan de school voorzien, bijvoorbeeld via een geefkast.
  11. Evalueer jaarlijks het gebruik van invulboeken. Als die weinig gebruikt worden, kunnen leraren misschien beter zelf een cursus maken. Overweeg je tablets of laptops? Ga er dan volledig voor. Als je én laptops én boeken gebruikt, jaag je gezinnen nog meer op kosten.
 


‘Samen tegen onbetaalde schoolfacturen’ roept 16 september 2019 uit tot nationale Boekencheckdag. Doet jouw school ook mee?

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 56.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...