Vlaanderen
Klasse.be

Help elkaar

Spreekangst overwinnen met wasspelden en YouTube

  • 16 oktober 2019
  • 3 minuten lezen

Soms zitten er leerlingen in je klas die zich liever verstoppen tijdens een spreekoefening, of niet durven te antwoorden. Omdat ze praten gewoon eng vinden, of omdat Nederlands spreken nog niet zo goed lukt. Klasse vroeg aan lezers hoe zij zulke leerlingen toch aan het praten krijgen. 3 tips recht uit de praktijk.


Spreekangst: icoontje wasspelden

1. Doe het met wasspelden

Nathalie Heynderickx, leraar, MPIGO Sterrebos in Rumbeke: “In mijn buitengewone basisschool gebruiken we tijdens kring-of onthaalgesprekken wasspelden. De bedoeling is om de ‘grootste praters’ wat af te remmen en om de stille leerlingen aan te moedigen. Het aantal wasspelden per leerling hangt af van de groepsgrootte, het thema, het lesonderwerp of de aard van de les. Wanneer de leerling 2 wasspelden krijgt, moet hij 2 keer iets vertellen tijdens de activiteit. De leerling die aan de beurt wil komen, gooit de wasspeld in de wasmand in het midden van de kring en vertelt.

De leerlingen kiezen zelf wanneer ze aan bod komen, maar ik stuur en stimuleer ze  wel wat als er zijn die aarzelen: ‘Kijk eens allemaal hoeveel wasspelden je nog hebt, wat weten jullie over het onderwerp dat je wil vertellen?’ Als de leerling echt niets durft zeggen, kan één woord ook al een worp verdienen, een volzin hoeft niet. Wanneer ik bijvoorbeeld vraag of de leerling voetbal leuk vindt, dan kan hij gewoon kort antwoorden met ‘ja’ of ‘nee’.”


Spreekangst: icoontje youtube

2. Gebruik YouTube

Katelijn Vandekerckhove, internaatsbeheerder, Don Bosco in Groot-Bijgaarden: “Op ons internaat is er ’s avonds een bezinningsmoment voor de leerlingen. Op YouTube zoeken ze liedjes die ze leuk vinden en dan verduidelijken ze hun keuze aan de groep, in het Nederlands. Zo onthouden ze heel wat nieuwe woorden, want 80% van onze pubers is Franstalig.

De gekozen liedjes zingen ze vaak met z’n allen mee – meteen een goeie vreemdetaaloefening. Dat zorgt voor een ongedwongen sfeer, en dus ruimte om zonder druk te praten over emoties. Ook op die manier oefenen ze Nederlands op een spontane manier. En dat stimuleert: ze beseffen dat het wél lukt om in het Nederlands te praten, en dat verhoogt hun zelfvertrouwen om ook in de klas te spreken.”


Spreekangst: icoontje duim

3. Hou het positief

Anneleen Spans, taalcoördinator, Vrije Lagere School Mater Dei in Sint-Pieters-Woluwe: “Wij spreken kinderen met een andere thuistaal nooit negatief aan wanneer ze een foutje maken. We gaan daar juist positief mee om: “Hé, knap dat jij dat durft te zeggen.” En via ons antwoord verbeteren we hen. Bijvoorbeeld: “Het is mijn zus zijn verjaardag” beantwoorden we met: “Is het jouw zus haar verjaardag? Dat is fijn!” Zo werken we aan een veilig klimaat.

Als er iemand niet voor de klas wil spreken, is dat niet erg. Het kind durft het nog niet, dus probeert hij het eerst alleen voor de juf. Wie weet wil hij de volgende keer wel voor de klas spreken. De kinderen beïnvloeden elkaar ook positief in heterogene duo’s tijdens interactieve lessen. De sterke spreker oefent dan samen met een kind dat het moeilijker heeft.”

Deel ook jouw tips!

Reageer onderaan dit artikel. Hoe help jij leerlingen over hun spreekangst?

Eva Coudyser

Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels

Log in om te bewaren


R

Romy

10 januari 2021

Deze aanpakken om spreekangst te overwinnen lijken mij zeer doeltreffend en gepast. Het is inderdaad belangrijk dat je het kind stimuleert om tot communicatie te komen. Alleen zou ik (als logopediste met praktijkervaring op stage rond selectief mutisme) bij de techniek met de wasspelden ook non-verbaal gedrag toelaten i.p.v. van enkel verbaal gedrag toe te laten. Het kind kan dan bijvoorbeeld ook 'ja' of 'nee' knikken, wat ook een vorm van communicatie is en wat zeker ook al een stap in de juiste richting is. Ook hier help je met het creëren van een veilige communicatieomgeving.

Reageren
D

Dominique

4 februari 2021

Bij ons op de basisschool zit er sinds kort ook een leerling met spreekangst. Hij durft niet antwoorden in klas, maar we willen dit bij hem aanmoedigen (evt via deze wasspelden). Moet je altijd non-verbale communicatie toelaten of mag je hier ook een grens stellen zodat er ook verbale communicatie komt?

Reageren
S

Sara

5 februari 2021

Ik ga akkoord met Romy. Alleen denk ik ook niet dat je dit altijd mag toelaten, toch?

Reageren
R

Romy

11 februari 2021

De grens bepaalt het kind best zelf. Wanneer je hem/haar gaat verplichten om verbaal te communiceren dan kan het zijn dat de leerling (weer) helemaal dichtklapt. En dit willen we vermijden, omdat de leerling juist nood heeft aan een veilige communicatieomgeving. Wanneer de communicatieomgeving veilig genoeg is voor de leerling dan zal hij/zij uit zichzelf ook verbaal beginnen communiceren. Ikzelf zou dus geen grenzen stellen hierbij of zien jullie dit toch anders (want jullie hebben misschien andere ervaringen hierbij)?

Reageren
S

Sara

12 februari 2021

Ok zo, dit lijkt mij dan wel logisch inderdaad. Ik probeer altijd wel verbale communicatie uit te lokken bij al mijn leerlingen en de leerling met spreekangst doet dan ook voorzichtig mee. Maar dan is de spreekomgeving dus wel veilig aangezien hij meedoet :)

D

Dominique

13 februari 2021

Dankjewel.

R

Romy

12 februari 2021

Even uit nieuwsgierigheid Sara... Hoe lok jij in een veilige communicatieomgeving verbale communicatie uit bij deze leerling?

Reageren
S

Sara

12 februari 2021

Ik probeer in te spelen op interesses, stel open vragen, ...

Reageren
R

Romy

13 februari 2021

Oh oké dankjewel voor de tips!

Reageren

Laat een reactie achter