Gepubliceerd op
Verhaal

Zo test leraar Josfien elk schooljaar nieuwe lesideeën uit

Leraar Josfien Demey zoekt voortdurend naar nieuwe, sterkere lessen. Dat doet ze voor haar leerlingen, maar ook om zelf te groeien. “Ik wil inspelen op de voorkennis en interesses van de leerlingen. Dan vang ik hun aandacht en leren ze meer.”

Leraar Josfien Demey test nieuwe lesideeën

Behoorlijk fanatiek blijf ik bijleren en nieuwe werkvormen uitproberen om mijn lessen een upgrade te geven. Terwijl ik me vastbijt in leerstrategieën en uren lessen uitwerk, ligt mijn verbeterwerk soms stof te vangen.

Ideeën pluk ik uit boeken, blogs, Pinterest, Facebook-groepen en zelfs LinkedIn. Of uit interviews of blogs: dan test ik de aanpak van een kleuterjuf die inspirerend communiceert met haar kinderen in mijn secundaire klascontext.

Ook je eigen lerarenkamer zit vol prille lesideeën, klaar om over door te denken of te verspreiden. Onlangs hoorde ik dat mijn collega wiskunde de rechterhelft van haar toetsenbladen voorbehoudt voor remediëring. ‘Ben je niet geslaagd voor deze oefening of lukte dit moeilijk? Dit zijn de oefeningen die je kan maken’. Die geïntegreerde aanpak probeer ik nu ook.”
 

Een frisse start van het schooljaar

“Vorig jaar startte ik een les zinsleer met Snapchat. Leerlingen moesten een korte story schrijven met zinnen opgebouwd uit een aantal verplichte zinsdelen.

Dit schooljaar startte ik in september met een handleiding als schrijfoefening. Ik pikte het idee op LinkedIn. Een CEO publiceerde daar een handleiding van zichzelf zodat zijn werknemers zouden weten hoe ze met hem kunnen omgaan. Een ideale opdracht om mijn leerlingen beter te leren kennen. Het helpt me ook in mijn klasmanagement.

Een leerling schreef dat hij moeite had met studeren omdat er thuis te veel lawaai is. Als ik start met een blad vol afspraken en regels dat toch ongelezen in hun rugzak belandt, krijg ik die info niet.

Nee, dan deel ik op 1 september liever ook mijn eigen handleiding uit: ‘J. Demey. Jouw amfetamine voor meer taalspieren.’ Daarin speel ik open kaart over mezelf: ben ik streng, geef ik moeilijke toetsen, waar kan ik (echt niet) om lachen, hoe kunnen we vlot samenwerken? Daarna zet ik ze zelf aan het werk.”
 

Groeithema: herhalingslessen

“Wie niet af en toe bijleert, groeit minder als leraar. Maar je kan jezelf ook voorbij lopen. In mijn eerste jaren voor de klas sprong ik op alles. Omdat ik me na de lerarenopleiding nog niet voldoende gewapend voelde om 3 vakken te geven én lastige klassituaties aan te pakken. Ik durfde toen geen hulp vragen aan collega’s, nu doe ik dat sneller.

Ik leerde grenzen trekken en focus nu elk jaar op 1 groeithema. Vorig schooljaar was dat actief leren, dit jaar herhaling. Leerstof opfrissen in de klas is essentieel om ze echt te verwerken.


Spring niet op alles, maar focus op 1 groeithema per jaar

Wanneer de leerlingen de les binnenkomen, hangt er soms een post-it onder elke stoel en dan moeten ze het verband zoeken tussen alle briefjes. Met stellingen over vorige hoofdstukken start ik ook geregeld mijn les.

Of met een toegangsticket: de leerlingen mogen pas de les binnen als ze een ticket hebben verdiend. Aan mijn klasdeur hangt een QR-code. Nadat ze die scannen met hun smartphone, verschijnt er een Google Form met 5 tot 10 vragen. Als ze die correct hebben ingevuld, verdienen ze een toegangsticket.

Als je sleutelt aan je aanpak, ga je soms de mist in. Ik faal elke week nog. Onlangs liep een les helemaal in het honderd. Ik plande een leesfeestje. Niet elke leerling deed wat ik verwacht had en dat stelde me teleur. De leesopdracht schoot zijn doel voorbij omdat ik te weinig had gestuurd.

Ik ga niet graag op mijn bek, maar doe niet flauw over fouten. Ik zeg het aan mijn leerlingen als de les mislukt en waarom. Ze mogen dat weten. Op die manier geef ik aan dat fouten maken mag.”
 

Actieve werkvormen, ICT en klassieke lessen

“Natuurlijk geef ik nog klassieke lessen, die vertrekken vanuit goeie instructies. Niet alles moet leuk zijn, leren moet effectief zijn én kan ook lastig zijn.

Collega’s vinden het soms moeilijk om hun les een andere draai te geven, maar het zit hem in de kleine dingen die je les beter maken, zonder de leerstof te versimpelen. Ik probeer gewoon het klassieke lesgeven creatief in te vullen. Met werkvormen en leerstrategieën die wetenschappelijk onderbouwd zijn.

Uit steeds meer onderzoeken blijkt de negatieve invloed van zitgedrag bijvoorbeeld. Dus stap ik soms naar buiten met mijn leerlingen. Net voor de proefwerken geef ik een herhalingsles op de speelplaats. De leerlingen of ikzelf maken een stapel flitskaarten. Op de ene kant staat een vraag over de leerstof van het afgelopen trimester, op de achterkant staat het antwoord. Elke leerling krijgt een 5-tal flitskaarten. De leerlingen wandelen per 2 en stellen elkaar de vragen. Na enkele minuten schuiven ze door. Ze ontdekken hoe goed ze de leerstof al kennen en helpen elkaar.

Leraar Josfien Demey test nieuwe lesideeën

“Zeg het aan je leerlingen als de les mislukt en vertel waarom. Dan weten ze dat fouten maken mag.”

Of ik organiseer een levende memory met woordenschat. Ik maak de les letterlijk actief, de leerlingen zitten dan 50 minuten buiten in plaats van binnen. Een simpele ingreep: je klasdeuren een uurtje dicht en de leerstof actief verwerken in openlucht. Leerlingen zijn altijd enthousiast en dankbaar dat ik zulke lessen geef.

Ik merk dat leerlingen nu meer nood hebben aan variatie dan vroeger. Alles flitst in hun omgeving, ze schakelen snel. Daar probeer ik op in te spelen. Met actieve werkvormen, met ICT en veel herhaling.”
 

Last van pionierspijn

“Ik krijg veel positieve reacties omdat ik mijn klasdeur open gooi en werkvormen online plaats. Maar ik bots ook op weerstand. Pionierspijn, noem ik dat.

Wellicht ben ik soms te druk en boezem ik wat angst in omdat vernieuwen leraren uit hun routine en comfortzone trekt. Vroeger snapte ik ook niet dat niet alle leraren even koortsachtig op zoek zijn naar nieuwe technieken om beter les te geven en sterker aan te sluiten bij hun leerlingen.

Nu besef ik dat wat ik doe in mijn vernieuwingskoorts goed is, maar wat andere collega’s doen ook. De ene leraar is de andere niet. Gelukkig maar, leerlingen steken van iedereen veel op.

Mijn ervaringen openleggen en delen, daar zet ik hard op in. Mijn blog, mijnspringuur.be, is een schop onder mijn eigen kont. Hij dwingt me om na te denken over mijn aanpak en nieuwe dingen uit te proberen.

Het leukste is dat ik daar andere leraren mee inspireer en feedback krijg, waaruit ik automatisch weer nieuwe inzichten opsteek. En ik bouw dankzij mijn teksten ook een netwerk uit van gepassioneerde collega’s tot ver buiten mijn schoolmuren.

Best gek dat ik zo hou van professionaliseren, want vroeger was ik een student die de kantjes eraf liep.”

In 4 weken naar beter klasmanagement?

Schrijf je in voor de gratis online tipreeks en krijg in je mailbox:

  • inspirerende praktijken van collega's
  • strategieën om te proberen bij jouw leerlingen
  • kant-en-klare tools