Gepubliceerd op
Specialist

Meer psychische klachten bij pestgedrag

Zich minderwaardig, eenzaam of depressief voelen. Jongeren die gepest worden, maar ook pesters zelf, hebben er vaker last van. Dat blijkt uit onderzoek van de KULeuven naar welbevinden in het secundair. “Steun uit de omgeving en sociale vaardigheden zijn cruciaal”, zegt onderzoeker Robin Achterhof.

Robin Achterhof over pesten

“Eerst het goede nieuws: de meeste van de 2000 bevraagde jongeren uit Vlaamse secundaire scholen vertoont geen tot milde psychische klachten. Maar een behoorlijke groep (bijna 20%) heeft matige tot ernstige klachten: slecht slapen, concentratieproblemen, zich minderwaardig voelen, eenzaam zijn. Hoe ouder, hoe meer klachten. En meisjes meer dan jongens.”

 

Pesten: de link met depressieve klachten

“Uit eerder onderzoek weten we al dat gepest worden een belangrijke voorspeller is van psychische klachten. Dat blijkt ook uit ons onderzoek. Pestslachtoffers ervaren meer psychische klachten. En hoe ernstiger het pesten, hoe meer klachten. Pesten hangt samen met angst en psychotische klachten, maar vooral met depressieve klachten.”

“Opvallend: ook pesters krijgen vaker te maken met psychische klachten. Zij hebben vaker moeite om impulsen zoals woede te beheersen. De combinatie van gepest worden én zelf pesten, scoort het hoogst. Die jongeren vertonen zowel internaliserende klachten, zoals angstgevoelens en depressieve gedachten, als externaliserende klachten, zoals woede-uitbarstingen.”

“Wat oorzaak is en wat gevolg, is niet meteen af te leiden uit ons onderzoek. Het is dus ook mogelijk dat jongeren met meer psychische klachten sneller slachtoffer worden van pesten of vaker zelf gaan pesten.”

 

Pesten: de cijfers

Maar liefst 27% van de jongeren uit ons onderzoek geeft aan dat ze soms tot vaak gepest worden, 9% van de jongeren rapporteert zelfs wekelijks meerdere keren. Ongeveer 7% van de jongeren geeft aan zelf te pesten.”
 

pesten cijfers
bron: SIGMA-onderzoek KU Leuven
 
“Meisjes worden meer gepest dan jongens en pesten minder zelf. Ook de manier waarop jongeren gepest worden verschilt per geslacht: meisjes ervaren meer emotionele pesterijen en online pestgedrag, bij jongens gaat het er sneller fysiek aan toe. Emotioneel pesten komt vaker voor (27%) dan fysiek pesten (17%) en cyberpesten (12%). De recente aandacht voor online pesten is prima, maar de andere vormen komen in de praktijk dus meer voor.”
 
pesten per geslacht cijfers
bron: SIGMA-onderzoek KU Leuven

 

Pesten: het belang van steun en social skills

“Gepest worden en pesten zijn risicofactoren voor psychische klachten. Tegelijk blijkt uit ons onderzoek dat positieve sociale aspecten mogelijk beschermen tegen die psychische klachten. Sociale steun is zo’n beschermende factor. Als je als adolescent mensen hebt bij wie je terecht kan als het moeilijk gaat, of bij wie je raad kan vragen als je in de knoop zit, kan dat het risico op psychische klachten verkleinen. Wees dus als leraar bereikbaar. Verlaag op school de drempel om een vertrouwenspersoon aan te spreken. En maak ook pesten zelf bespreekbaar.”

“We zien in ons onderzoek ook dat jongeren met goede sociale vaardigheden minder psychische klachten rapporteren. Ook daaraan kan je in de klas en op school werken. Als jongeren zich beter in hun vel voelen, zullen trouwens ook hun leer- en ontwikkelingsmogelijkheden verbeteren.”

 

Pesten: de gevolgen op lange termijn

“We zijn net gestart met het vervolg van het SIGMA-onderzoek, waarbij we dezelfde jongeren opnieuw bevragen. Zo hopen we te ontdekken welke gebeurtenissen in hun dagelijkse leven – zoals pesten – psychische klachten op de lange termijn voorspellen. Dan kunnen scholen hun aanpak daar op afstemmen. Wordt vervolgd, dus!”
 


Het SIGMA-onderzoek is een langdurig onderzoek naar de geestelijke gezondheid van jongeren in hun dagelijkse leven in Vlaanderen. Op de website van de onderzoeksgroep vind je het volledige rapport van het eerste deel van het onderzoek.

Waar is mijn
Lerarenkaart?