Vlaanderen
Klasse.be

Schooltips

“De lerarenkamer is een straf medicijn”

  • 23 april 2020
  • 5 minuten lezen

In elke crisis schuilen kansen. Kinder- en jeugdpsychiater Peter Adriaenssens kijkt vooruit en geeft 9 warme adviezen voor als de scholen weer open kunnen. “Luister die eerste dagen vooral naar elkaar. Eerst samen taart eten. Dan leerstof.”

n.v.d.r. – Klasse maakte dit artikel in volle coronacrisis. Ondertussen zijn de omstandigheden en richtlijnen voor onderwijs gewijzigd. Up-to-date info lees je hier.

Portret Peter Adrianssens
Peter Adriaenssens – Kinderen jeugdpsychiater

1. Bak pannenkoeken

Peter Adriaenssens: “Focus na deze coronacrisis vanaf dag 1 niet meteen op de verloren leerstof. En organiseer die eerste dag of week – het lijkt nu misschien raar – een feestje met taart of pannenkoeken. Zo’n feestelijk moment markeert een moeilijke periode. Dat helpt – van de jongste kinderen tot volwassenen – om erkenning te geven en te krijgen. Want we hebben allemaal ongewone inspanningen geleverd.”

“Neem tijd om te luisteren naar de verhalen van de leerlingen. Zoek samen hoe je een klas en school herstart. Die gemiste leerstof is misschien geen drama. Een kind met een gebroken been of zware griep is ook 2 à 3 weken afwezig. Er is meer in het leven dan de datum van een veldslag van buiten leren. We hebben nu zelf een veldslag meegemaakt en daar leren leerlingen veel uit.”

“Ook thuis plaats je het best een duidelijk punt achter een moeilijke periode. Onze huizen zijn besmet met de geur van werk. Ouders en kinderen zitten samen aan 1 tafel te werken, te knutselen en schoolwerk te maken. Normaal gezien associëren leerlingen school met concentratie en thuis met vrije tijd. Nu dienen onze woonkamer, slaapkamer en zelfs zolderkamer ook voor school en werk. Achteraf maak je best duidelijk dat er een nieuwe periode start met weer andere gewoontes, zoals minder schermtijd.”


2. Filosofeer met je klas

Peter Adriaenssens: “We krijgen ongevraagd een extra vak ‘levenslessen’. Sta stil bij de extra vaardigheden die leerlingen nu door corona ontwikkelen. ‘Welke problemen ben je tegengekomen en hoe heb je ze opgelost?’Dat is de taak van onderwijs. Vraag ook aan ouders welke nieuwe vaardigheden ze bij hun kind zien. Leren uit ervaringen duurt ons hele leven.”

“Heel wat concrete situaties zijn een mooi aanknopingspunt om te filosoferen met kinderen. ‘Wat zou jij doen als je nog een pak mondmaskers hebt? Waarom hamsteren sommige mensen of organiseren ze een lockdown party?’ Gelukkig toont de meerderheid heel veel burgerzin. Jongeren weten te weinig over solidariteit, mensenrechten, respect, racisme of uitsluiting. Nu religie niet meer de motor is van dat soort humaan gedrag, kan deze nieuwe solidariteit dat voor een stuk vervangen.”

We kunnen we die maatschappelijke solidariteit inzetten om leerlingen met leerachterstand bijles te geven

Peter Adriaenssens
Kinderen jeugdpsychiater

3. Houd die solidariteit vast

Peter Adriaenssens: “We zijn een ander land geworden met zo veel meer solidariteit dan verwacht. Die gaan we nog heel erg nodig hebben. Want we gaan niet radicaal van de ene naar de andere periode. Leerlingen van gezinnen die hard getroffen zijn door corona, komen terug naar school met verdriet en angsten. Hebben ze geen afscheid kunnen nemen van een overleden opa? Hebben ze hun mama aan een ademhalingstoestel gezien? Misschien durven kinderen nog niet naar school uit schrik om ziek te worden? We gaan heel gevoelige voelsprieten moeten hebben voor elkaar. En misschien kunnen we die maatschappelijke solidariteit inzetten om leerlingen met leerachterstand bijles te geven.”


4. Geef kwetsbare leerlingen blijvend extra aandacht

Peter Adriaenssens: “Heel wat kwetsbare leerlingen zitten in een extra moeilijke situatie. Op een eenkamerappartement, zonder computer of internet. Huiselijk geweld en kindermishandeling nemen toe als de ouders meer onder druk staan. Jongeren in bso kunnen ook geen praktijklessen via internet volgen. De kloof tussen leerlingen zal toenemen. Leraren spannen zich gelukkig hard in om contact te houden met die leerlingen via chat, een telefoontje of schoolwerk in de brievenbus.”


5. Werk aan jezelf

Peter Adriaenssens: “Heel wat leraren hebben schrik om zelf besmet te geraken tijdens de noodopvang. Sommige leraren weigeren, worden angstig en filteren enkel het negatieve coronanieuws. Maar dat is niet de schuld van corona. Je wordt niet extreem angstig als je dat voordien ook niet was. We zijn allemaal anders. Het ene kind is snel gerustgesteld met correcte informatie en gaat gemakkelijk weer verder. Het andere kind heeft superoren die elk slecht nieuws over corona opvangen.”

We moeten vermijden dat de school een therapieplek wordt

Peter Adriaenssens
Kinderen jeugdpsychiater

We komen onszelf tegen. Als je heel angstig bent, ga je best naar de huisart of psychotherapeut. Je kan als collega heel meelevend of net streng reageren met een snelle ‘geen flauwekul’, maar dat helpt niet. Wie bang is, moet vooral aan zichzelf werken. Arbeidsartsen en CLB’s kunnen preventief werken en naar de juiste hulplijn doorverwijzen. We helpen elkaar absoluut niet door iemand te laten sudderen in het verhaal dat het allemaal door corona komt. Als je een dramatisch overlijden in je kennissenkring meemaakt en getraumatiseerd bent, moét je uiteraard professionele hulp krijgen.”


6. Maak van de lerarenkamer een straf medicijn

Peter Adriaenssens: “We hoeven zeker niet massaal naar de therapeut te lopen. De meeste mensen hebben genoeg aan de lerarenkamer als medicijn. Ventileer eens tegen elkaar dat het best wel heftig was. Deel bij een tas koffie je zorgen en vertel wat corona met je doet.”

“Als die koffie niet voldoende is, kan je als collega of directeur doorverwijzen naar een therapeut. Want we moeten vermijden dat een school een therapieplek wordt. Dan krijgt onderwijs een zoveelste extra taak in die overvolle rugzak. Hoe hecht collega’s ook kunnen zijn, de eerste herstelplek ligt toch thuis bij je partner, gezin of vrienden.”


7. Lijm de barsten

Peter Adriaenssens: “Misschien heb je collega’s die noodopvang weigerden. Het is oké om schrik te hebben en dat toe te geven. Maar afstand nemen en de verantwoordelijkheid afschuiven, verwondt een team. We mogen daar niet naïef over zijn. Kruis erover of uitpraten en gewoon verder gaan, zijn geen oplossingen. Een directeur moet die wonden detecteren en een bemiddelaar inzetten.”


8. Maak samen school met ouders

Peter Adriaenssens: “De afgelopen jaren groeide de afstand tussen school en ouders. Nodig vanaf dat het weer mogelijk is ouders uit op school en in de klas. Laat de leerlingen voorstellen presenteren over hoe de rest van het schooljaar eruit kan zien, welke leerstof nog moet, wat met de eindproeven … Maak er een groepsgesprek van en hak samen knopen door.”


9. Blijf skypen en zoomen

Peter Adriaenssens: Zelfstudie en digitale tools vinden nu razendsnel ingang in onderwijs. Leraren ontdekken dat ze heel wat ideeën hebben en heus wel online kunnen vergaderen of lesgeven. Ik denk dat we na deze crisis overgaan naar meer combinaties van lesgeven, met zelfstudie, op je eigen tempo werken in de klas. Die modernisering zal niet stilvallen.”

Sara Frederix

Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels

Log in om te bewaren


R

Rit Witters

25 april 2020

Dankjewel Peter Adriaenssens, voor jouw heel duidelijke en rustige aanbevelingen om de heropstart van de scholen te ondersteunen!!!
Doet deugd om dit te lezen en hoop dat alle leerkrachten ook even de tijd nemen! Alleen op deze manier zal het onderwijs terug de kans krijgen om te slagen!!! Er zullen nog vele wonden geheeld moeten worden!!! Een bezorgde grootouder!!!

Reageren
R

Roger Seynaeve

26 april 2020

Blij de info in de toekomst te kunnen lezen...
Een vraagje : waarom heeft men in de coronatijd zoveel Engelse woorden leren gebruiken ? We kunnen toch best nederlandse benamingen gebruiken ?

Reageren
M

Mario Lecluyze

28 april 2020

Je bedoelt wellicht "Nederlandse" ;-)

Reageren
c

chris maes

11 mei 2020

Een heel mooi en interessant artikel. Maar ik ben dan ook reeds jaren een trouwe lezer van Peter Adriaenssens. Ik ben dan ook van plan om vrijdag de tips gebruiken bij de heropstart van de lessen met het 6° jaar.

Reageren

Laat een reactie achter